• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lekarze: w Polsce za mało pacjentów korzysta z dializy otrzewnowej

    13.03.2009. 15:24
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Dializa otrzewnowa pozwala chorym z niewydolnością nerek prowadzić aktywne życie: chodzić do szkoły, pracy, uprawiać sport. Niestety, w Polsce ciągle za mało pacjentów korzysta z tej metody - mówili lekarze i pacjenci na konferencji prasowej w Warszawie. Zorganizowano ją z okazji obchodów Światowego Dnia Nerki, który przypada 12 marca. "W Polsce w ciągu roku dializowanych jest ok. 14 tys. pacjentów, z czego tylko niecały 1 tys. jest leczony przy pomocy dializy otrzewnowej, czyli domowej. Reszta korzysta z hemodializy - metody wykorzystującej tzw. sztuczną nerkę" - powiedziała prof. Zofia Wańkowicz z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

    Jak oceniła, te dysproporcje są związane m.in. z tym, że wielu pacjentów z niewydolnością nerek nie akceptuje swojej choroby; zwłaszcza gdy pojawia się ona w późniejszym wieku, a nie w dzieciństwie. "To przekłada się na brak akceptacji metody dializy otrzewnowej, która wymaga od chorego aktywnego włączenia w terapię" - powiedziała.

    Prof. Wańkowicz przypomniała, że niewydolność nerek to stan, w którym z powodu uszkodzenia miąższu nerek dochodzi do takiego obniżenia ich funkcji, że chory wymaga leczenia nerkozastępczego, czyli dializy lub przeszczepu nerki. Dzięki tym metodom dziś możliwe jest już życie bez własnych nerek - podkreśliła.

    Dializa polega na oczyszczaniu organizmu z toksyn, metabolitów, nadmiaru wody i elektrolitów bądź to przy pomocy złożonej aparatury (tzw. sztucznej nerki), w której zachodzą procesy wymiany, bądź z wykorzystaniem naturalnej półprzepuszczalnej błony w naszym organizmie, jaką jest otrzewna. Pierwsza metoda nosi nazwę hemodializy, druga to dializa otrzewnowa, która jest jedyną domową metodą dializy w Polsce.

    Dializa otrzewnowa jest preferowaną metodą u dzieci, zwłaszcza od 1 roku życia do 5 lat, u chorych na cukrzycę i osób starszych - zaznaczyła prof. Danuta Zwolińska, kierownik Katedry i Kliniki Nefrologii Pediatrycznej Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. W tych grupach utrudniony jest bowiem dostęp do naczyń krwionośnych, a w hemodializie trzeba wykonywać przetoki tętniczo-żylne.

    Jak podkreśliła pielęgniarka z Wojskowego Instytutu Medycznego, Ela Janusz, dializa otrzewnowa nie sprawia pacjentom trudności. Nie wymaga pobytu w szpitalu; chorzy mogą ją wykonywać samodzielnie w domu - przedtem trzeba jedynie założyć cewnik do brzucha. Bardzo ważne jest, by chory pamiętał o higienie rąk, bo to może zapobiec powikłaniom zapalnym. U dzieci dializę muszą wykonywać rodzice i opiekunowie, których edukuje się w tym zakresie.

    "Ważne jest też to, że przy pomocy niewielkich modyfikacji metodę tę można dopasować do indywidualnego trybu życia pacjenta. Umożliwia ona na przykład bardziej urozmaiconą dietę, co u cukrzyków zapobiega groźnym dla mózgu niedocukrzeniom" - podkreśliła prof. Wańkowicz.

    Stosując tę metodę można prowadzić aktywne życie rodzinne i zawodowe, choć oczywiście wymaga to dobrej woli pracodawcy - zastrzegła specjalistka. Pacjenci mogą uprawiać sporty - z wyjątkiem sportów kontaktowych, jak koszykówka czy piłka nożna (bo można uszkodzić cewnik), oraz pływania, bo chodzenie na basen zwiększa ryzyko infekcji. Dużą zaletą dializy otrzewnowej jest to, że można ją stosować w podróży, nie ogranicza ona więc mobilności pacjenta.

    "Jest to metoda przyjazna rodzinie. Dzieci mogą przebywać wśród bliskich, chodzić do przedszkola i szkoły, czemu sprzyja zwłaszcza automatyczna dializa nocna przy pomocy tzw. cyklera" - podkreśliła prof. Zwolińska. Mogą spotykać się z rówieśnikami, jeździć na obozy, dzięki czemu ich rozwój psychospołeczny jest dobry - zaznaczyła. Przypomniała też, że dzięki fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy od 2000 r. 90 proc. małych dzieci w Polsce ma zapewniony dostęp do tej metody.

    Ta metoda korzystnie wpływa też na wzrok pacjentów z cukrzycą oraz na pracę serca. Nie wymaga wkłuwania się do naczyń, co jest ważne zwłaszcza w przypadku małych dzieci.

    "Dializa to konieczność i obowiązek, ale ja nie odczuwam negatywnego wpływu dializy otrzewnowej na życie, nie musiałem przez nią zmieniać swojego trybu życia. Procedura trwa ok. pół godziny. Ja robię to trzy razy dziennie przed każdym posiłkiem - traktuję to po prostu jako przedłużenie posiłków" - zapewnił pacjent prof. Wańkowicz, Jan Tykarski.

    "Automatyczna dializa nocna uratowała życie mojemu dziecku" - wyznał wokalista zespołu Piersi, Paweł Kukiz, którego córeczka była leczona dializą otrzewnową z powodu wrodzonej wady nerek. Podkreślił, że dzięki niej łatwiej dializować małe dzieci, które trudno utrzymać w bezruchu nawet przez pół godziny. Jak zaznaczyła prof. Wańkowicz, Narodowy Fundusz Zdrowia pokrywa wszystkie koszty związane z dializą otrzewnową. "Ważne jest tylko, by pacjenci uświadomili sobie, że mają wybór" - podkreśliła.

    Specjalistka zastrzegła jednak, że dializy otrzewnowej nie można zastosować u wszystkich pacjentów. Zalicza się tu np. osoby, u których nie ma dobrego dostępu do otrzewnej. Trudności z zastosowaniem dializy otrzewnowej mogą mieć również starsze samotne osoby, którym trudno opanować technikę.

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Przeszczepienie nerki – zabieg medyczny polegający na operacyjnym wprowadzeniu do ciała biorcy zdrowej nerki (pochodzącej od żywego bądź zmarłego dawcy), która przejmuje funkcję filtracyjną. Przeszczepianie jest metodą z wyboru leczenia przewlekłej niewydolności nerek w stadium zaawansowanym (wymagającym prowadzenia regularnych dializ). Dializa (gr. diálysis - rozpuszczanie, rozdzielanie) – jest to metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej. Dializa otrzewnowa – zabieg, który stosuje się dla oczyszczenia krwi ze szkodliwych produktów metabolizmu, jest on stosowany w zaawansowanej przewlekłej niewydolności nerek.

    Membrana półprzepuszczalna czyli inaczej błona półprzepuszczalna jest to rodzaj membrany (przepony), która przepuszcza niektóre rodzaje cząsteczek a zatrzymuje inne (np. przepuszcza małe cząsteczki rozpuszczalnika, a zatrzymuje duże cząsteczki lub jony). Różnica stężeń związków chemicznych po dwu stronach membrany powoduje powstanie ciśnienia osmotycznego. Cząsteczki substancji przechodzącej przez membranę zachowują się tak jakby oprócz ciśnienia zewnętrznego istniało jeszcze, wspomniane wyżej, ciśnienie osmotyczne. Przykładem naturalnej membrany półprzepuszczalnej jest błona komórkowa czy skóra człowieka. Membrany półprzepuszczalne są m.in. wykorzystywane na dużą skalę do dializy krwi osób z chorobami nerek, do odsalania wody morskiej, do oczyszczania wody filtry RO. Hemodializa, dializa pozaustrojowa - zabieg stosowany w leczeniu zaawansowanej przewlekłej i ostrej niewydolności nerek, a także niektórych zatruć. Jego celem jest usunięcie toksycznych substancji znajdujących się we krwi.

    Terapia nerkozastępcza – formy leczenia zastępujące funkcję nerek i podtrzymujące życie w niewydolności nerek. Zalicza się do nich: Kalcymimetyki – grupa leków stosowana głównie w leczeniu objawowym wtórnej nadczynności przytarczyc celem zmniejszenia stężenia PTH (w zakresie 2–9-krotności górnej granicy przedziału wartości prawidłowych). Zwykle dotyczy to osób z przewlekłą chorobą nerek leczonych dializami. Leki tej grupy działają obniżając próg wrażliwości receptorów na stężenie wapnia we krwi.

    Laser-Assisted in situ Keratomileusis (LASIK) – typ refrakcyjnej operacji laserowej oczu przeprowadzanej przez okulistów dla korekcji krótkowzroczności, dalekowzroczności i astygmatyzmu. W odróżnieniu od metody fotokeratektomii refrakcyjnej, PRK (zwaną też ASA, Advanced Surface Ablation) nie jest wymagane usunięcie nabłonka, dzięki czemu oczy szybciej się goją, a pacjent nie czuje bólu. Można też tą metodą leczyć obydwoje oczu jednocześnie. Występują jednak przypadki, w których wskazane jest przeprowadzenie operacji metodą PRK/ASA. Wielu pacjentów wybiera metodę LASIK alternatywnie do noszenia korekcyjnych okularów albo szkieł kontaktowych. Metoda Felicji Affolter - metoda stosowana w terapii osób niepełnosprawnych i autystycznych, której konstrukcja wynika z wnikliwych obserwacji dzieci o prawidłowym rozwoju, a konkretnie kolejności osiągania przez nie umiejętności motorycznych. Wiedza zdobyta podczas tych obserwacji pozwoliła Félicie Affolter na stworzenie metody, której celem jest pomoc dziecku w osiąganiu tychże umiejętności. Metoda jest skierowana przede wszystkim do dzieci, które ze względu na niepełnosprawność mają szczególne trudności w tym względzie.

    Komplementowanie – zadaniem tej metody jest wydobywanie, wzmacnianie oraz rozszerzenie zdolności współpracy osoby korzystające z systemu wsparcia z profesjonalistami. Polega na podkreślaniu i zwiększaniu poczucia własnej wartości przez wskazywanie jego mocnych stron, opisów zasobów jego i jego rodziny.

    Eplerenon – syntetyczny steroid, bloker receptora aldosteronowego stosowany w leczeniu niewydolności serca. Nazwa handlowa leku to Inspra (Pfizer) lub Eleveon (Zentiva). Zalecany jest w leczeniu uzupełniającym u pacjentów z dysfunkcją skurczową lewej komory (EF < 40%) i klinicznymi objawami niewydolności serca po przebytym zawale, razem z beta-blokerami. Eplerenon można stosować razem z diuretykami tiazydowymi. Gdy jest stosowany razem z inhibitorem ACE lub sartanem, a także u pacjenta z niewydolnością nerek, powinno się często kontrolować kaliemię. Przeciwwskazaniem do stosowania antagonistów aldosteronu jest hiperkaliemia ≥ 5 mmol/l w surowicy.

    Metoda Dobrego Startu - jedna z metod terapii psychomotorycznej. Metoda Dobrego Startu opiera się na prawie E. Drupe, mówiącym o jedności psychiki i motoryki. Metoda ta została opracowana pod koniec lat 60. XX w. przez Martę Bogdanowicz. Celem metody dobrego startu jest usprawnienie i harmonizowanie współdziałania psychiki i motoryki. W metodzie tej usprawniane są funkcje słuchowe, wzrokowe, dotykowo-kinestetyczno-ruchowe oraz wzrasta ich integracja. Jest ona szczególnie przydatna w wyrównywaniu dysharmonii u dzieci ze specyficznymi trudnościami w pisaniu i czytaniu (czyli dysleksją), ponadto efekty zauważono stosując tę terapię na dzieciach z autyzmem. Stereotaktyczne przeszczepy tkankowe istoty czarnej – eksperymentalna metoda leczenia choroby Parkinsona. Podejmowane dotychczas próby polegały na próbach transplantacji płodowej tkanki śródmózgowia zawierającej neurony dopaminergiczne do prążkowia chorych na chorobę Parkinsona. Przy założeniu że komórki dopaminergiczne mogą przeżyć i wytworzyć synapsy z innymi neuronami w mózgu biorcy, zaczną wytwarzać dopaminę i że mózg biorcy będzie mógł korzystać z niej w neurotransmisji na uszkodzonych przez proces chorobowy szlakach, metoda ta mogłaby być uznana za metodę leczenia przyczynowego schorzenia. Badania PET u biorców wykazały wzrost wychwytu znakowanej fluorem L-dopy w prążkowiu, obserwowano też poprawę kliniczną, zwłaszcza u młodszych pacjentów. U pacjentów którzy zmarli w czasie obserwacji badanie neuropatologiczne potwierdziło przyjęcie przeszczepu.

    Dodano: 13.03.2009. 15:24  


    Najnowsze