• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Markery dla skutecznego leczenia raka piersi

    17.02.2010. 11:41
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Coraz lepsze poznanie mechanizmu inwazji nowotworów i powstawania przerzutów to warunek powstawania coraz lepszych, mniej agresywnych terapii. Analizę zmian u chorych na raka piersi prowadzi dr Anna Żaczek z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Jej projekt badawczy zostanie sfinansowany ze środków programu LIDER Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

    "Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród kobiet w krajach rozwiniętych, a także najczęstszą przyczyną zgonów z powodu choroby nowotworowej u kobiet. Główną przyczyną zgonów spowodowanych rakiem piersi jest powstawanie przerzutów" - przypomina dr Żaczek.

    Motywem przewodnim jej badań jest lepsze zrozumienie mechanizmów powstawania przerzutów. Celem aplikacyjnym będzie opracowanie molekularnej metody diagnostycznej potencjalnie istotnej w praktyce klinicznej.

    Biotechnolog zamierza przeprowadzić badanie zmian molekularnych na poziomie genu i białka zachodzących w komórkach nowotworu. Zmiany te pozwalają komórkom namnażać się lokalnie, a następnie odrywać się od guza pierwotnego, dokonywać inwazji na okoliczne tkanki i wreszcie przemieszczać się do krwioobiegu, który transportuje je w odległe rejony organizmu, umożliwiając tworzenie przerzutów.

    Dr Żaczek chce opracować metodę, która pozwoli wychwycić i scharakteryzować oderwane od guza, krążące w krwioobiegu komórki nowotworowe.

    "Uważa się, że sama obecność komórek nowotworowych we krwi źle rokuje dla chorych - wiąże się z krótszym czasem przeżycia i opornością na leczenie. Jednocześnie stosowane obecnie metody oznaczania tych komórek są wciąż niedoskonałe, a ich charakterystyka słabo poznana" - ocenia doktor.

    W jej opinii, nowo opracowana metoda może być ważnym narzędziem w rękach lekarzy decydujących o terapii pacjenta. Analiza uchwyconych komórek nowotworowych ma szansę wyłonić cechy molekularne związane z ich aktywacją we krwi, narastaniem złośliwości i umiejętności kolonizacji przez nie nowego miejsca.

    Realizacja celów projektu wpisuje się w nurt badań mających umożliwić indywidualizację leczenia chorych na raka piersi - może przyczynić się do opracowania nowego standardu opieki, pozwalając na dokładniejsze przewidywanie przebiegu choroby i skuteczności odpowiedzi na leczenie.

    Zdaniem doktor, wskazanie pacjentek, u których przebieg choroby będzie potencjalnie agresywny, pozwoli na ich skuteczniejsze leczenie. Jednocześnie oszczędzi agresywnej terapii i jej niepożądanych efektów ubocznych chorym, które jej nie potrzebują. Przyczyni się to nie tylko do poprawy jakości życia chorych na raka piersi, ale również do zmniejszenia kosztów związanych z leczeniem nowotworów.

    Mimo ogromu badań, w raku piersi wciąż brakuje wiedzy na temat czynników molekularnych leżących u podstaw procesów inwazji i przerzutów. Projekt dr Żaczek daje możliwość poszerzenia tej wiedzy i wyłonienia nowych markerów mówiących o szansach na przeżycie i takich, które pozwolą przewidzieć skuteczność konkretnego leczenia. Badaczka jest pewna, że lepsze zrozumienie podstaw molekularnych inwazji i przerzutowania przyczyni się do skuteczniejszego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w raku piersi.

    W pierwszej edycji programu "Lider" zainicjowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wybrano 23 spośród 202 zgłoszonych wniosków. Laureaci wykazali, że są przygotowani do podjęcia samodzielnej pracy badawczej wraz z utworzonymi przez siebie zespołem nad projektem, który znajdzie zastosowanie w praktyce. Na jego realizację każdy z nich otrzyma nawet do 1 mln zł.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Róża nowotworowa (łac. erysipelas carcinomatosum) - zaliczana do zespołów paraneoplastycznych. Jest to odczyn zapalny spowodowany szerzącymi się drogą naczyń chłonnych przerzutami nowotworowymi. Najczęściej dotyczy przerzutów wywodzących się z raka piersi. Prasowanie piersi (ang. "breast ironing"; franc. "repassage des seins") - praktyki stosowane przez matki w Kamerunie, zmierzające do zatrzymania lub opóźnienia rozwoju piersi u dorastających dziewcząt, a co za tym idzie opóźnienia rozpoczęcia przez nie współżycia seksualnego lub uniknięcia molestowania seksualnego. Najczęściej stosuje się ubijanie lub uciskanie piersi za pomocą gorących przedmiotów, np. moździerzy kuchennych, kamieni, bananów itp., czasem też masaż przy użyciu ziół. Ocenia się, że około jednej czwartej kobiet w Kamerunie zostaje poddanych tym zabiegom. Nie prowadzono dokładnych badań medycznych, lecz lekarze ostrzegają, praktyki takie są nie tylko bardzo bolesne, ale grożą powikłaniami, deformacjami piersi, uszkodzeniem tkanek, zaburzeniem laktacji itd. Węzeł wartowniczy (ang. sentinel lymph node, SLN) jest to pierwszy węzeł chłonny na drodze spływu chłonki z ogniska nowotworowego. Z racji położenia, przerzuty nowotworów złośliwych przerzutujących drogą naczyń chłonnych pojawiają się najczęściej najpierw w węźle wartowniczym. Określenie istnienia ewentualnych przerzutów w SLN ma kluczowe znaczenie dla terapii niektórych nowotworów. Biopsja węzła wartowniczego stosowana jest rutynowo u chorych z czerniakiem skóry, nowotworem gruczołu sutkowego, u kobiet z guzami narządu rodnego oraz u mężczyzn z rakiem prącia. Brak przerzutów w węźle wartowniczym rokuje dobrze, zmniejszając znacznie możliwość wystąpienia przerzutów w pozostałych węzłach drenujących chłonkę z danego obszaru. Umożliwia to odstąpienie od zabiegu usunięcia wszystkich węzłów chłonnych danego regionu (tzw. limfadenektomia regionalna).

    Implanty piersi – protezy stosowane w celu powiększenia rozmiarów kobiecych piersi z powodów kosmetycznych (tzw. augmentacja piersi, powiększenie piersi albo mammoplastyka z powiększeniem piersi) w celu odtworzenia brakującej usuniętej piersi (np. po mastektomii albo w wadach wrodzonych), a także w ramach zmiany płci. Według Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgów Plastycznych, augmentacja piersi jest najczęściej wykonywanym kosmetycznym zabiegiem chirurgicznym w USA. W 2006 roku w tym kraju przeprowadzono 329000 takich zabiegów. Rakowe komórki macierzyste (ang. Cancer stem cells, CSCs) - to inicjalne, niezróżnicowane komórki rakowe (obecne w guzach i nowotworach układu krwiotwórczego), mające możliwość przekształcania się we wszystkie rodzaje komórek tworzących masę nowotworową.
    Jedna z teorii wyjaśniających proces nowotworzenia zakłada, że rakowe komórki macierzyste są prekursorami innych komórek nowotworowych i odgrywają kluczową rolę w powstawaniu raka. Komórki te, w przeciwieństwie do innych komórek rakowych, są rakotwórcze (same w sobie mają zdolność do wywoływania raka). Podejrzewa się, że CSCs są przyczyną występowania przerzutów i nawrotów choroby nowotworowej.

    Spirogerman (spirogermanium, S 99 A, SPG, Spiro-32) – syntetyczny, organiczny związek germanu hamujący syntezę DNA, RNA i białek, mający więc potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Zakończone zostały badania kliniczne II fazy dotyczące zastosowania związku w chemioterapii nowotworów narządów płciowych kobiet, glejaków, zaawansowanego raka gruczołowego sutka, raka płuc innego niż drobnokomórkowy, przerzutów raka płuc, przerzutów czerniaka złośliwego, zaawansowanego raka nerkowokomórkowego, przerzutowych nowotworów przewodu pokarmowego, chłoniaków i przerzutów albo wznowy raka żołądka. Jak dotąd, nie rozpoczęto żadnego badania klinicznego III fazy. Innymi możliwymi zastosowaniami spirogermanium są leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby Chagasa. Lek wywołuje odwracalne objawy neurotoksyczne i pneumotoksyczne i podawany jest dożylnie. Trastuzumab (nazwa handlowa: Herceptin) – rekombinowane, humanizowane przeciwciało monoklonalne IgG1, łączące się wybiórczo z receptorem ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (Human Growth Factor Receptor – HER2). Preparat jest stosowany do leczenia przypadków raka piersi z przerzutami, w których stwierdzono nadekspresję HER2. W kombinacji z innymi chemoterapeutykami istotnie zmniejsza ryzyko nawrotu choroby i stopień odpowiedzi na leczenie. Kontrowersje wzbudzają jednak duże koszty takiej terapii (dochodzące do 100,000 USD rocznie).

    Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca. Terapia fotodynamiczna (PDT) – forma leczenia, w której wykorzystuje się nietoksyczne związki światłoczułe, które po ekspozycji na specyficzny rodzaj światła, stają się toksyczne dla komórek nowotworowych i innych chorych komórek. PDT wykazuje również zdolność do zabijania komórek mikroorganizmów, w tym bakterii, grzybów i wirusów. PDT jest powszechnie stosowana w leczeniu trądziku. Jest ona stosowana klinicznie do leczenia wielu schorzeń, w tym związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej i nowotworów złośliwych. Jest uznanawana jako strategia leczenia, która jest zarówno mało inwazyjna jak i minimalnie toksyczna.

    Rak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka.

    Dodano: 17.02.2010. 11:41  


    Najnowsze