• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Medyczny Nobel dla twórcy metody in vitro

    04.10.2010. 17:20
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Tegoroczny noblista w dziedzinie medycyny i fizjologii, 85-letni brytyjski fizjolog Robert Geoffrey Edwards, opracował metodę, dzięki której 25 lipca 1978 r. na świat przyszło pierwsze "dziecko z probówki" - Louise Brown.

    "Jego osiągnięcia umożliwiły leczenie niepłodności, schorzenia, które dotyczy dużej części ludzkości, ponad 10 proc. par na całym świecie" - napisali członkowie Komitetu Noblowskiego w uzasadnieniu swojej decyzji.

    Już w latach 50. XX wieku Edwards miał wizję wykorzystania IVF - połączenia komórki jajowej i plemnika poza organizmem - jako metody leczenia niepłodności i rozpoczął systematyczne prace nad tym zagadnieniem. Inni naukowcy wykazali, że zapłodnienie pozaustrojowe jest możliwe w przypadku królików. Jednak komórki jajowe człowieka mają zupełnie inny cykl życiowy.

    W toku badań Edwards i jego współpracownicy wyjaśnili proces dojrzewania ludzkich komórek jajowych i sposób, w jaki wpływają na niego różne czynniki. W roku 1969 udało się po raz pierwszy dokonać zapłodnienia ludzkich komórek jajowych w próbówce (a właściwie na szklanej płytce do hodowli komórek). Ale powstały zarodek dzielił się tylko raz i obumierał. Potrzebne były komórki jajowe, które dojrzały w jajniku - i bezpieczna dla przyszłej matki metoda ich pozyskiwania.

    Z pomocą przyszedł ginekolog Patrick Steptoe, który dopomógł zespołowi Edwardsa przekształcić laboratoryjny eksperyment w kliniczną praktykę. Steptoe był jednym z pionierów laparoskopii - techniki pozwalającej dzięki wykorzystaniu instrumentów optycznych oglądać jajniki pacjentki i pobierać z nich komórki jajowe. Udało się też mierząc poziom hormonów ustalić najlepszy moment na zapłodnienie. Dzięki temu zarodki zaczęły osiągać stadium ośmiu komórek, pozwalające na wszczepienie do macicy.

    Mimo obiecujących wyników, Medical Reseach Council odmówiło finansowania dalszych badań, naukowcy skorzystali więc z prywatnych dotacji. Jeszcze przed praktycznym zastosowaniem metoda stała się kontrowersyjna - niektórzy przywódcy religijni, etycy i naukowcy chcieli wstrzymania projektu.

    Uwieńczeniem wysiłków Edwardsa i Steptoe były narodziny (poprzez cięcie cesarskie)25 lipca 1978 w szpitalu w Oldham General Hospital pierwszego "dziecka z probówki" - ważącej 2,608 kg Louise Brown. Rodzice - Lesley i John Brown - wcześniej przez dziewięć lat bezskutecznie starali się o dziecko. Eksperyment był na tyle kontrowersyjny, że o nietypowych narodzinach naukowcy nie poinformowali pism naukowych, lecz wysokonakładowy dziennik "Evening News". Wiadomość o "superdziecku" opublikowano na pierwszej stronie. Zaczęła się nowa era w medycynie.

    Przez kolejne lata zespół Edwardsa i Steptoe pracując w założonej przez siebie Bourn Hall Clinic w Cambridge udoskonalał technikę in vitro. Specjaliści z całego świata przyjeżdżali tam na szkolenia. W roku 1986 liczba dzieci narodzonych dzięki zapłodnieniu in vitro dokonanemu w Bourn Hall przekroczyła 1000, co stanowiło połowę takich narodzin na całym świecie. W roku 1988 zmarł Steptoe, kierownik medyczny instytucji.

    W sumie urodziło się dotąd około 4 milionów "dzieci z probówki". Wiele jest już dorosłych i ma własne dzieci - jak Louise Brown, na którejś ślubie w roku 2004 pojawił się Edwards. Choć w szkole dokuczano jej jako "dziecku z probówki", a ciągła ciekawość mediów była uciążliwa, w wywiadach mówiła, że nie miałaby nic przeciwko skorzystaniu z tej metody. Nie było to jednak konieczne - naturalnie poczęty syn Cameron urodził się 20 grudnia 2006.

    PAP - Nauka w Polsce


    pmw/ agt/ tot/ jbr/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Diagnostyka preimplantacyjna (ang. preimplantation genetic diagnosis, PGD) jest metodą pozwalającą na genetyczną analizę komórek jajowych przed lub po zapłodnieniu bądź też zarodków przed podaniem ich do macicy przyszłej matce. PGD pozostaje w ścisłym związku z technikami wspomaganego rozrodu (zapłodnieniem in vitro). Zapłodnienie pozaustrojowe, zapłodnienie in vitro (ang. in vitro fertilisation, IVF; (łac.) in vitro, dosł. "w szkle") – metoda zapłodnienia polegająca na doprowadzeniu do połączenia komórki jajowej i plemnika w warunkach laboratoryjnych, poza żeńskim układem rozrodczym. Zaliczana do technik rozrodu wspomaganego medycznie. Czasami leczy niepłodność. W USA blisko 100% wspomaganych rozrodów dokonuje się przy użyciu in vitro. Dawca nasienia (także dawca spermy) – mężczyzna, który oddaje próbkę swojej spermy celem wykorzystania zawartych w niej plemników do zapłodnienia metodą in vitro bądź inseminacji domacicznej komórek jajowych kobiety, która nie może (niepłodność) bądź nie ma z kim (samotność) począć dziecka. Pojęcie to może także opisywać mężczyznę zgadzającego się na stosunek z samotną, obcą mu kobietą zamierzającą począć, urodzić i wychować dziecko bez jego udziału. Mężczyzna taki jest odpowiednikiem matki zastępczej.

    Louise Joy Brown (ur. 25 lipca 1978 w Oldham) – brytyjska urzędniczka pocztowa, pierwsze dziecko urodzone w wyniku zapłodnienia in vitro. ICSI (ang. Intracytoplasmic sperm injection) – rodzaj procedury zapłodnienia in vitro, polegający na wprowadzeniu plemnika do cytoplazmy komórki jajowej. Wskazaniem do zastosowania tej techniki są zwykle nieprawidłowe wyniki badania nasienia, nie dające pewności zapłodnienia nawet w warunkach in vitro. Stosuje się ją również wtedy, gdy wykonywane w przeszłości próby zapłodnienia pozaustrojowego kończyły się niepowodzeniem.

    Antykoncepcja (anty "przeciw", łac. conceptio "poczęcie") – zbiór różnorodnych metod mających na celu niedopuszczenie do zapłodnienia przez plemnik komórki jajowej, lub implantacji zarodka w jamie macicy. Podział sposobów zapobiegania ciąży opiera się na mechanizmach ich działania. Wykorzystanie zmian fizjologicznych podczas cyklu miesiączkowego kobiety charakteryzuje tzw. metody naturalne. Hamowanie owulacji stanowi cel antykoncepcji hormonalnej. Uniemożliwienie kontaktu gamet – metod mechanicznych i chirurgicznych. Z kolei uniemożliwienie implantacji już zapłodnionej komórki jajowej jest domeną niektórych metod antykoncepcji hormonalnej. Marian Czesław Szamatowicz (ur. 13 lutego 1935 w Sztabinie) – polski ginekolog-położnik, profesor nauk medycznych, kierownik Kliniki Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. W 1987 dokonał pierwszego w Polsce udanego zabiegu zapłodnienia człowieka metodą in vitro.

    Zapłodnienie – połączenie się komórek rozrodczych (komórki męskiej i żeńskiej) w wyniku czego powstaje nowa komórka nazywana zygotą. Doczesna – przerosła i rozpulchniona błona śluzowa macicy. Rozrost następuje pod wpływem hormonów jajnika, a zwłaszcza progesteronu w trakcie cyklu miesiączkowego i ma na celu przygotowanie podścieliska dla zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej. W razie zapłodnienia komórki jajowej błona śluzowa macicy ulega dalszym zmianom, przekształcając się w doczesną ciążową, która dzieli się na następujące części:

    Robert Geoffrey Edwards (ur. 27 września 1925 w Batley, zm. 10 kwietnia 2013) – brytyjski biolog, fizjolog, twórca metody zapłodnienia pozaustrojowego.

    Nieródka, nullipara lub para 0 to określenia kobiet, które w swoim życiu jeszcze ani razu nie urodziły dziecka, bądź urodziły w ciągu 20 tygodni od momentu zapłodnienia.

    Polispermia - zjawisko wnikania do komórki jajowej więcej niż jednego plemnika. Występuje powszechnie u ptaków i gadów (polispermia naturalna), ostatecznie jednak i u nich tylko jedno przedjądrze męskie łączy się z żeńskim, dzięki czemu zostaje odtworzony organizm diploidalny. Zazwyczaj zjawisko polispermi jest letalne (polispermia patologiczna). Doświadczalnie do polispermii można zmusić jaja jeżowców (polispermia sztuczna), ale jaja zapłodnione przez kilka plemników nie mogą się dzielić lub robią to nienormalnie i ostatecznie zarodek obumiera. Zazwyczaj komórki jajowe posiadają bariery uniemożliwiające polispermię, po wniknięciu jednego przedjądrza męskiego komórka jajowa wytwarza chemiczną barierę dla innych plemników. Komórki satelitarne – komórki macierzyste mięśni szkieletowych. Powstają z mioblastów, które nie zlały się do roboczych komórek mięśniowych, lecz ściśle do nich przylegają. U dorosłego człowieka ich jądra stanowią ok. 5% jąder komórek mięśniowych. Uaktywniają się przy uszkodzeniu lub trenowaniu mięśnia, prowadząc do regeneracji lub przerostu komórek mięśniowych. W warunkach doświadczalnych udaje się je różnicować do innych komórek niż mięśniowe.

    Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale.

    Dodano: 04.10.2010. 17:20  


    Najnowsze