• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mikołajkowa akcja zachęcająca do dawstwa szpiku

    06.12.2010. 12:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Mikołajkowa akcja zachęcająca do dawstwa szpiku "Prezent naSZPIKowany dobrem" to nowy pomysł Fundacji Urszuli Smok "Podaruj Życie" na promowanie idei dawstwa szpiku kostnego.



    Z tej okazji w trzech miastach Polski - Warszawie, Krakowie i Kutnie - wykonano badania typujące potencjalnych dawców. Poddali się im m.in. znana felietonistka Agata Passent, aktorzy Martyna Kliszewska, Jakub Przebindowski i Marcin Kobierski, a także ok 80 pracowników firmy TEVA Polska, która współorganizuje akcję razem z fundacją.

    "Mikołajkowa akcja +Prezent naSZPIKowany Dobrem+ ma pokazać pacjentom chorym na białaczkę, że pamiętamy o nich również z okresie przedświątecznym. Takie akcje planujemy organizować co roku. Chcemy, żeby to były działania długofalowe, a nie tylko podpowiedziane chwilową modą" - powiedziała w rozmowie z PAP prezes Fundacji "Podaruj Życie" Urszula Smok.

    Jak przypomniała, transplantacja szpiku jest dla wielu osób z białaczką - chorobą nowotworową, ale też z innymi chorobami krwi, jedyną szansą na całkowite wyleczenie i uratowanie życia. Dotyczy to zwłaszcza ostrej białaczki szpikowej, którą w Polsce diagnozuje się co roku u ponad 1,5 tys. osób. U większości z nich tylko przeszczepienie szpiku może wyleczyć z choroby, ale aż 70 proc. pacjentów nie posiada dawcy wśród najbliższych krewnych, dlatego poszukuje się go wśród osób niespokrewnionych.

    Według Smok, w polskich rejestrach ciągle jest za mało potencjalnych dawców - niewiele ponad 108 tys. - a zapotrzebowanie jest wielkie. Szansa doboru odpowiedniego dawcy do biorcy wynosi jak jeden do 20-25 tys.

    "Ja sama chorowałam na białaczkę i jestem po przeszczepieniu szpiku kostnego. Byłam jednak w tej dobrej sytuacji, że w rodzinie miałam aż czterech dawców. Ale w czasie mojej choroby poznałam osoby, które nie miały tyle szczęścia. Na przykład, nasza fundacja od dłuższego czasu poszukuje dawcy dla młodej kobiety chorej na białaczkę, która ma trzyletnią córeczkę. Raz już się udało, ale z pewnych niezależnych przyczyn dawca musiał przesunąć termin oddania szpiku o parę miesięcy, więc kontynuujemy poszukiwania" - wyjaśniła Smok.

    Jak zaznaczyła, największą tragedią dla chorego jest wycofanie się dawcy przed samym przeszczepieniem. To odebranie mu szansy na zdrowie, woli walki z chorobą, a bardzo często nadziei na życie. Jej zdaniem, decyzja o zostaniu dawcą szpiku to decyzja na lata, za którą stoi wytrwałość i gotowość do podarowania życia.

    Przebadanie jednego dawcy nie jest tanie. Fundacja Urszula Smok wydaje na ten cel ok. 500 zł. Dlatego, w ramach akcji "Prezent naSZPIKowany dobrem" firma TEVA zdecydowała się sfinansować przebadanie próbek krwi i DNA swoich pracowników, dzięki czemu mogą oni od razu trafić do bazy aktywnych dawców.

    Według dr. Janusza Lange z Dolnośląskiego Centrum Transplantacji Komórkowych we Wrocławiu, dawcą szpiku może zostać każdy dorosły, w dobrym stanie zdrowia i do 50. roku życia. Dawstwo wykluczają m.in. infekcja wirusem HIV, zapalenie wątroby typu B i C, choroby onkologiczne, niektóre choroby hematologiczne.

    Trzeba pamiętać, że ofiarowanie szpiku nic nie kosztuje i jest bezpieczne - nie zagraża zdrowiu potencjalnemu dawcy.

    Szpik można pobierać dwiema metodami - z talerza biodrowego lub z krwi obwodowej. Pobieranie z talerza kości biodrowej odbywa się w znieczuleniu ogólnym. W tym przypadku, nieprzyjemnym objawem może być bolesność w miejscach wkłuć po ustąpieniu znieczulenia, ale chory zawsze otrzymuje adekwatne leczenie przeciwbólowe. Może się też pojawić jednodniowa gorączka.

    Aby pobrać komórki szpiku z krwi obwodowej trzeba na kilka dni przedtem podawać podskórnie lek stymulujący przechodzenie komórek macierzystych do krwi obwodowej. Zabieg ten trwa nieco dłużej, ale jest bezbolesny.

    Liczba komórek szpiku pobranych od dawcy jest niewielka - stanowi około jedną dziesiątą jego szpiku - i zostaje szybko odbudowana. Istnieje prawdopodobieństwo, że po jakimś czasie dawca zostanie ponownie poproszony o oddanie krwi lub płytek krwi dla pacjenta poddawanego przeszczepieniu szpiku.

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga


    agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Dzień Dawcy Szpiku – święto dawstwa szpiku i leczenia nowotworów krwi obchodzone w Polsce od 2002 roku. W dniu dawcy szpiku kostnego pokazuje się ludzi, którzy oddali szpik i komórki krwiotwórcze po to, by dać szansę chorym na powrót do zdrowia. Fundacja DKMS – Baza Dawców Komórek Macierzystych Polska - fundacja założona 28 listopada 2008, zajmująca się przeszczepami szpiku kostnego i komórek krwiotwórczych. Nazwa pochodzi od zarejestrowanej w Niemczech Deutsche Knochenmarkspenderdatei - Niemieckiej Bazy Dawców Szpiku, która jest jej fundatorem i instytucją wspierającą, tzw. firma matka Choroba resztkowa (ang. Minimal Residual Disease (MRD)) - obecność małej liczby przetrwałych w organizmie (w trakcie leczenia lub w remisji) komórek nowotworowych, w ilościach nie wykrywanych standardowo stosowanymi metodami diagnostycznymi jak np. morfologia krwi i badanie szpiku. Ilość komórek nowotworowych w tej chorobie nie jest wystarczająca do wywołania objawów klinicznych, ale jest główną przyczyną nawrotu raka i białaczki.

    Ostra białaczka promielocytowa – podtyp ostrej białaczki szpikowej (AML); nowotwór złośliwy krwi i szpiku kostnego. Nazywana także ostrą białaczką progranulocytową; APL; AML z t(15;17)(q22,q12), PML-RARA i odmiany; FAB podtyp M3 i wariant M3. Cechuje się wysokim stopniem wyleczalności. Biopsja szpiku kostnego – badanie inwazyjne polegające na pobraniu w miejscowym znieczuleniu próbki krwi szpikowej (biopsja aspiracyjna) lub fragmentu kości i szpiku (trepanobiopsja) przy pomocy specjalnej igły. Badanie wykonuje się w przypadku podejrzenia choroby układu krwiotwórczego w celu postawienia właściwego rozpoznania, a w przypadku już rozpoznanych chorób - w celu oceny postępu leczenia. Materiał pobrany podczas badania poddaje się badaniu mikroskopowemu i innym badaniom laboratoryjnym.

    Fundacja Przeciwko Leukemii powstała w maju 2000 roku organizacja non-profit zajmująca się pozyskiwaniem potencjalnych dawców szpiku, propagowaniem wiedzy na temat nowotworów układu krwiotwórczego oraz opieką nad ludźmi chorymi na "białaczki" oraz ich rodzinami. Białaczka włochatokomórkowa – rzadka postać nowotworu hematologicznego, charakteryzująca się akumulacją nieprawidłowych limfocytów B. Zazwyczaj jest klasyfikowana jako podtyp przewlekłej białaczki limfatycznej. Pierwszy człon nazwy wywodzi się od białawego koloru próbki krwi chorego na ostrą białaczkę. Drugi człon nazwy jest związany z tym, iż z powodu części wystających promieniście z powierzchni nieprawidłowe limfocyty B wyglądają "włochato" pod mikroskopem, natomiast infiltracja szpiku kostnego i śledziony ma charakter rozproszony.

    Niedokrwistość aplastyczna, aplazja szpiku, anemia aplastyczna – (łac. anaemia aplastica, ang. aplastic anaemia – AA) – to stan, w którym dochodzi do niewydolności szpiku kostnego, wskutek jego hipoplazji lub aplazji prowadząca do pancytopeni czyli obniżenia ilości wszystkich linii komórek krwi, to znaczy erytrocytów, leukocytów i trombocytów. Występuje z częstością 1–2/1000 000 osób/rok w krajach zachodnich, a w Japonii, południowo-wschodniej Azji i w Chinach częściej. Może wystąpić w każdym wieku, ale największa zachorowalność występuje między 15 a 25 rokiem życia oraz po 60 roku życia, z przewagą u mężczyzn. Pierwszy opis tej choroby pochodzi z 1888 i został podany przez Ehrlicha. Białaczka (łac. leucaemia) – nazwa grupy chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Nazwa historycznie wywodzi się od białawego koloru próbki krwi chorego na ostrą białaczkę. Białaczka charakteryzuje się ilościowymi i jakościowymi zmianami leukocytów we krwi, szpiku i narządach wewnętrznych (śledzionie, węzłach chłonnych). Występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet w proporcji 3:2.

    Białaczka szpikowa (łac. myelosis leukaemica; ang. myeloid leukemia) - rodzaj białaczki wywodzącej się ze szpiku kostnego.

    Odznaka "Dawcy Przeszczepu" – odznaka resortowa wprowadzona 29 sierpnia 2008 r. przez ministra zdrowia w celu uhonorowania osób, które poświęciły swój czas i zdrowie dla ratowania życia innych osób poprzez dobrowolne oddanie narządu, szpiku lub innych regenerujących się komórek i tkanek do transplantacji. Odznaka ma dwa stopnie:

    Multipotencja – zdolność komórek niezróżnicowanych do różnicowania się w różne typy komórek, ale wyłącznie ściśle określonej tkanki (np. komórki szpiku kostnego mogą różnicować się w komórki krwi). Ich linie potomne występują w tkankach organizmów młodocianych i dojrzałych, uczestnicząc w procesach wzrostu i regeneracji.

    Dodano: 06.12.2010. 12:04  


    Najnowsze