• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy odkryli komórki u podłoża raka podstawnokomórkowego skóry

    21.12.2012. 19:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Od wielu lat naukowcy podejmują starania, aby ustalić zmiany molekularne, które zachodzą w komórkach inicjujących rozwój guza - od pierwszej mutacji onkogennej, po rozwój inwazyjnej postaci nowotworu. Najczęściej diagnozowanym nowotworem skóry u ludzi jest rak podstawnokomórkowy skóry odpowiadający za ponad milion przypadków zgłaszanych każdego roku. Finansowany ze środków unijnych zespół naukowców, pracujący pod kierunkiem prof. Cédrica Blanpaina z Université libre de Bruxelles (ULB) zidentyfikował zdarzenia molekularne, które zachodzą w czasie inicjacji raka podstawnokomórkowego skóry. Badania, których wyniki opublikowało niedawno czasopismo Nature Cell Biology, zostały dofinansowane na kwotę 1,6 mln EUR z grantu dla początkujących naukowców, jaki Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN) przyznała prof. Blanpainowi.

    Na podstawie indukcyjnego modelu myszy, belgijski zespół badawczy odkrył, że komórki inicjujące raka podstawnokomórkowego skóry są najpierw przeprogramowywane, zanim nastąpi rozwój inwazyjnej postaci. "Jesteśmy całkowicie zaskoczeni, że komórki inicjujące rozwój guza były stopniowo i dogłębnie przeprogramowywane na tożsamość molekularną, która przypomina komórki progenitorowe obecne w czasie rozwoju embrionalnego" - zauważa dr Youssef, autor naczelny publikacji.

    Naukowcy wykazali, że ścieżka sygnałowa Wnt/beta-kateniny jest aktywowana w komórkach inicjujących raka podstawnokomórkowego skóry bezpośrednio po ekspresji onkogennej, a dzięki wykorzystaniu genetycznych lub farmakologicznych inhibitorów pokazali, że ta ścieżka sygnałowa jest niezbędna zarówno do przeprogramowania komórek inicjujących guza, jak i do inicjacji guza.

    Zespół profesora Blanpaina współpracował z lekarzami z Oddziału Dermatologii, Patologii i Chirurgii Plastycznej szpitala Erasme w Brukseli, aby dowieść, że komórki inicjujące raka podstawnokomórkowego skóry zachowują się w taki sam sposób, jak model myszy, w którym również ulegają przeprogramowaniu na embrionalne progenitory mieszków włosowych i aktywują sygnały Wnt/beta-kateniny.

    "Jestem niezwykle podekscytowany tymi pracami, gdyż badania podstawowe okazują się mieć ogromne znaczenie w chorobach człowieka, umożliwiając identyfikację potencjalnie nowych sposobów leczenia lub profilaktyki najpospolitszych nowotworów człowieka" - mówi profesor Blanpain.

    Badania te powinny znacząco przysłużyć się przyszłym pracom nad rakiem oraz biologii rozwojowej i biologii komórek macierzystych.

    Prace badawcze zostały również dofinansowane z Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS), programme d'excellence CIBLES regionu Walonii, Fondation contre le Cancer, Fondation ULB, Fonds Yvonne Boël, Fond Gaston Ithier oraz Programu Młodego Naukowca EMBO.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zespół nabłoniaków znamionowych (zespół Gorlina, zespół Gorlina-Goltza, ang. nevoid basal cell carcinoma syndrome, NBCCS, Basal Cell Nevus Syndrome, Multiple Basal Cell Carcinoma Syndrome, Gorlin syndrome, or Gorlin-Goltz syndrome) – uwarunkowana genetycznie choroba o dziedziczeniu autosomalnym dominującym, związana z mutacjami w genie PTCH1 w locus 9q22.3. Zespół objawia się nieprawidłowościami skóry, układu nerwowego, narządu wzroku, układu dokrewnego i kości. Homozygoty względem mutacji PTCH1 mają predyspozycję do nowotworów: raka podstawnokomórkowego, rdzeniaka zarodkowego, nabłoniaka gruczołowo-torbielowatego, raka przełyku i pęcherza moczowego. Nagniotek, odcisk (łac. clavus) – reakcja obronna skóry na miejscowy ucisk, w postaci zwiększonego wytwarzania spłaszczonych komórek rogowych. Wywierany ucisk wgniata te twarde komórki w głąb skóry pobudzając w ten sposób ich dalsze wytwarzanie. Komórka Merkla – wyspecjalizowana komórka naskórka odbierająca u kręgowców bodźce czuciowe (receptor dotyku). Uważa się, że komórki Merkla stanowią punkt wyjścia raka neuroendokrynnego skóry (MCC).

    Rakowe komórki macierzyste (ang. Cancer stem cells, CSCs) - to inicjalne, niezróżnicowane komórki rakowe (obecne w guzach i nowotworach układu krwiotwórczego), mające możliwość przekształcania się we wszystkie rodzaje komórek tworzących masę nowotworową.
    Jedna z teorii wyjaśniających proces nowotworzenia zakłada, że rakowe komórki macierzyste są prekursorami innych komórek nowotworowych i odgrywają kluczową rolę w powstawaniu raka. Komórki te, w przeciwieństwie do innych komórek rakowych, są rakotwórcze (same w sobie mają zdolność do wywoływania raka). Podejrzewa się, że CSCs są przyczyną występowania przerzutów i nawrotów choroby nowotworowej. Rak kolczystokomórkowy skóry (łac. carcinoma spinocellulare, ang. squamous cell carcinoma, SCC) – nowotwór złośliwy skóry wywodzący się z komórek naskórka. Rokuje gorzej niż rak podstawnokomórkowy skóry, w przeciwieństwie do niego daje przerzuty, głównie do węzłów chłonnych i odznacza się szybszym wzrostem. Nowotwór ten najczęściej powstaje na podłożu stanów przedrakowych, a czynnikami prowokującymi nowotworzenie są drażnienie mechaniczne, ekspozycja na działanie środków chemicznych i na promieniowanie.

    Mieszek włosowy – wąska rurka w skórze, z której wyrasta włos. Na dnie mieszków leżą obszary dobrze unerwione i ukrwione (jest to miejsce aktywności tkankowej. Są one nazywane brodawkami włosowymi. Każdą brodawkę otacza macierz zarodkowa, która składa się z aktywnie mnożących się komórek włosowych. Kiedy rozwijają się nowe komórki włosowe, najniższa część włosa kształtuje się w cebulce włosowej. Komórki rosną, wybijając się z mieszka, aż w końcu pojawiają się na powierzchni skóry jako włókna włosowe. Komórki stopniowo twardnieją i umierają. Włos jest uformowany z martwej tkanki, ale zachowuje sprężystość dzięki swej budowie chemicznej i zawartości keratyny. Białka receptorowe (receptory) – białka łączące się z określoną inną substancją (ligandem), taką jak np. neuroprzekaźnik albo hormon, i inicjujące kaskadę przewodzenia sygnału i reakcji komórki w odpowiedzi na ligand. W zasadzie ligand pasuje do receptora jak klucz do zamka, jednak jeden ligand może wiązać się z różnymi receptorami oraz jeden receptor może być pobudzany przez jeden lub więcej ligandów. Receptory mają ogromne znaczenie w biotechnologii i medycynie: badania nad nowymi lekami koncentrują się na znalezieniu substancji chemicznych blokujących lub pobudzających receptory.

    Rak śluzowy (mucinous carcinoma) zwany także rakiem koloidalnym (colloid carcinoma) - rzadko występujący podtyp raka sutka o pośrednim stopniu złośliwości, dający przerzuty stosunkowo późno. Przyczynami zmniejszonej złośliwości jest wysoki wiek pacjentek (u starszych osób angiogeneza potrzebna do wzrostu guza jest zmniejszona) oraz obfita produkcja śluzu przez komórki nowotworowe, utrudniająca naciekanie podścieliska. Struktury guza są stosunkowo dobrze odgraniczone od sąsiednich komórek, wymaga więc różnicowania z rozrostowymi zmianami łagodnymi. Komórki iPS (ang. iPSC – induced pluripotent stem cells) – rodzaj pluripotencjalnych komórek macierzystych, które zostały sztucznie otrzymane z nie-pluripotentnych komórek (przeważnie komórek somatycznych dorosłego człowieka) przez wymuszenie ekspresji odpowiednich genów w tych komórkach.

    Rak neuroendokrynny skóry, rak z komórek Merkla (łac. carcinoma neuroendocrinale cutis, ang. Merkel cell carcinoma, MCC) – rzadki, pierwotny rak skóry o dużej złośliwości, wywodzący się z komórek Merkla.

    Genodermatozy – uwarunkowane genetycznie choroby skóry: należą tu liczne choroby skóry lub zespoły dotyczące wielu narządów, w tym także skóry.

    Dodano: 21.12.2012. 19:37  


    Najnowsze