• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy odkrywają, że szczepionka prepandemiczna może chronić ludzi

    29.04.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W przypadku wybuchu epidemii grypy, wyprodukowanie skutecznej szczepionki może zająć nawet sześć miesięcy. To może przynieść katastrofalne skutki dla ludzi, gdyż zanim zostaną zaszczepieni może już przejść pierwsza fala grypy pandemicznej - ostrzegają naukowcy.

    Europejscy naukowcy przedstawili na łamach czasopisma Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) skuteczne podejście do problemu za pomocą szczepionki prepandemicznej.

    "Badania te jako pierwsze pokazują skuteczną szczepionkę prepandemiczną" - wyjaśnia współautor artykułu, dr Iain Stephenson z Królewskiej Izby Chorych w Leicester oraz Uniwersytetu w Leicester w Wielkiej Brytanii. "To oznacza możliwość szczepienia ludzi na wiele lat przed ewentualną pandemią, aby wytworzyć komórki pamięci, które są długotrwałe i mogą być w razie potrzeby szybko pobudzone jedną dawką szczepionki."

    Konsultant w zakresie chorób zakaźnych, dr Stephenson zauważa, że w przypadku wybuchu grypy pandemicznej, ludzie będą potrzebować szczepień, aby chronić swój dobrostan.

    Kolejne problemy w przypadku takiej epidemii to nie tylko spowolnienie procesu profilaktycznego z powodu czasu potrzebnego na wyprodukowanie skutecznych szczepionek i ich dotarcie do gabinetów lekarskich, ale również fakt że większość osób potrzebuje dwóch dawek szczepionki dla uzyskania pełnej ochrony.

    "Aby zmniejszyć opóźnienia, można rozważyć gromadzenie szczepionek lub uodparnianie ludzi za pomocą wcześniej przygotowanej szczepionki - tak zwanej "szczepionki prepandemicznej" - chroniącej przed przyszłą pandemią" - sugeruje dr Stephenson. Jednak problemem ekspertów jest brak pewności co do tego, który szczep grypy wywoła pandemię. Dr Stephenson wraz z zespołem skoncentrował swoje wysiłki na szczepie H5N1 ptasiej grypy, który rozprzestrzenił się szybko na całym świecie i zabił wielu ludzi.

    "Istnieje wiele szczepów wirusa H5N1, zatem nie mamy pewności, z którego szczepu wirusa przygotować szczepionkę prepandemiczną" - zauważa naukowiec. "Z uwagi na powyższe, szczepionka prepandemiczna powinna zapewniać ochronę krzyżową przed możliwie największą liczbą szczepów H5."

    Aby przetestować skuteczność szczepionki prepandemicznej, naukowcy podali dawkę szczepionki 1H5N1 osobom, które nigdy nie były szczepione oraz osobom, którym co najmniej sześć lat wcześniej została podana szczepionka H5N3 (badanych pozyskano z Uniwersytetu w Leicester oraz Szpitala Uniwersyteckiego w Leicester). Wstępne wyniki pokazują, że reakcje immunologiczne zostały wywołane po szczepieniu przypominającym.

    "Stwierdziliśmy, że osoby, które otrzymały szczepionkę H5 w latach 1999-2001 dobrze odpowiedziały na pojedynczą dawkę nowszej szczepionki H5" - wyjaśnił dr Stephenson. "Mieli komórki pamięci, które dały szybką odpowiedź ochronną w ciągu siedmiu dni od powtórnej szczepionki. Ponadto odpowiedź miała szeroki zakres i umożliwiła ochronę przed wszystkimi znanymi szczepami wirusa H5N1."

    Według dr Stephensona wyniki wspierają tezę, że osoby, którym nie podano wcześniej szczepionki H5 potrzebują dwóch dawek i uzyskują "dobrą odpowiedź immunologiczną do sześciu tygodni po pierwszej dawce".

    W badaniach udział wzięli również Novartis Vaccines (Niemcy), Uniwersytet w Sienie (Włochy), Agencja Ochrony Zdrowia (Wlk. Brytania) oraz Centra Zapobiegania i Kontroli Chorób (USA).

    Czy te wyniki sprawdzą się w przypadku ostatniego wybuchu epidemii świńskiej grypy, dopiero się okaże. Komitet ds. Nagłych Wypadków przy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) podniósł stopień zagrożenia pandemią świńskiej grypy z 3 na 4, ale nie ogłosił jeszcze globalnego zagrożenia.

    W komunikacie prasowym WHO wskazuje, że zmiana na wyższy stopień zagrożenia pandemią oznacza, iż prawdopodobieństwo wybuchu pandemii wzrosło, jednak nie jest ona jeszcze nieunikniona.

    Ministrowie zdrowia państw członkowskich spotkają się jeszcze w tym tygodniu (30 kwietnia) na nadzwyczajnym zebraniu, aby ocenić możliwe zagrożenie wybuchu epidemii świńskiej grypy oraz koordynować działania państw członkowskich.

    Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów (DG SANCO) przy Komisji Europejskiej oświadczyła, że państwa członkowskie muszą ją powiadamiać o krokach, jakie proponują podjąć i jakie podejmują, o wydanych zaleceniach oraz o wszystkich potwierdzonych przypadkach. DG SANCO będzie utrzymywać stały kontakt z państwami członkowskimi, WHO, ECDC (Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób) oraz ze Stanami Zjednoczonymi i Meksykiem w ramach Ogólnoświatowej Inicjatywy na Rzecz Bezpieczeństwa Zdrowotnego, która ma na celu zapobiegać zagrożeniom biologicznym, wykrywać je i odpowiadać na nie.

    DG SANCO podkreśla, że wprowadzi w UE globalne podejście zalecane przez Komitet ds. Nagłych Wypadków przy WHO.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)
    http://www.pnas.org/

    Uniwersytet w Leicester
    http://www.le.ac.uk/

    Źródło danych: Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS); Uniwersytet w Leicester
    Referencje dokumentu: Galli, G. et al. (2009) Cross-reactive long-lasting B-cell memory against influenza H5N1 after MF59 adjuvanted vaccine: a clinical pre-pandemic vaccine approach. PNAS, publikacja internetowa z dnia 27 kwietnia. DOI: 10.1073/pnas.0903181106.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Szczepionka modelowa – szczepionka, która naśladuje skład jakościowo-ilościowy, sposób produkowania oraz parametry bezpieczeństwa szczepionki przeciwko grypie, która zostanie użyta w przyszłości w przypadku wystąpienia pandemii. Szczepionka modelowa zostaje więc opracowana z wyprzedzeniem w stosunku do wybuchu ewentualnej pandemii grypy. Szczepionka prepandemiczna przeciw grypie – szczepionka nowej generacji przeciwko grypie ptasiej. Jest przeznaczona do podawania osobom dorosłym (18–60 lat) w celu ochrony przed grypą ptasią, którą wywołuje szczep wirusa grypy A oznaczony H5N1. Zawiera fragmenty inaktywowanego (zabitego) wirusa A(H5N1) oraz system adiuwantowy. Wirus ptasiej grypy H5N1 jest uważany przez WHO za odmianę wirusa, która może stać się przyczyną kolejnej pandemii, w przypadku, gdyby doszło do jego mutacji i przekształcenia w szczep zaraźliwy dla człowieka. W związku z tym szczepionka jest przeznaczona do ewentualnych szczepień masowych. Charakteryzuje się zdolnością wywoływania odporności krzyżowej oraz ochrony przed nowymi odmianami wirusa H5N1. Została dopuszczona do obrotu 26 września 2008 na terenie wszystkich krajów UE decyzją Komitetu ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) po zapoznaniu się z materiałami i wynikami badań przedstawionymi przez producenta, jednocześnie zobowiązując go do monitorowania działań niepożądanych tak długo, jak szczepionka będzie znajdowała się w obrocie. Na rynku farmaceutycznym występuje pod nazwą Prepandrix® i Pandemrix®. Producentem jest firma GSK Biologicals. Szczepionka przeciw grypie pandemicznej (syn. szczepionka pandemiczna przeciwko grypie lub szczepionka pandemiczna) – szczepionka przeciw grypie zawierająca antygen szczepu wirusa grypy, który wywołał pandemię, lub którego podejrzewa się o możliwość jej wywołania, stosowana w profilaktyce grypy w oficjalnie ogłoszonej pandemii. Szczepionkę podaje się w postaci iniekcji domięśniowej. Pierwszą dawkę wybranego dnia, a drugą co najmniej 3 tygodnie później.

    Niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) – każde zaburzenie stanu zdrowia, jakie występują po szczepieniu. Mogą one być wynikiem indywidualnej reakcji organizmu człowieka szczepionego na podanie szczepionki, błędu podania szczepionki, złej jej jakości bądź zjawisk od szczepienia niezależnych, a tylko przypadkowo pojawiających się po szczepieniu. Pandemia grypy A/H1N1v w latach 2009 - 2010 - pandemia trwająca od 11 czerwca 2009 do 10 sierpnia 2010, spowodowana przez nowy wtedy szczep wirusa grypy A/H1N1, będącą zmutowaną wersją wirusa świńskiej grypy. Wyizolowane próbki wirusa z Meksyku okazały się identyczne z próbkami wyizolowanymi wcześniej w Kalifornii stąd wirus jest niekiedy oznaczany jako A/Kalifornia/04/2009. Obecność tego wirusa potwierdzono na wszystkich stale zamieszkałych kontynentach. Bezpośrednio na skutek pandemii zmarło 105 700 - 400 000 osób, a za sprawą powikłań dalsze 46 000 - 179 000.

    Szczepionka przeciw grypie – zmieniana co roku szczepionka, chroniąca przed wirusem grypy charakteryzującym się dużą zmiennością antygenową. Szczepionka przeciw grypie sezonowej zawiera trzy najczęściej występujące zabite szczepy wirusa: dwa typy wirusów A (H3N2 i H1N1) oraz jeden typ wirusa B. Szczepionka – preparat pochodzenia biologicznego, zawierający antygen, który stymuluje układ odpornościowy organizmu do rozpoznawania go jako obcy, niszczenia i utworzenia pamięci poszczepiennej. Dzięki tej pamięci, w przypadku kolejnego kontaktu z antygenem (infekcji), odpowiedź immunologiczna wykształca się szybciej i jest silniej wyrażona (odporność wtórna), co ma uniemożliwić naturalny przebieg choroby, wraz z wykształceniem się typowych dla niej objawów klinicznych. W skład szczepionki może wchodzić żywy, o osłabionej zjadliwości (atenuowany) lub zabity drobnoustrój, a także inne fragmenty jego struktury czy metabolity. Szczepionka może być skierowana przeciwko jednemu czynnikowi chorobotwórczemu (szczepionka monowalentna) lub skojarzona przeciwko kilku czynnikom jednocześnie (poliwalentna).

    H1N1 – podtyp wirusa grypy typu A, do którego odmian zalicza się m.in. wirusa tzw. hiszpanki, wirusy powodujące łagodnie przebiegającą grypę ludzką oraz wiele szczepów wirusów grypy występujących u ptaków i świń, w tym również odkrytą w kwietniu 2009 r. nową odmianę wirusa ludzkiej grypy typu H1N1/09. Skok antygenowy, genetyczna reasortacja (ang. antigenic shift) - zjawisko zmienności genetycznej polegające na wymianie jednego bądź kilku fragmentów jednoniciowego RNA wirusa grypy. Dochodzi do niego przy jednoczesnym zakażeniu komórki gospodarza przez dwa różne wirusy. Powstaje odrębny antygenowo szczep wirusa, o znacznych zmianach antygenowych głównie cząsteczek H (hemaglutynina) i N (neuraminidaza). Przeciwko takim szczepom wirusów grypy organizm nie ma wytworzonej uprzednio odporności, stąd często są one przyczyną epidemii lub pandemii. Miało to miejsce w wypadku kilku pandemii grypy do których doszło w XX wieku.

    Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) – czasopismo naukowe United States National Academy of Sciences publikujące głównie prace biomedyczne, rzadziej z zakresu fizyki, matematyki i nauk społecznych. Wydanie drukowane jest tygodnikiem. Wersja internetowa PNAS-u codziennie zawiera nowe artykuły. Pierwsze wydanie ukazało się w 1915 r.

    Dodano: 29.04.2009. 15:11  


    Najnowsze