• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy wyjaśniają rolę genu cukrzycy

    07.04.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy, których badania są finansowane ze środków unijnych, poznali sposób, w jaki gen zwany PTPN2 przyczynia się do rozwoju cukrzycy typu 1. Mają nadzieję, że ich odkrycia doprowadzą do opracowania nowych metod leczenia tej choroby.

    Badania, których wyniki opublikowano niedawno w czasopismach Nature Reviews Endocrinology oraz Diabetes, były w części finansowane ze środków projektu SAVEBETA (Molekularne ścieżki leżące u podstaw obniżonej masy komórek beta w cukrzycy), finansowanego w ramach tematu "Nauki przyrodnicze, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR).

    Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna, a wyniki ostatnich badań sugerują, że molekuły zwane mediatorami zapalnymi odgrywają większą rolę w chorobie niż dotychczas sądzono. Zapalenie to reakcja biologiczna wywoływana na przykład przez zakażenie lub ranę. Brak kontroli nad zapaleniem lub "nieprawidłowe odczytane" sygnałów zapalnych przez organizm może doprowadzić do choroby autoimmunologicznej takiej jak cukrzyca typu 1.

    W cukrzycy typu 1 zlokalizowane zapalenie trzustki prowadzi do utraty komórek beta produkujących insulinę. Jeżeli utrata komórek beta nie zostanie zatrzymana pacjent stanie się ostatecznie uzależniony od zastrzyków insuliny.

    Wyniki ostatnich badań wydają się pokazywać, że molekuły zwane mediatorami zapalnymi zarówno tłumią funkcję komórek beta, jak i przyczyniają się do ich śmierci. Są również w stanie zablokować lub stymulować regenerację komórek beta i mogą wywołać insulinooporność.

    Tymczasem inne analizy wykazują, że w rozwój cukrzycy typu 1 wydaje się być zaangażowany gen PTPN2. W ramach ostatnich badań naukowcy z UniversitĂŠ Libre de Bruxelles (ULB) w Belgii wykazali, że PTPN2 odgrywa kluczową rolę w dialogu między układem immunologicznym a komórkami beta trzustki, zwiększając tym samym zapalenie i wywołując chorobę i jej dalszy rozwój.

    Około 150 milionów osób na świecie choruje na cukrzycę, a ich liczba wedle przewidywań ma wzrosnąć do 300 milionów do roku 2025. Naukowcy z projektu SAVEBETA badają sygnały molekularne stojące za utratą komórek beta trzustki w cukrzycy typu 1 oraz typu 2. Dzięki tej informacji mają nadzieję zidentyfikować nowe cele dla leków, które będą w stanie zwalczyć chorobę.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    UniversitĂŠ Libre de Bruxelles (ULB)
    http://www.ulb.ac.be/

    Nature Reviews Endocrinology:
    http://www.nature.com/nrendo

    Diabetes:
    http://diabetes.diabetesjournals.org/

    Projekt SAVEBETA:
    http://www.savebeta.eu

    Źródło danych: UniversitĂŠ Libre de Bruxelles (ULB); Nature Reviews Endocrinology; Diabetes
    Referencje dokumentu: Eizirik D.L., et al. (2009) Nature Reviews Endocrinology 5:219-26. DOI: 10.1038/nrendo.2009.21.
    Moore, F et al. (2009) Diabetes (w druku). Publikacja internetowa z dnia 31 marca; DOI: 10.2337/db08-1510.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Cukrzyca typu MODY (MODY – akronim od ang. Maturity Onset Diabetes of the Young) – grupa rzadkich i uwarunkowanych genetycznie postaci cukrzycy, których objawy pojawiają się u osób w wieku 15-35 lat, a ich przebieg kliniczny jest zbliżony do cukrzycy typu 2. W przeciwieństwie do typu 1, który zawsze wymaga przyjmowania insuliny, chorzy z MODY często mogą przyjmować leki doustne. Stanowią 1–5% wszystkich przypadków cukrzycy. Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1, ang. Insulin Dependent Diabetes Mellitus, IDDM), nazywana też cukrzycą insulinozależną jest jedną z etiopatogenetycznych postaci cukrzycy. U jej podłoża leży przewlekły, autoimmunologiczny proces chorobowy prowadzący do powolnego zniszczenia, produkujących insulinę, komórek β wysp trzustkowych i w następstwie tego do utraty zdolności jej wydzielania. Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne.

    Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2), nazywana też cukrzycą insulinoniezależną, NIDDM (ang. Non Insulin Dependent Diabetes Mellitus) – choroba metaboliczna, która pierwotnie charakteryzuje się opornością na insulinę, względnym niedoborem insuliny oraz hiperglikemią. Doustne leki przeciwcukrzycowe – grupa leków w postaci tabletek stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów).

    Pramlintyd – (ang. pramlintide acetate) – nowy lek hipoglikemiczny stosowany w leczeniu cukrzycy, u pacjentów u których dotychczasowe leczenie insuliną nie przynosi wyrównania kontroli glikemii. Został zarejestrowany i dopuszczony, przez FDA, do stosowania w leczeniu cukrzycy w USA 16 marca 2005 do leczenia cukrzycy 1 i 2 typu. Przeciwciała przeciwwyspowe - to przeciwciała przeciwko antygenom wysp trzustkowych Langerhansa, biorące udział w autoimmunologicznym ich uszkodzeniu, doprowadzając do rozwoju cukrzycy typu 1 lub cukrzycy LADA.

    Retinopatia cukrzycowa (łac. retinopathia diabetica) – uszkodzenie naczyń krwionośnych siatkówki oka pojawiające się w przebiegu cukrzycy, zaliczane do mikroangiopatii cukrzycowej. Zmiany te rozwijają się wprost proporcjonalnie do długości cukrzycy oraz jej typu. Po 20 latach trwania cukrzycy stwierdza się u prawie wszystkich chorych na cukrzycę typu 1 oraz u 60% osób chorych na cukrzycę typu 2. Podstawowe znaczenie w patogenezie mają hiperglikemia i nadciśnienie tętnicze. Istotne są procesy prowadzące do nasilenia stresu oksydacyjnego i nadmierne wytwarzanie czynników wzrostu (IGF-1, PEDF). Tolbutamid – metylowa pochodna sulfonylomocznika, lek należący do doustnych leków hipoglikemizujących, który był szeroko stosowany w leczeniu cukrzycy typu II.

    Cukrzyca ciężarnych (ang. Gestational Diabetes Mellitus, GDM) – każdy stan hiperglikemiczny (nieprawidłowa glikemia na czczo, nietolerancja glukozy lub cukrzyca) pojawiające się u zdrowych dotąd kobiet w ciąży. Stanowi ono zagrożenie dla płodu, a ponadto u 30-45% kobiet, u których stwierdzano cukrzycę ciężarnych, w ciągu najbliższych 15 lat rozwija się cukrzyca typu 2.

    Zespół metaboliczny (zespół polimetaboliczny, zespół X, zespół insulinooporności, zespół Raevena) – zbiór wzajemnie powiązanych czynników zwiększających istotnie ryzyko rozwoju miażdżycy i cukrzycy typu 2 oraz ich powikłań naczyniowych.

    Dodano: 07.04.2009. 15:11  


    Najnowsze