• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy: wzrasta zagrożenie infekcjami kleszczowego zapalenia mózgu

    11.03.2009. 17:53
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Wzrasta zagrożenie infekcjami kleszczowego zapalenia mózgu - ostrzegają naukowcy i lekarze. Powodem jest ocieplenie klimatu i zmiany w zachowaniach ludzi. "Liczba tych zachorowań oscyluje wokół 200-340 rocznie, ale są to dane niedoszacowane i dodatkowo z każdym rokiem liczba zachorować rośnie" - powiedziała dr Ilona Małecka z katedry profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

    16 marca rozpoczną się w Wielkopolsce "Dni Szczepień przeciwko Kleszczowemu Zapaleniu Mózgu".

    Według ekspertów, kleszcze znalazły w Polsce, podobnie jak w całej Europie Środkowej, dogodne warunki bytowania. Wraz z ociepleniem się klimatu zwiększa się ich zdolność do zajmowania nowych nisz ekologicznych.

    Najbardziej narażeni na zarażenie się wirusem są mieszkańcy Warmii, Mazur, Podlasia, Opolszczyzny i województwa zachodniopomorskiego - tam występują strefy zwiększonego ryzyka kleszczowego zapalenia mózgu - wynika z badań.

    Drugim z elementów wpływających na wzrost liczby zachorowań jest moda na aktywne spędzanie wolnego czasu na terenach zielonych; podczas spacerów w lasach czy parkach można zostać zaatakowanym przez kleszcze.

    Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest chorobą wirusową ośrodkowego układu nerwowego. Wywołuje ją wirus RNA z rodziny flawowirusów, który dostaje się do organizmu człowieka bezpośrednio podczas ukąszenia przez zakażonego kleszcza lub na skutek spożycia produktów wyprodukowanych z mleka zakażonego zwierzęcia.

    Wirus nie jest przenoszony z człowieka na człowieka. Atakuje mózg lub rdzeń kręgowy, wywołując zapalenie mózgu lub opon mózgowo rdzeniowych.

    Przenosicielem wirusa powodującego KZM są kleszcze, pasożyty z gatunku pajęczaków, odżywiające się krwią swych żywicieli. Kleszcze najchętniej kłują ludzi w dół podkolanowy, pomiędzy nogami, pod ramionami, w kark oraz u nasady włosów. Kleszcz podczas wkłuwania się wydziela wraz ze śliną środek znieczulający. W związku z tym człowiek nie zawsze zdaje sobie sprawę, że ukłucie kleszcza nastąpiło.

    Choroba ma zazwyczaj przebieg dwufazowy. Początkowe objawy choroby przypominają infekcję grypową lub żołądkową: pojawia się gorączka, osłabienie, poczucie ogólnego rozbicia, czasami wymioty i wysypka.

    Ponieważ wirus przenika do ośrodkowego układu nerwowego, wywołując tym samym jego stan zapalny, u około 30 proc. chorych może wystąpić druga, neurologiczna i najgroźniejsza faza choroby, która wskutek zaburzeń oddychania lub zaburzeń układu krążenia może prowadzić nawet do śmierci.

    Objawy kliniczne drugiej fazy KZM przypominają inne postaci wirusowego zapalenia opon mózgowych, jednak ich przebieg jest cięższy i dłuższy. W tym czasie u chorego mogą wystąpić zaburzenia świadomości, koordynacji i porażenia mięśni kończyn i nerwów czaszkowych.

    KZM można zdiagnozować tylko na podstawie badań laboratoryjnych, a chorobę można leczyć jedynie objawowo, medycyna nie dysponuje bowiem lekiem, który zwalczałby czynnik chorobotwórczy lub hamował jego rozmnażanie.

    W przypadku wystąpienia KZM możliwe jest jedynie leczenie objawowe gorączki, bólu głowy, stanu zapalnego lub ewentualnych napadów padaczkowych. W przypadku wystąpienia drugiej fazy choroby niezbędna jest hospitalizacja, która może trwać od tygodnia do roku. Jedynym skutecznym sposobem ochrony przed kleszczowym zapaleniem mózgu, jest szczepienie.

    "Dzięki powszechnemu szczepieniu jedynym krajem, w którym spadłą liczba zachorowalności na KZM, jest Austria. W pozostałych krajach naszego regionu liczba zarażonych wzrasta" - powiedziała dr Małecka.

    Oprócz szczepień, które są najskuteczniejszą metoda unikania choroby, specjaliści zalecają też odpowiedni ubiór - zasłaniający najbardziej podatne na ukąszenia części ciała oraz dokładne oglądanie całego ciała po powrocie z wycieczki do lasu czy do parku.

    "Oczywiście nie każdy kleszcz jest nosicielem wirusa. Dotyczy to jednego kleszcza na dwadzieścia, ale im szybciej stwierdzi się ukąszenie i usunie kleszcza, tym mniejsze jest zagrożenie zarażeniem się" - powiedziała Małecka.

    W Wielkopolsce w ramach "Dni Szczepień przeciwko Kleszczowemu Zapaleniu Mózgu" od 16 marca do 3 kwietnia będzie można się zaszczepić w ponad 30 punktach. KPR

    PAP - Nauka w Polsce

    bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Choroba skokowa owiec (łac. Encephalomyelitis ovis) − ostra zakaźna wirusowa choroba zwierząt wywoływana przez wirusa choroby skokowej, przenoszona przez kleszcze z gatunku Rhipicephalus appendiculatus i kleszcza pospolitego. Znana także pod innymi nazwami takimi jak: enzootyczne zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu. Zapalenie mózgu (łac. encephalitis, ang. encephalitis) – zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, w którym proces chorobowy obejmuje mózg. Jeśli proces chorobowy toczy się jednocześnie w oponach mózgowia, określa się go jak meningoencephalitis; jeśli zajęty jest rdzeń kręgowy, jako encephalomyelitis. Zapalenie mózgu najczęściej spowodowane jest infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną. Przy niedoborze odporności przyczyną zapalenia bywają pierwotniaki. Na obraz choroby składają się zaburzenia świadomości, gorączka, bóle głowy, nudności i wymioty, senność, bóle mięśni, niedowład połowiczy, niezborność, ataki padaczkowe oraz objawy ogniskowe. Może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu i śmierci. Choroby odkleszczowe – choroby przenoszone przez kleszcze. W Polsce najczęstszymi chorobami odkleszczowymi są borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu . Pozostałe rodzaje zakażeń są bardzo rzadkie.

    Ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia (ang. Acute Disseminated Encephalomyelitis ADEM) – autoimmunologiczna demielinizacyjna choroba mózgu bardzo podobna do stwardnienia rozsianego (SM), które zazwyczaj jest chroniczną nawracającą i cofającą się chorobą młodych dorosłych, podczas gdy ADEM jest zazwyczaj jednofazową chorobą dzieci. Nieprawidłowe wyniki badań immunoglobulin w płynie mózgowo-rdzeniowym są znacznie rzadsze w ADEM niż w SM. W ADEM występuje uszkodzenie mózgu, które jest rzadkie w stwardnieniu rozsianym. ADEM zwykle występuje po zakażeniu z gorączką albo szczepieniu. U części chorych z początkowym rozpoznaniem ADEM, diagnozuje się później jednak stwardnienie rozsiane. Śmiertelność wynosi 5% i większość przeżywających posiada co najmniej małą niepełnosprawność. Objawy oponowe – grupa objawów neurologicznych, występujących w przypadku podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych. Najczęściej pojawiają się w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniu mózgu, w krwotoku podpajęczynówkowym. Mogą towarzyszyć guzom wewnątrzczaszkowym oraz być następstwem urazów.

    Przyzakaźne zapalenie mózgu (łac. encephalitis parainfectiosa) – forma zapalenia mózgu, występująca w przebiegu różnych chorób zakaźnych, najczęściej odry, ospy wietrznej, różyczki i grypy. Nie zostało dotąd wyjaśnione, czy zachodzi tu inwazja wirusów do układu nerwowego, czy też zmiany mózgowe mają charakter odczynu alergicznego. Limfocytarne zapalenie splotu naczyniówkowego i opon mózgowych (łac. choriomeningitis lymphocytica), LCM (z ang. lymphocytic choriomeningitis) – choroba wywoływana przez wirusa przenoszonego przez gryzonie, której głównymi objawami są: aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

    Opryszczkowe zapalenie mózgu (ang. Herpes Simplex Encephalitis) – najczęstszy rodzaj wirusowego zapalenia mózgu, wywołany wirusem opryszczki. Szacowana roczna zapadalność wynosi ok. 1 na 500 000. Maksimum zachorowalności jest w grupie poniżej 20 lat, zwykle jako zakażenie pierwotne, i po 50. roku życia, zwykle jako reaktywacja infekcji. Śmiertelność nieleczonych wynosi do 70%, leczonych spada do 20%. Większość przeżywających ma dolegliwości neurologiczne. Zapalenie mózgu von Economo (śpiączkowe zapalenie mózgu, łac. encephalitis lethargica) – zapalenie mózgu o przypuszczalnie wirusowej etiologii. Zostało opisane w 1917 roku przez Constantina von Economo. Występowała epidemicznie w Europie od 1915 roku, a później na całym świecie: pandemia śpiączkowego zapalenia mózgu przypadła na lata 1917–1924. Choroba występowała sezonowo, nawracając między styczniem a marcem każdego roku. Szacuje się, że w Europie wystąpiło 80–120 tysięcy zachorowań, a w Stanach Zjednoczonych 25–40 tys.

    Dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, meningokok (Neisseria meningitidis) - Gram-ujemna bakteria wywołująca meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Czasami zapalenie opon mózgowych może przebiegać wraz z sepsą, maskując jej objawy. Występuje tylko u ludzi i nie ma zwierzęcego rezerwuaru bakterii. Tylko ten rodzaj zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych przebiega epidemicznie.

    Zapalenia mózgu doliny Murray (MVE) – choroba wirusowa występująca w północnej Australii, określana dawniej jako australijskie zapalenie mózgu.

    Kleszczowe zapalenie mózgu (łac. encephalitis ixodica) – wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez kleszcze. Czynnikiem etiologicznym są wirusy z rodziny Flaviviridae.

    Dodano: 11.03.2009. 17:53  


    Najnowsze