• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Neuropeptyd relaksyna-3 a zagadka otyłości

    17.09.2009. 17:54
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Wpływ stresu na odżywianie się bada dr Anna Błasiak z Instytutu Zoologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, tegoroczna stypendystka programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. W doświadczeniach na komórkach mózgowych prowadzonych w warunkach in vitro, a więc w izolacji od żywego organizmu, bada mechanizm oddziaływania nowoodkrytego białka relaksyny-3 na obszary mózgu związane z otyłością lub zachowaniami anorektycznymi. To pierwsze na świecie eksperymenty, które mają w dalekiej przyszłości pomóc w opracowaniu leków na zaburzenia w odżywianiu.

    "Badam zmiany przepływu różnego rodzaju prądów przez błony komórek nerwowych, które są zaangażowane w odpowiedź na stres. Nie są to jednak doświadczenia behawioralne, w których zwierzę poddawane jest stresowi, a następnie oceniany jest wpływ tego stresu na ilość i sposób pobierania pokarmu. Prowadzone przeze mnie badania techniką elektrofizjologiczną są wykonywane na poziomie pojedynczych komórek izolowanych z mózgu" - wyjaśnia dr Błasiak.

    Jak wyjaśnia neurobiolog, zdenerwowanie u zwierząt może wiązać się ze złymi warunkami środowiskowymi, obecnością drapieżników, niedostateczną ilością pokarmu. Wówczas są aktywowane odpowiednie komórki w mózgu, które z kolei wpływają na ośrodki mózgowia bezpośrednio zaangażowane w sterowanie sposobem odżywiania się. Podobny mechanizm działa u ludzi.

    Dr Anna Błasiak pracę naukową rozpoczęła już na pierwszym roku studiów magisterskich. Podczas studiów doktoranckich pracowała nad neuronalnym mechanizmem regulacji rytmów okołodobowych ssaków z wykorzystaniem zewnątrzkomórkowej rejestracji aktywności elektrycznej neuronów szczura w warunkach in vitro. Jej obecne badania, wykorzystujące eksperymenty elektrofizjologiczne techniką patch clamp, pozwolą na pierwsze na świecie określenie sposobu działania relaksyny-3 na komórki nerwowe.

    Relaksyna-3 to niedawno odkryty neuropeptyd, białko należące do rodziny insulin, którego obecność stwierdzono w mózgu ludzi, myszy oraz szczurów, odgrywające rolę m.in. w regulacji pobierania pokarmu.

    Uzupełnieniem badań elektrofizjologicznych prowadzonych przez dr Błasiak, są badania neuroanatomiczne. Dostarczają one danych, które pozwalają na poznanie szlaków nerwowych zaangażowanych w regulację pobierania pokarmu oraz rolę stresu w zaburzeniach przyjmowania pokarmu.

    Na Uniwersytecie Jagiellońskim dr Błasiak pracuje pod kierunkiem prof. Mariana Lewandowskiego. Tematyka jej badań zrodziła się dzięki współpracy z Instytutem Howarda Florey'a w Melbourne w Australii, największym ośrodkiem badania relaksyny-3.

    "Ta współpraca jest dla nas niezwykle istotna. Prof. Andrew Gundlach zajmuje się syntezą używanych przez nas związków chemicznych, na tyle unikalnych, że nie można ich kupić w żadnej firmie farmaceutycznej. My dostajemy te substancje, a ponadto korzystamy z wiedzy i doświadczenia najlepszych światowych specjalistów w dziedzinie, którą się zajmujemy" - podkreśla młoda badaczka.

    W 2005 r. praca dr Błasiak została uznana za najlepszą pracę naukową młodych pracowników naukowych (Young Investigators) w ramach 7. Międzynarodowej Konferencji Polskiego Towarzystwa Badań Układu Nerwowego. W 2009 roku Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznała badaczce stypendium w ramach programu START.

    Zdaniem dr Błasiak, jest to nagroda, którą młodzi naukowcy uważają za jedną z najbardziej prestiżowych. Stypendium ma zatem nie tylko tak ważny wymiar finansowy, ale również jest wyrazem aprobaty dla prowadzonych badań i zachęty do dalszej pracy naukowej.

    Zachęcamy do przeczytania wywiadu z dr Anną Błasiak w serwisie Nauka w Polsce.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Łukasz Błasiak (urodzony 30 lipca 1978 roku w Wadowicach) to polski piłkarz grający na pozycji napastnika. Jest wychowankiem Beskidu Andrychów, a obecnie gra w drugim zespole Podbeskidzia Bielsko-Biała. Ksawery Błasiak, pseud. Albert (ur. 17 lutego 1900 w Częstochowie, zm. 19 lutego 1947 w Łodzi) – żołnierz Armii Krajowej, członek Konspiracyjnego Wojska Polskiego i I adiutant jego dowódcy Stanisława Sojczyńskiego. Teoria naukowa to całość logicznie spoistych uogólnień, wywnioskowanych na podstawie ustalonych faktów naukowych i powiązanych z dotychczasowym stanem nauki. Ma na celu wyjaśnienie przyczyny lub układu przyczyn, warunków, okoliczności powstawania i określonego przebiegu danego zjawiska. Jest podsumowaniem wyników szczegółowych pracy naukowej. Wieńczy badania naukowe.

    Badanie słuchu – jest to ocena reakcji organizmu powstałej w wyniku stymulacji dźwiękowej. Badania słuchu dzielą się na badania subiektywne i badania obiektywne. Subiektywne badania słuchu, w przeciwieństwie do badań obiektywnych, wymagają aktywnej współpracy osoby badanej (od osoby badanej wymaga się świadomej informacji zwrotnej np. czy dźwięk jest słyszalny). Badania słuchu można podzielić również na badania progowe oraz nadprogowe. Celem badań progowych jest określenie najcichszego możliwego do usłyszenia dźwięku, w badaniach nadprogowych oceniana jest percepcja dźwięku powyżej progu słyszenia. Elektroencefalografia (EEG) − nieinwazyjna metoda diagnostyczna służąca do badania bioelektrycznej czynności mózgu za pomocą elektroencefalografu. Badanie polega na odpowiednim rozmieszczeniu na powierzchni skóry czaszki elektrod, które rejestrują zmiany potencjału elektrycznego na powierzchni skóry, pochodzące od aktywności neuronów kory mózgowej i po odpowiednim ich wzmocnieniu tworzą z nich zapis – elektroencefalogram. Jeśli elektrody umieści się bezpośrednio na korze mózgu (np. podczas operacji) badanie nosi nazwę elektrokortykografii (ECoG). Pierwszy polski zapis EEG został zarejestrowany przez Adolfa Becka na Uniwersytecie Jagiellońskim, który swoją pracę opublikował w 1890 r. Pierwsze badanie EEG na człowieku przeprowadził Hans Berger, psychiatra z Jeny.

    Implant mózgowy (ang. brain implant) - urządzenie techniczne łączące się bezpośrednio z mózgiem ludzkim lub zwierzęcym zwykle umieszczone na powierzchni mózgu lub podłączone do kory mózgowej (implantowane elektrody domózgowe). Obecnie badania neurobiologów i inżynierów biomedycznych koncentrują się na zbudowaniu takich implantów mózgowych, które byłyby zdolne zastąpić obszary mózgu uszkodzone po udarze lub urazie mózgowym. Obejmuje to także zastąpienie czynności uszkodzonych układów czuciowych, np. wzrokowego (proteza wzroku). Inne implanty mózgowe są wykorzystywane w doświadczeniach na zwierzętach w celu bezpośredniej rejestracji czynności elektrycznej mózgu dla celów naukowych. Niektóre implanty mózgowe umożliwiają stworzenie interfejsu pomiędzy układem nerwowym i układem scalonym komputera, co jest częścią szerszych badań nad interfejsami mózg-komputer. Towarzystwo Badań Naukowych Sigma Xi (Sigma Xi: The Scientific Research Society) – międzynarodowe stowarzyszenie non-profit, założone w 1886 w Cornell University, dla uhonorowania najwybitniejszych przedstawicieli wszystkich dyscyplin naukowych i zainicjowania współpracy pomiędzy nimi. Celem towarzystwa jest wspieranie i promocja oryginalnej pracy naukowej. W tym celu Sigma Xi wydaje magazyn American Scientist, przyznaje granty naukowe wyróżniającym się studentom i sponsoruje różne programy wspierające etykę w badaniach, w nauce i w edukacji, a także współpracę międzynarodową. Duży nacisk kładzie też na badania interdyscyplinarne, współpracę nauki z przemysłem oraz rozwój laboratoriów rządowych.

    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową. Polsko-Niemiecka Nagroda Naukowa Copernicus (Copernicus Award) - nagroda naukowa przyznawana przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej i Deutsche Forschungsgemeinschaft osobom, które mogą wykazać się wybitnym dorobkiem naukowym, wynikającym ze współpracy polsko-niemieckiej.

    Leszek Korporowicz - socjolog. Profesor Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydziału Nauk Społecznych Szkoły Wyższej im. Bogdana Jańskiego oraz Katedry Stosowanych Nauk Społecznych Politechniki Śląskiej. W latach 2010-2012 dyrektor Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1983 do 2008 r. pracownik naukowy w Zakładzie Socjologii Kultury Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Uczeń i współpracownik jednej z najbardziej cenionych postaci współczesnej polskiej socjologii, prof. Antoniny Kłoskowskiej. Praca doktorska opublikowana przez Oficynę Naukową w 1993 r. pt. Tworzenie sensu. Język, kultura, komunikacja. Praca habilitacyjna opublikowana przez Instytut Socjologii w 1996 r. pt. Osobowość i komunikacja w społeczeństwie transformacji podejmowała problematykę kulturowych wymiarów globalizacji, wielokulturowości. Autor prowadzi w Zakładzie Socjologii Kultury badań nad komunikacją międzykulturową, przeobrażeniami wartości społecznych oraz nad dynamiką rozwoju kulturowego jednostki oraz grup, procesami kształtowania tożsamości kulturowej. W latach dziewięćdziesiątych prof. Korporowicz uczestniczył w rozwoju polskich badań ewaluacyjnych (studiów nad badaniem wartości i skuteczności programów społecznych). Pod jego redakcją ukazała się wydana przez Oficynę Naukową w 1997 r. praca pt. Ewaluacja w edukacji; inicjował powstanie Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego. Do 2009 roku był prorektorem Szkoły Wyższej im. Bogdana Jańskiego.

    Leptyna – białko zbudowane z 146 aminokwasów o masie cząsteczkowej 16 kDa, wydzielane głównie przez komórki tłuszczowe (adipocyty) odgrywające rolę w regulacji pobierania pokarmu i gospodarki energetycznej organizmu.

    Trening mózgu: Trening mózgu to wszelkie formy aktywności, które pobudzają określone grupy komórek nerwowych. Pojęcie to można traktować analogicznie do treningu fizycznego, podczas którego pobudzamy mięśnie do pracy w celu zwiększania ich sprawności lub zapobiegania utraty sprawności. Pedagogika pracy – dział pedagogiki, którego przedmiotem badań jest praca człowieka, jej różnorodne uwarunkowania i wpływ wychowawczy na jednostkę, znaczenie pracy wytwórczej w kształceniu ogólnym, dostosowane stanowiska pracy do człowieka, przystosowanie pracownika do jego warunków pracy itp.

    Dodano: 17.09.2009. 17:54  


    Najnowsze