• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nie tylko czas leczy rany

    09.10.2009. 19:14
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Leczenie ran towarzyszy ludzkości od zarania dziejów. Już najstarszym wspólnotom zależało na tym, aby myśliwi ranni w polowaniu czy wojownicy po bitwie mogli powrócić do zdrowia i nadal służyć społeczności.

    Prawdopodobnie najstarszym środkiem terapeutycznym jest więc opatrunek. Mimo, że podstawy aseptyki wypracowano dopiero w drugiej połowie XIX wieku, zasada pozostała ta sama " niektóre rany nie zagoją się same, więc należy je osłonić od świata zewnętrznego w sposób, który będzie sprzyjał szybkiemu gojeniu.



    Polskie rany goją się dłużej

    Szacuje się, że problem ran przewlekłych dotyka w Polsce 500 tys. osób rocznie, z których większość nie wymaga hospitalizacji. To pół miliona osób, które miesiącami cierpią nie tylko z powodu bólu, ale także społecznej dysfunkcji. Jakim arsenałem w przypadku leczenia ran przewlekłych dysponuje nasza ochrona zdrowia w porównaniu zarówno z bliższymi sąsiadami "naszej" ligi a także bogatszymi państwami? Obrazuje to prezentowane w tym miejscu zestawienie.

    Wnioski są niestety alarmujące: podczas gdy u naszych sąsiadów zapewnia się szeroki dostęp do różnych rodzajów opatrunków specjalistycznych, w Polsce systemem refundacji objęta jest ich znikoma część - w sumie 15 różnych opatrunków specjalistycznych w kilku rozmiarach, czyli 50 opatrunków na liście! Wśród tych 50 pozycji, średnia cena opatrunku w aptece (razem z VAT) wynosi 16,77 zł, w tym dopłata pacjenta wynosi 11,79 zł a refundacja NFZ do jednego opatrunku wynosi średnio 4,98 zł. Stanowi to ewenement w Europie. Pod tym względem, pomimo postępu w ostatnich latach, nic się u nas nie zmieniło od 1999 r. Ponadto kształt systemu refundacji opatrunków (NFZ refunduje 50% ustalonego przez Ministerstwo Zdrowia limitu ceny) powoduje, że faktyczna dopłata państwa wynosi średnio 30% ceny (70% dopłaca pacjent), co plasuje Polskę daleko za innymi państwami Europy. Dotychczasowy poziom wydatków z tytułu refundacji opatrunków sięga 3 mln zł, co przy pół milionie potrzebujących można wyrazić kwotą 6 zł na jedną ranę. Co więcej, nowe projekty Ministerstwa Zdrowia przewidują 372-krotne podniesienie kosztów składania wniosków refundacyjnych (!!!) - z 400 na 149 000 zł. O ile producenci innowacyjnych leków o ogromnym wolumenie sprzedaży będą w stanie ponieść te koszty, to w przypadku większości materiałów medycznych - w tym opatrunków specjalistycznych " będzie to bariera nie do przebycia. Czyżby chodziło o zamrożenie list refundacyjnych?

    Czym jest rana?

    Ogólnie rzecz ujmując, rana to uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu. Skaleczony palec goi się szybko i wystarczają tu naturalne mechanizmy organizmu.

    Proces gojenia rany rozpoczyna się bezpośrednio po skaleczeniu i angażuje wiele składników krwi i elementów tkanki skórnej uczestniczących w wieloetapowym procesie gojenia rany:

    • Etap oczyszczania rany (zapalenie)
      Komórki układu odpornościowego izolują i zwalczają drobnoustroje, które przedostały się do tkanek poprzez ranę. Jednocześnie pobudzana jest synteza kolagenu.
    • Etap ziarninowania
      Powstaje ziarnina (początkowo składająca się z naczyń włosowatych, fibroblastów
      i kolagenu), która wypełnia dno rany.

    • Etap naskórkowania
      Na tym etapie dochodzi do migracji komórek nabłonkowych z brzegów rany ku jej środkowi.
    • Etap dojrzewania
      Proces transformacji kolagenu syntetyzowanego w obrębie rany równoznaczny
      z odtwarzaniem prawidłowych cech tkanki łącznej może trwać nawet przez rok po zakończeniu naskórkowania. Niektóre naczynia włosowate powstałe w trakcie ziarninowania zanikają. Z czasem, zaopatrzenie w krew wygojonej tkanki ulega normalizacji.


    Jednak rana ranie nie równa. Rozległość i lokalizacja uszkodzenia, infekcje bakteryjne, wirusowe lub grzybicze (często "trzy w jednym"), choroby prowadzące do martwicy tkanek oraz inne schorzenia towarzyszące pacjentowi komplikują, zakłócają lub wręcz uniemożliwiają naturalne procesy gojenia ran. Wówczas powstaje tak zwana rana przewlekła.
    Reasumując: polscy pacjenci cierpiący z powodu ran przewlekłych muszą ponosić koszty specjalistycznych terapii z własnej kieszeni. Większość jednak jest skazana na ograniczoną ilość refundowanych opatrunków, która nie uległa zmianie od 10 lat. Pytanie, czy stać na to nas wszystkich, podatników?

    Taniej czyli drożej

    Nowoczesność się opłaca

    W prospektywnym badaniu randomizowanym efektywności kosztowej zrealizowanym w Wielkiej Brytanii porównywano stosowanie opatrunku tradycyjnego (gaza nasączona proflawiną) z nowoczesnym opatrunkiem z hydrowłókniny. Wyniki wykazały, że chociaż opatrunek specjalistyczny jest droższy, to umożliwia szybsze wypisanie ze szpitala. Całkowity koszt terapii był więc mniejszy w grupie pacjentów leczonych opatrunkami z hydrowłókniny.

    W warunkach Wielkiej Brytanii oznacza to oszczędności na hospitalizacjach w wysokości 385 funtów (ok. 2000 zł) na jednym pacjencie. Twórcy badania konkludowali, że nowoczesne opatrunki z hydrowłókniny umożliwiają bardziej efektywne gospodarowanie zasobami szpitali przy podtrzymaniu wysokiego poziomu opieki, co powinni mieć na uwadze klinicyści oraz organy dokonujące zakupów w służbie zdrowia.

    źródło: Peter J Moore, Lorraine Foster: Cost benefits of two dressings in the management of surgical wounds. w: British Journal of Nursing, 2000, vol. 9, no 17

    Korzyści terapeutyczne z szerokiego stosowania opatrunków specjalistycznych nie podlegają dyskusji. Nie da się jednak ukryć, że tradycyjna jałowa gaza jest znacznie tańsza w zakupie od, przykładowo, opatrunku z jonami srebra i węglem aktywnym. Tylko, że oszczędności ze stosowania przysłowiowej gazy są pozorne.

    Opatrunki specjalistyczne w różnych odmianach wyznaczają obecnie standardy leczenia ran przewlekłych. Wyraźnie skracają czas terapii, a więc redukują czas pracy personelu medycznego, zmniejszają również ilość występujących powikłań i ograniczają ryzyko ewentualnych hospitalizacji, które stanowią największy element każdego systemu zdrowia.
    Tymczasem w Polsce wykształcił się specyficzny podział na opatrunki "tradycyjne" czyli np. wspomniana gaza oraz "nowoczesne". Pojęcie nowoczesności jest jednak nadużywane, gdyż część opatrunków specjalistycznych jest używana od 20 lat, nie były jednak w Polsce refundowane, a więc nie były powszechnie stosowane. Świadczy to dobitnie o polskim zapóźnieniu w dziedzinie standardów leczenia ran przewlekłych. W krajach Unii Europejskiej polityka refundacyjna oparta jest na wynikach badań skuteczności oraz farmakoekonomice. W Polsce " na prostym i złudnym porównywaniu cen, co wpisuje się w niebezpieczny trend ograniczania dostępu polskich pacjentów do innowacji w ochronie zdrowia. Tymczasem Komisja Europejska ogłosiła rok 2009 Europejskim Rokiem Kreatywności i Innowacyjności.

    Dostępność do refundowanych opatrunków specjalistycznych wpływa więc na ograniczenie dodatkowych kosztów, które zarówno pacjent jak i płatnik publiczny muszą ponosić w przypadku nieprawidłowo leczonej rany przewlekłej. Są to koszty refundacji leków (np. antybiotyków) w przypadku powikłań, hospitalizacji, a w drastycznych, wcale nie rzadkich przypadkach " amputacji. Tymczasem w Polsce wycena świadczeń faworyzuje… amputację stopy cukrzycowej a nie jej leczenie specjalistycznymi opatrunkami, które mogłyby temu zapobiec. Koszty społeczne takiej polityki są ogromne - przeciętna renta z tytułu niezdolności do pracy wynosiła dwa lata temu 1125 zł brutto miesięcznie.

    Postulaty w urzędniczej szufladzie

    Ogólnopolska Izba Gospodarcza Wyrobów Medycznych POLMED razem z Polskim Towarzystwem Leczenia Ran wielokrotnie kierowała do odpowiednich urzędów wnioski o uwzględnienie opatrunków specjalistycznych przy kolejnych aktualizacjach wykazów leków refundowanych. Uwzględniały one aktualną wiedzę na temat wskazań medycznych i właściwości zaawansowanych opatrunków oraz ich dostępności w Polsce. Niestety, pomimo wielokrotnych monitów, nowy projekt limitów cen leków i wyrobów medycznych z maja 2009 r. nie wniósł nic nowego w dziedzinie refundacji opatrunków specjalistycznych. Tym samym dostęp do zaawansowanej terapii w Polsce nie zmienia się od końca XX wieku, generując potencjalnie wyższe koszty refundacji leków, hospitalizacji i opieki nad chorymi. Pozostaje pytanie: jak długo jeszcze będziemy dochodzić do tych samych wniosków, które od dawna wpływają na standardy leczenia ran przewlekłych w krajach takich jak Czechy, Węgry, Słowacja czy Chorwacja?


    Klinicznie rany dzieli się na:
    ostre " proces leczenia trwa do 8 tygodni
    przewlekłe " proces leczenia trwa powyżej 8 tygodni

    To właśnie rany przewlekłe stanowią szczególny problem terapeutyczny tak dla chorego, jak i dla ochrony zdrowia.

    Rodzaje ran przewlekłych dotykające największą liczbę pacjentów:

    owrzodzenia żylne podudzi
    są to przewlekłe, otwarte uszkodzenia skóry, najczęściej na goleniach. Tworzą się długo, są bardzo bolesne i trudne do wyleczenia. Występują głównie u osób po 60 roku życia, ale zdarzają się także u osób młodszych. Głównie spowodowane są przewlekłą niewydolnością żylną czyli zaburzeniami krążenia (uszkodzeniem zastawek żylnych), co powoduje zastój krwi żylnej w kończynach dolnych. Ponad 1% dorosłej populacji w pewnym okresie cierpi na przewlekłe owrzodzenia kończyn dolnych, z czego 80% przypadków to owrzodzenia na tle niewydolności żylnej. Ze względu na częstość występowania, złożoną etiologię i długotrwałe leczenie stanowią poważny problem społeczny, terapeutyczny i ekonomiczny.

    odleżyny
    są to obszary skóry i znajdujące się pod nią tkanki, które zostały uszkodzone na skutek długotrwałego ucisku, tarcia lub występowania tych dwóch czynników jednocześnie. Odleżyny występują zazwyczaj u pacjentów unieruchomionych
    np. ciężką chorobą, w skutek czego dochodzi do wielogodzinnego albo nawet trwającego wiele dni ucisku tkanek miękkich. Odleżyny stanowią istotny problem dla wielu pacjentów przewlekle chorych, szczególnie tych w podeszłym wieku. Są trudne do leczenia, często wiążą się z nadkażeniami i postępującą martwicą tkanek,
    a w skrajnych przypadkach przyczynić się mogą do zgonu chorego.

    tzw. zespół stopy cukrzycowej
    dotyka on osób cierpiących na cukrzycę i jest jednym z najczęstszych powikłań tej choroby " dotyka 12-25% diabetyków. Jednym z mechanizmów powstawania zespołu stopy cukrzycowej jest uszkodzenie naczyń krwionośnych (szczególnie tętnic) spowodowane długotrwałą hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi), co skutkuje zmniejszeniem ich elastyczności, zarastaniem i nasiloną miażdżycą.
    Z powodu niedokrwienia tkanek stopy dochodzi do zaburzeń ich czynności. Z drugiej strony zwiększona lepkość krwi powoduje skłonność do powstawania szkodliwych skrzepów. Następstwem tych patologicznych zmian jest groźne niedotlenienie tkanek prowadzące do martwicy tkanek stopy, co w przypadku niepomyślnego leczenia prowadzi do amputacji palców stopy, większej części stopy lub całkowitego jej usunięcia. Skuteczna terapia zapobiegająca amputacji ma więc kluczowe znaczenie tak dla chorego, jak i dla społeczeństwa.


    Przewlekłe rany " długie cierpienia
    Wszystkim rodzajom ran przewlekłych towarzyszy z reguły silny ból (wyjątkiem jest tzw. neuropatia cukrzycowa, gdy zaburzenia przewodnictwa nerwowego powodują, że rozkładająca się rana na stopie jest niewyczuwalna). Innym, szczególnie przykrym efektem ran przewlekłych jest nieprzyjemny zapach, który stanowi istotne wyzwanie stojące przed lekarzami i pielęgniarkami. Jego źródłem jest zakażenie tkanek martwiczych skóry, tkanki podskórnej, mięśni, niekiedy kości. Produktami rozkładu tkanek bezpośrednio odpowiadającymi za odór są lotne, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe o wyjątkowo ostrym zapachu. Rana przewlekła jest źródłem cierpień fizycznych oraz psychicznych pacjentów, upośledzając ich funkcje społeczne oraz skazując na wstyd, wyobcowanie, poczucie winy i samotność.

    Opatrunek na ratunek

    Bezpośrednim celem leczenia rany przewlekłej jest spowodowanie wygojenia rany
    i przerwanie cierpień pacjenta, jednak najważniejszym skutkiem udanej terapii powinien być powrót chorego do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. W skrócie " chodzi o to by nie zwiększać wydatków na przedłużające się leczenie. Jest to tym bardziej istotne, że ostatnimi laty w dziedzinie leczenia ran dokonał się znaczny postęp za sprawą opatrunków nowej generacji.

    Trzeba to jasno powiedzieć: w przypadku ran przewlekłych, współczesna medycyna wysyła już wyjałowioną gazę do lamusa. Jednocześnie upadł pogląd, że rana musi być sucha. Udowodniono, że wilgotne środowisko sprzyja optymalnemu gojeniu się rany na wszystkich etapach. Takie warunki mogą zapewnić specjalistyczne opatrunki nowej generacji. Leczenie ran przewlekłych opiera więc się przede wszystkim na stosowaniu specjalistycznych opatrunków w połączeniu z farmakoterapią stosowaną ogólnie oraz miejscowo.

    Obecne standardy leczenia ran przewlekłych przewidują stosowanie gamy opatrunków dobieranych indywidualnie do przypadku, w zależności od rodzaju rany i etapu leczenia (fazy gojenia rany). Zapewnia to wiele korzyści zarówno pacjentowi jak i zespołowi terapeutycznemu. Zastosowane w odpowiednim momencie często warunkują skuteczne oczyszczanie, ziarnowanie i naskórkowanie rany, a więc pobudzają i przyspieszają naturalne procesy leczenia rany. Ponadto, nie powodują uszkadzania nowopowstałych tkanek przy wymianie opatrunku, regulują środowisko fizykochemiczne rany (wilgotność, pH) oraz stanowią barierę dla drobnoustrojów chorobotwórczych.

    Rodzaje opatrunków specjalistycznych

    Stosowane obecnie opatrunki specjalistyczne grupuje się zależnie od składników wykorzystanych do ich produkcji:
    hydrożele
    opatrunki pochłaniające dużo wydzieliny, przepuszczalne dla tlenu, pary wodnej, białek, mają właściwości chłodzące, stanowią barierę dla bakterii, stosowane w ranach ziarninujących ze średnią lub dużą ilością wydzieliny,

    hydrokoloidy
    zawierają żelową substancję na poliuretanowym nośniku; obniżają pH rany (hamując namnażanie bakterii), wiążą amoniak; stosowane w ranach z małym i średnim wysiękiem, ziarninujących bez cech zakażenia,

    dekstranomery
    zawierają polisacharydy o dużych właściwościach chłonnych (mogą pochłonąć 30 x więcej wysięku niż same ważą); stosowane do ran z obfitym wysiękiem, w tym zakażonych,

    alginiany
    zawierają sole kwasu alginowego z wodorostów; mają unikalną właściwość przechodzenia ze stanu włókienkowego w żel, pochłaniając wysięk i utrzymując wilgotne środowisko w ranie, mają właściwości hemostatyczne; wymagają pokrycia opatrunkiem wtórnym,

    poliuretany
    opatrunek zbudowany jest z cząstek poliuretanowych otoczonych błoną poliestrową na kształt plastra miodu, mają strukturę przestrzenną dopasowaną do głębokich ran
    z bogatym wysiękiem, do których leczenia są przeznaczone,

    błony półprzepuszczalne
    błona półprzepuszczalna zbudowana jest z poliuretanu pokrytego warstwą akrylową; opatrunek jest przepuszczalny dla gazów, w tym pary wodnej, nieprzepuszczalny dla wody i bakterii; przeciwwskazany w ranach z dużym wysiękiem, stosowany
    w profilaktyce odleżyn, w podtrzymywaniu innych opatrunków

    inne/mieszane:
    pochłaniające zapach oraz wydzielinę. Mogą zawierać węgiel aktywowany lub specjalny superabsorbent. Opatrunki takie potrafią aktywnie przepłukiwać ranę oraz absorbują zanieczyszczające i zakażające ranę mikroorganizmy, pochłaniają duże ilości wydzieliny.

    W ostatnich latach wyodrębniła się także grupa opatrunków zawierających srebro, mająca istotne znaczenie w miejscowym leczeniu ran zainfekowanych oraz profilaktyce zakażeń u chorych z obniżoną odpornością.


    w oparciu o: DEVA.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rana cięta (łac. Vulnus incisivum lub sectum) - rana powstająca na skutek działania przedmiotów ostrych (najczęściej noży), jednak w odróżnieniu od rany kłutej jest ona zadana poprzez przeciągnięcie ostrza po powierzchni skóry, a nie wbicia. Rany cięte mogą być różnej szerokości i głębokości, czasami może dojść do przecięcia tkanek leżących poniżej skóry (np.ścięgien, naczyń krwionośnych). Przewlekła niewydolność serca (łac. insufficientia cordis chronica, ang. chronic heart failure) – postępujący zespół objawów wynikających ze zmniejszenia pojemności minutowej serca, któremu towarzyszą obiektywne dowody dysfunkcji mięśnia sercowego i odpowiadający na leczenie stosowane w niewydolności serca. Najczęstszą jego przyczyną jest choroba niedokrwienna serca. Ale może też być powikłaniem nadciśnienia, kardiomiopatii, zapalenia mięśnia sercowego. Tradycyjnie dzieli się niewydolność serca na lewo- i (lub) prawokomorową, oraz na skurczową i rozkurczową. Ostra niewydolność serca jest odmiennym klinicznie zespołem, który może (ale nie musi) rozwinąć się wskutek dekompensacji przewlekłej niewydolności serca, wymagającym innego postępowania i leczenia. Przewlekła niewydolność serca jest w krajach rozwiniętych pierwszą przyczyną hospitalizacji po 65. roku życia. Odpowiednio leczona u większości pacjentów może być kontrolowana, wciąż jednak jest stanem zagrażającym życiu, z roczną śmiertelnością rzędu 10%. Gaza – chłonny materiał opatrunkowy, produkowany najczęściej z wybielonej bawełny, w postaci rzadkiej tkaniny, następnie wyjałowiony (dostępna jest także gaza niejałowa). Gaza jest używana do tamowania krwawień, bandażowania ran. Najskuteczniejsza jest tam, gdzie inne materiały opatrunkowe mogą się przyklejać do rany lub poparzonej skóry.

    Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Tupfer (l. mn.: tupfery, tupferki) - to jałowe lub niejałowe, okrągłe opatrunki wykonane z gazy, stosowane w zabiegach w celu zatamowania krwotoku lub oczyszczenia rany. Dodatkowo mogą być stosowane do dezynfekcji powierzchni skóry. Używane są w operacjach chirurgicznych i zabiegach stomatologicznych.

    Wrzód (łac. ulcus) – wykwit wtórny mający charakter otwartej rany na powierzchni skóry, błony śluzowej lub rogówki. Do wytworzenia wrzodu dochodzi w wyniku uszkodzenia tkanek wikłanego toczącymi się lokalnie procesami o charakterze zapalno-martwicowym, co skutkuje przerwaniem ciągłości nabłonka i uszkodzeniem leżących głębiej struktur tkankowych. Do bezpośrednich przyczyn powstawania wrzodów można zaliczyć uraz (fizyczny, chemiczny, termiczny), zakażenie lub niedokrwienie tkanek. Gojenie się wrzodów zwykle przebiega z trudnościami, miewa charakter przewlekły i kończy się wytworzeniem blizny. Terapia czerwiami – bioterapia polegająca na celowym wprowadzeniu żywych, zdezynfekowanych czerwi do niegojącej się skóry i ran tkanek miękkich u ludzi lub zwierząt w celu wybiórczego usunięcia martwej tkanki, dezynfekcji i wspomożenia gojenia rany.

    Hipertermia ogólnoustrojowa – zwana również hipertermią całego ciała (ang. Whole Body Hyperthermia - WBH) jako metoda wspomagająca leczenie onkologiczne oparta jest na naturalnych reakcjach żywego organizmu na wysoką temperaturę. Mechanizmy te, które naturalnie wykształciły się do walki z poważnymi schorzeniami, mogą być z powodzeniem wykorzystywane do leczenia oraz niesienia ulgi w terapii chorób przewlekłych i złośliwych. Hipertermia ogólnoustrojowa całego ciała oznacza temperaturę ciała, która jest wyższa od normalnej. Wysoka temperatura ciała jest często spowodowana chorobami, takimi jak gorączka lub udar cieplny. Jednak kontrolowane wywołanie hipertermii ogólnoustrojowej w warunkach medycznych, jest skutecznie stosowane jako terapia w leczeniu różnych schorzeń, przede wszystkim zmian nowotworowych. Owrzodzenie żylakowe – rana zlokalizowana najczęściej na podudziu, występująca przy istniejących żylakach kończyn dolnych i będące następstwem przewlekłej niewydolności żylnej.

    Rana rąbana – rana powstała w wyniku działania ciężkiego narzędzia o ostrej krawędzi (siekiera, tasak), godzącego z dużą siłą – prostopadle lub skośnie do krawędzi ciała. Ma charakter rany ciętej, ale jest od niej większa i głębsza. Powoduje rozległe uszkodzenia tkanek głębiej położonych.

    Dzień Walki z Przewlekłą Niewydolnością Żylną (PNŻ) – został powołany w celu przeciwdziałania skutkom nieleczonej przewlekłej niewydolności żylnej poprzez zwiększenie świadomości i wiedzy na temat tej choroby wśród pacjentów oraz w środowisku medycznym.

    Plaster – kawałek materiału, pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany. W sprzedaży dostępne są plastry rozmaitych rozmiarów, najczęściej z opatrunkiem, jak i plastry w postaci kilkumetrowej zwiniętej rolki. Choroby społeczne - różnego typu schorzenia przewlekłe, szeroko rozpowszechnione w społeczności. Występujące u ponad 10% społeczeństwa. Ograniczają możliwość wykonywania podstawowych zadań życiowych np. pracy. Wymagają długiej regularnej opieki lekarskiej, są trudno wyleczalne, stanowią problem dla całego społeczeństwa. Dzięki zaliczeniu ich do tej grupy chorób, łatwiejsze jest rozpoznawanie ich i szybki dostęp do leków. Najczęściej występującymi chorobami społecznymi są: nadciśnienie i cukrzyca.

    Czepiec Hipokratesa, Czapka Hipokratesa, mitra - rodzaj opatrunku na rany położonego na głowie, chroniący mózgoczaszkę w przypadku rany głowy. Wykonuje się go przy użyciu dwóch kawałków bandaża. Rana szarpana (łac. Vulnus laceratum) – rana powstająca w wyniku działania zakrzywionego narzędzia o tępej krawędzi (hak, bosak), godzącego skośnie lub stycznie do powierzchni ciała. Ma nieregularny kształt i poszarpane, nierówne brzegi. W głębi rany widać niekiedy strzępy oderwanych tkanek. Wskutek zakażenia wywołanego przez obecność zniszczonych, obumarłych tkanek rana goi się źle i pozostawia dużą bliznę.

    Rana kąsana (morsum s. morsufactum) - rana spowodowana ugryzieniem (ukąszeniem) przez zwierzę (najczęściej dzikie). Postać zewnętrzna rany jest często odwzorowaniem szczęki zwierzęcia (zespół ran kłutych) lub w niektórych przypadkach jest to rana szarpana. Przewlekłe zapalenie trzustki (łac. pancreatitis chronica) – przewlekła, zapalna choroba trzustki, charakteryzująca się postępującymi, nieodwracalnymi zmianami miąższu (z następowym włóknieniem) oraz przewodów trzustkowych, co prowadzi do stopniowego upośledzenia czynności zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej tego narządu. Choroba ma przebieg wieloletni, jej podłożem jest najczęściej nadużywanie alkoholu, a dominującym objawem – zwykle ból brzucha. Jednym z następstw przewlekłego zapalenia trzustki jest wtórna cukrzyca.

    Rana miażdżona (łac. Vulnus conquassatum) - rana powstająca na skutek silnie działającego tępego urazu. Poddane nadmiernemu ciśnieniu tkanki powodują rozerwanie naczyń krwionośnych i tworzenia się głębokiego krwiaka. Brzegi rany są z reguły nieregularne i najczęściej zanieczyszczone. Może również dojść do zmiażdżenia tkanki kostnej. Stwarza szczególnie duże zagrożenie zakażeniem.

    Dodano: 09.10.2009. 19:14  


    Najnowsze