• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niedobory snu - naukowcy analizują powody

    03.05.2013. 15:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Problem związany z deprywacją snu wychodzi poza rozwiązania takie jak liczenie baranów i wkracza do dziedziny naukowej - europejscy naukowcy zakładają "laboratoria snu", aby badać biomedyczne i socjologiczne czynniki, które nie pozwalają nam w nocy zasnąć.

    Laboratoria snu zostały założone w ramach projektu SLEEP RESTRICTION (Biomedyczne i socjologiczne następstwa ograniczenia snu) w celu zanalizowania skutków współczesnego (często zabieganego) trybu życia w kontekście jakości snu. Finansowani ze środków unijnych naukowcy przestudiowali nie tylko fizyczny i umysłowy stan osób pozbawionych snu, ale także socjologiczne aspekty, aby ustalić, jak mogą one wpłynąć na zachowanie i zdrowie człowieka.

    W toku projektu, realizowanego pod kierunkiem dr Tarjy Porkka Heiskanen z Uniwersytetu w Helsinkach, przeprowadzono wiele doświadczeń polegających na ograniczaniu snu w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. W ramach jednego z badań, wzorce snu młodych, zdrowych mężczyzn były ograniczane przez pięć dni do zaledwie czterech godzin w nocy, po czym następowały dwie noce normalnego snu. Wyniki ujawniły, że ograniczenie snu doprowadziło do zmian w metabolizmie energetycznym organizmu, układzie immunologicznym i autonomicznym układzie nerwowym. Ponadto wskazały, że skrócenie snu może powodować stany zapalne i stres oksydacyjny, co w konsekwencji uruchamia mechanizmy mające swój udział w chorobach sercowo-naczyniowych.

    Badania objęły dalsze 97 osób w celu ustalenia wpływu zaburzeń snu na funkcje metaboliczne, endokrynologiczne i immunologiczne. Naukowcy pracujący nad projektem przeprowadzili doświadczenia z udziałem chorych, którzy borykają się z różnymi rodzajami zaburzeń snu, w tym obturacyjnym bezdechem sennym, zespołem niespokojnych nóg i bezsennością pierwotną.

    Badacze odkryli, że istnieje odwrotna proporcjonalność między stopniem zaburzenia a miarą ciągłości snu. W toku badań nad aspektem socjologicznym deprywacji snu, analiza ilościowa ujawniła powiązanie między niekorzystnym statusem społecznym a natężeniem problemów ze snem. Długie godziny spędzane w pracy i na dojazdach również powiązano z krótszym snem badanych.

    Prace badawcze przeprowadzone w ramach projektu wykazały, że we Włoszech ciężar opieki spada na ogół na barki żeńskich członków rodziny. Wywiady ujawniły, że kobiety zajmujące się małymi dziećmi oraz tymi dorosłymi, które nadal mieszkają w domu, źle sypiają. Jednak najwyższy poziom zaburzeń snu odnotowano wśród kobiet opiekujących się starszymi i słabowitymi krewnymi.

    Sondaż wśród Brytyjek w średnim wieku ujawnił także, że kobiety o niższym statusie społeczno-ekonomicznym, zwłaszcza gorzej wykształcone, są najbardziej zagrożone zaburzeniami snu.

    Każdy z nas bez wątpienia doświadczył zmęczenia, pogorszenia nastroju czy braku koncentracji, które często są następstwem źle przespanej nocy. Jednak niedobór snu, zwłaszcza powtarzający się, może skutkować długofalowymi konsekwencjami zdrowotnymi, między innymi przewlekłymi chorobami takimi jak cukrzyca, nadciśnienie i choroby serca, które z kolei mogą doprowadzić do skrócenia życia. Wyniki dodatkowych badań pokazują, że zazwyczaj spanie powyżej dziewięciu godzin również wiązane jest ze słabym zdrowiem.

    Niektóre z zagadnień poruszone zostaną 3 maja w Brukseli w czasie spotkania pt. "Europejskie badania podstawowe i kliniczne nad snem w kierunku programu Horyzont 2020" (European Basic and Clinical Sleep Research Towards Horizon 2020). Spotkanie odbędzie się w ramach Miesiąca Mózgu, który zostanie zorganizowany w maju 2013 r. z inicjatywy DG ds. Badań Naukowych i Innowacji (Dyrekcja ds. Zdrowia) Komisji Europejskiej. W czasie wydarzenia kilku obecnych i byłych członków zarządu ESRS przedstawi urzędnikom unijnym z różnych Komisji i DG prowadzone działania i cele najważniejszych europejskich sieci badań nad snem i medycyny snu w kontekście wpływu na naukę, zdrowie, edukację, pracę i BHP. Omówione zostanie w szczególności zapotrzebowanie na konkretne zaproszenie związane z badaniami nad snem w nadchodzącym programie ramowym "Horyzont 2020".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006). Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. System opieki zdrowotnej (również system zdrowotny) – system definiowany jako spójna całość, której liczne, powiązane między sobą części wspólnie oddziaływając wpływają pozytywnie na stan zdrowia populacji. Jest on wyodrębnioną całością złożoną z wielu różnorodnych elementów, które powiązane są różnorodnymi więziami (czyli między którymi zachodzą różnorodne relacje) i który realizuje cele związane ze zdrowiem.

    Czynniki kryminogenne – uwarunkowania i okoliczności, które w świetle badań okażą się statystycznie istotnie skorelowane z przestępczością, z przestępczymi i dewiacyjnymi zachowaniami poszczególnych osób, a związek ten będzie dostatecznie mocno udokumentowany doświadczeniem w zakresie spraw ludzkiego życia lub badaniem indywidualnych przypadków. Czynniki kryminogenne mają mniejszy albo większy zasięg, występują pojedynczo albo w kompleksach. Czynniki kryminogenne przez to, że stwarzają prawdopodobieństwo dojścia przestępstwa do skutku mają wartość prognostyczną, czyli dają podstawę do przewidywania przestępstwa, przestępczości czy innych zjawisk patologii społecznej. Czynniki kryminogenne są związane z tymi zespołami elementów, które determinują wszelkie świadome zachowanie człowieka. Słownik polszczyzny XVI wieku: Prace nad słownikiem rozpoczęto w 1949 r. z inicjatywy Marii Renaty Mayenowej, są one nadal w toku - przewidywany termin ich zakończenia to rok 2025 . Pierwszy tom ukazał się w 1966 r., ostatnim opublikowanym tomem jest tom XXXV (hasła od Q do ROWNY), który ukazał się w 2011 r. Wydawcą słownika jest Instytut Badań Literackich PAN. Obecnie trwają również prace mające na celu zdygitalizowanie korpusu wszystkich utworów stanowiących materiał źródłowy słownika.

    Medycyna pracy – specjalność lekarska, której przedmiotem jest badanie wpływu środowiska pracy na pacjenta, diagnostyka, leczenie i profilaktyka chorób zawodowych. Lekarz medycyny pracy zajmuje się badaniami profilaktycznych pracowników (wstępne, okresowe, kontrolne), prowadzeniem poradni zakładowej dla pracowników z gabinetami specjalistycznymi, przeprowadzeniem badań uczniów, badań kierowców, osób pracujących na morzu (marynarzy, rybaków), nurków i płetwonurków oraz badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Konferencja naukowa – spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki. W ramach spotkania referowane są wyniki badań naukowych lub odbywa się seria krótkich wykładów monograficznych i dyskusji na określony temat. Konferencje, obok publikacji, są jedną z dwóch podstawowych form prezentowania i dyskutowania wyników badań naukowych. Wystąpienia na konferencjach naukowych, w których prezentuje się swoje wyniki badań są nazywane prezentacjami, komunikatami, doniesieniami wstępnymi, referatami. Materiały konferencji mogą być publikowane.

    Analiza konwersacyjna – metoda badań społecznych, polegająca na wysoce szczegółowej analizie rozmów, uprzednio nagranych, a następnie przetranskrybowanych za pomocą pewnych znaków standaryzujących. Tak przygotowany materiał służyć może do badań porównawczych. Metodą analizy konwersacyjnej badano wiele typów rozmów, między innymi kłótnie, pogawędki towarzyskie, wywiady lekarskie, przesłuchania policyjne czy też rozmowy w audycjach radiowych. Prewencja rentowa - działanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych mające na celu leczenie ludzi pobierających od dłuższego czasu (min. 30 dni) zasiłek dla bezrobotnych i mających realną szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Najczęściej są to ludzie cierpiący na choroby układu krążenia lub schorzenia układu ruchu. ZUS ma za zadanie wspierać ubezpieczonych, aby zminimalizować wydatki na świadczenia z tytułu niezdolności do pracy. W tym orzeka, a następnie kieruje na rehabilitację leczniczą i pokrywa część kosztów tej rehabilitacji. Zadaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest również przeprowadzanie badań na temat przyczyn inwalidztwa (wynikłego z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych) oraz finansowe wspieranie badań naukowych dotyczących tych kwestii.

    Komisja bioetyczna – niezależna instytucja opiniująca i kontrolująca projekty badań klinicznych stworzona w celu zapewnienia właściwej ochrony godności ludzkiej podczas prowadzenia badań. Komisja Bioetyczna sprawdza m.in.: zasadność, wykonalność i plan badania klinicznego, analizę przewidywanych korzyści i ryzyka, poprawność protokołu badania klinicznego. Badania klinicznego nie można rozpocząć bez zgody komisji bioetycznej.

    COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących.

    Czynnik bioleczniczy – drobnoustroje, które przyspieszają wyleczenie lub zapobiegają powikłaniom wskazanej choroby u człowieka. Skuteczność czynników bioleczniczych została dowiedziona naukowo, z udziałem dużych grup pacjentów, randomizowanych badań, testów z użyciem placebo oraz podwójnej ślepej próby. Inaczej wygląda to w przypadku probiotyków, których skuteczność leczenia chorób nie została potwierdzona naukowo (lub została potwierdzona jedynie in vitro), częściowo z powodu nie wykonania jeszcze odpowiedniej ilości testów u człowieka. Probiotyki mogą, ale nie muszą, być także czynnikami bioleczniczymi, jednak ich użycie bez badań klinicznych jest dyskusyjne. Spożywanie probiotyków wpływa jednak korzystne – między innymi z powodu immunomodulacji – na stan zdrowia organizmu, ale nie powoduje wyleczenia z żadnej choroby. PLOS Medicine (do 2012 r. PLoS Medicine) – recenzowane czasopismo naukowe, publikujące na zasadach wolnej licencji prace naukowe z dziedziny medycyny. Najwyższy priorytet do publikacji w PLOS Medicine mają prace badawcze związane z czynnikami i warunkami, które powodują największe obniżenie oczekiwanej długości życia w zdrowiu, a dodatkowo skierowane są do szerszego grona odbiorców lub związane są ogólną polityką zdrowotną czy mogące mieć potencjalny wpływ na badania kliniczne. Główna siedziba redakcji czasopisma mieści się w Stanach Zjednoczonych, a czasopismo publikowane jest w języku angielskim.

    Dodano: 03.05.2013. 15:49  


    Najnowsze