• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niski poziom białka wywołuje zespół TAR

    02.04.2012. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Europejscy naukowcy odkryli, że zespół małopłytkowości i aplazji kości promieniowej (TAR) - rzadka, dziedziczna choroba krwi i kośćca - jest wywoływany niskim poziomem białka Y14. Odkrycia zaprezentowane w czasopiśmie Nature Genetics mogą pomóc w opracowaniu badania, które umożliwi diagnostykę prenatalną i poradnictwo genetyczne skierowane do rodzin dotkniętych zespołem TAR. Badania zostały dofinansowane z projektu NETSIM (Zintegrowane badania trzech nowych ośrodków regulacyjnych w megakariocytach i płytkach krwi, zdefiniowanych jako geny ryzyka zawału mięśnia sercowego w toku badań asocjacyjnych całego genomu i płytek krwi w biologii systemów), któremu przyznano grant o wartości 2,85 mln EUR z programu Działania Marie Curie "Sieci szkolenia wstępnego" Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE.

    Płytki krwi, drugie pod względem liczebności komórki krwi, są naturalnym czynnikiem wzrostu, a ich podstawowa rola polega na czopowaniu i naprawianiu wszelkich uszkodzonych naczyń. Człowiek może urodzić się z niską liczbą płytek krwi. To rzadka choroba, która wedle naukowców jest dziedziczna. Naukowcy, pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu Cambridge w Wlk. Brytanii, wykorzystali sekwencjonowanie genetyczne do ustalenia, w jaki sposób dochodzi do pojawienia się zespołu poprzez rzadki, dziedziczony mechanizm.

    Zdaniem naukowców, zespół TAR łączy w sobie cechy niskiej liczby płytek krwi i obfitego krwawienia oraz nieprawidłowości szkieletowe, które wpływają na górne kończyny ciała, od braku kości promieniowej przedramienia po całkowity brak górnej kończyny. Naukowcy już od pół wieku podejmowali nieudane próby ustalenia podstaw genetycznych zespołu TAR. Ostatnie badania okazały się owocne.

    "Bez zastosowania nowoczesnych technologii genomicznych, odkrycie tego niespodziewanego mechanizmu dziedziczenia choroby byłoby znacznie trudniejsze" - stwierdził autor naczelny, dr Cornelis Albers z Sanger Institute i Uniwersytetu Cambridge. "Aby dojść do tych najnowszych odkryć, rozszyfrowaliśmy około 40 milionów liter kodu genetycznego 5 pacjentów."

    Eksperci ustalili, u ilu osób cierpiących na zespół TAR wiadomo, że nastąpiła delecja w jednej kopii chromosomu 1: uznano, że nie stanowi to pełnej odpowiedzi, gdyż u rodziców będących nosicielami tej samej delecji nie zdiagnozowano zespołu TAR. A zatem inne warianty musiały odegrać tutaj swoją rolę. W toku badań naukowcy przeprowadzili sekwencjonowanie genomów osób cierpiących na tę chorobę, które były również nosicielami delecji i odkryli, że większość z nich miała jeden z dwóch wariantów genu zwanego RBM8A. Zespół TAR jest wywoływany wtedy, kiedy delecja genetyczna i jeden z dwóch wariantów są współdziedziczone przez dziecko.

    Gen RBM8A reguluje wytwarzanie białka Y14. Połączenie delecji genetycznej jeden kopii genu RBM8A i wariantów drugiej kopii obniża poziom białka Y14. Zatem niski poziom białka Y14 wpływa na produkcję płytek krwi i prowadzi do wystąpienia zespołu TAR.

    "Brak wytwarzania odpowiednich ilości białka Y14 u chorych cierpiących na zespół TAR wydaje się mieć wpływ jedynie na tworzenie się trombocytów, ale nie innych krwinek" - stwierdził dr Cedric Ghevaert z Uniwersytetu Cambridge, autor naczelny raportu z badań. "Rzuciliśmy trochę światła na pewne dziedziczne zaburzenia, które mogą mieć uderzające cechy, łącząc na pozór nie powiązane ze sobą właściwości, jak wady kośćca i krwi."

    Współautorka dr Ruth Newbury-Ecob z Uniwersytet w Bristolu powiedziała: "Odkrycie genu zespołu TAR ułatwi precyzyjniejsze diagnozowanie przyszłych przypadków za pomocą prostego testu DNA. Ten nowy test jest w trakcie opracowywania dla NHS w ramach międzynarodowej inicjatywy ThromboGenomics pod kierunkiem profesora Ouwehanda."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nadpłytkowość wtórna – choroba polegająca na patologicznym wzroście płytek krwi, wywoływana przez inne schorzenia. Liczba płytek krwi we krwi obwodowej wynosi powyżej 400 000/µl. Zespół Kasabacha-Merritt (ang. Kasabach-Merritt syndrome, KMS) – rzadka choroba dotykająca głównie dzieci, w której nowotwór tkanki naczyniowej prowadzi do obniżenia ilości płytek krwi oraz niekiedy innych, potencjalnie groźnych dla życia zaburzeń krwawienia. Zespół szarych płytek (ang. grey platelet syndrome, GPS) – rzadka anomalia polegająca na zmniejszeniu liczby lub całkowitym braku ziarnistości α płytek krwi.

    Surowica krwi – produkt krzepnięcia krwi i retrakcji (rozpuszczania) skrzepu. Jej skład różni się znacząco od składu osocza. Płynna frakcja krwi pozbawiona krwinek, płytek krwi oraz fibrynogenu i czynników krzepnięcia (w przeciwieństwie do osocza surowica krwi nie krzepnie), w jej skład wchodzą natomiast rozpuszczalne produkty konwersji fibrynogenu w fibrynę oraz składniki uwalniane z płytek krwi. Nie można zatem powiedzieć, że w skład krwi wchodzi m.in. osocze, a w skład osocza m.in. surowica. Trauma krwi - termin opisujący denaturację białek osocza, uszkodzenie krwinek i zaburzenia procesu krzepnięcia, mogące wystąpić w trakcie hemodializy oraz oksygenacji pozaustrojowej.

    Ristocetyna - antybiotyk otrzymywany z Nocardia lurida dawniej stosowany w terapii zakażeń gronkowcowych. Obecnie nie używa się go w terapii klinicznej ze względu na toksyczność. Powoduje aglutynację płytek krwi i następowe krzepnięcie krwi. Te objawy uboczne wykorzystuje się w badaniach in vitro, na przykład do diagnozowania choroby von Willebranda czy zespołu Bernarda-Souliera. Aglutynacja płytek krwi spowodowana ristocetyną może zachodzić tylko przy obecności dużej ilości multimerów czynnika von Willebranda. Z chwilą gdy w badanej próbce nie ma wystarczającej ilości czynnika (lub receptora dla niego) nie uzyskuje się krzepnięcia. Zespół Wiskotta-Aldricha (ang. Wiskott-Aldrich syndrome, WAS) – rzadki dziedziczny zespół chorobowy, sprzężony z chromosomem X, o typie dziedziczenia recesywnym, na który choruje jedynie płeć męska. Choroba przebiega z zaburzeniami układu odpornościowego. Wystąpienie objawów choroby jest uwarunkowane mutacją genu WAS w locus Xp11.23-p11.22, kodującego białko o tej samej nazwie. Białko WASP jest obecne w komórkach progenitorowych krwi, limfocytach T i B, makrofagach oraz trombocytach, co wskazuje, że jest ono niezbędne do prawidłowego różnicowania się i funkcjonowania tych komórek. Choroba może przebiegać od postaci łagodnych z okresową trombocytopenią, po znaczne zaburzenia odporności. Niezależnie jednak od aktualnego stanu zaawansowania, objawy chorobowe nasilają się wraz z upływem czasu. Występuje z częstością 1:250 000 chłopców. Po raz pierwszy zespół opisany w 1954 przez Aldricha i współpracowników.

    Nadpłytkowość samoistna (łac. thrombocytosis essentialis, ang. essential thrombocytosis) – choroba polegająca na patologicznym wzroście płytek krwi zaliczana do zespołów mieloproliferacyjnych. Zespół Wiskotta-Aldricha (ang. Wiskott-Aldrich syndrome, WAS) – rzadki dziedziczny zespół chorobowy, sprzężony z chromosomem X, o typie dziedziczenia recesywnym, na który choruje jedynie płeć męska. Choroba przebiega z zaburzeniami układu odpornościowego. Wystąpienie objawów choroby jest uwarunkowane mutacją genu WAS w locus Xp11.23-p11.22, kodującego białko o tej samej nazwie. Białko WASP jest obecne w komórkach progenitorowych krwi, limfocytach T i B, makrofagach oraz trombocytach, co wskazuje, że jest ono niezbędne do prawidłowego różnicowania się i funkcjonowania tych komórek. Choroba może przebiegać od postaci łagodnych z okresową trombocytopenią, po znaczne zaburzenia odporności. Niezależnie jednak od aktualnego stanu zaawansowania, objawy chorobowe nasilają się wraz z upływem czasu. Występuje z częstością 1:250 000 chłopców. Po raz pierwszy zespół opisany w 1954 przez Aldricha i współpracowników.

    Anagrelid – organiczny związek chemiczny, lek cytostatyczny, stosowany w leczeniu nadpłytkowości samoistnej. Próbowano również stosować anagrelid w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej. Anagrelid zsyntetyzowano pierwotnie jako lek antyagregacyjny. Jego zdolność do zmniejszania poziomu płytek krwi wykryto zupełnie przypadkowo, pod koniec lat 80. w trakcie prowadzenia badań nad jego skutecznością w hamowaniu agregacji trombocytów. Od 1997 roku anagrelid zarejestrowany jest w USA jako lek przeznaczony do leczenia nadpłytkowości samoistnej.

    Zespół Sotosa, gigantyzm mózgowy (ang. Sotos syndrome, cerebral gigantism) – rzadki, genetycznie uwarunkowany zespół wad wrodzonych, charakteryzujący się przede wszystkim dużą masą urodzeniową i nadmiernym wzrostem w okresie pierwszych lat życia. Występuje zazwyczaj sporadycznie, jedynie wyjątkowo stwierdzano autosomalne dominujące dziedziczenie choroby. Chorobę opisał w 1964 roku Juan Fernandez Sotos i do dziś w piśmiennictwie przedstawiono kilkaset przypadków zespołu. W 2002 roku odkryto mutacje w genie NSD1 będące przyczyną zespołu Sotosa u zdecydowanej większości chorych. Obecnie badania skupiają się na wyjaśnieniu nieznanych patofizjologicznych mechanizmów powodujących objawy. Ostateczne rozpoznanie choroby może być postawione na podstawie testu genetycznego, ale w praktyce stawia się je na podstawie stwierdzenia kluczowych objawów zespołu. Leczenie zespołu Sotosa powinno być multidyscyplinarne, a pacjenci z rozpoznaną chorobą powinni pozostawać pod opieką odpowiedniej poradni. W związku z rzadkim rodzinnym występowaniem choroby i niskim ryzykiem powtórnego wystąpienia choroby w rodzinie (około 1%) poradnictwo genetyczne ma ograniczone znaczenie w przypadku zespołu Sotosa.

    Białko C – jedno z białek hamujących proces krzepnięcia krwi. Należy do białek zależnych od witaminy K. Kodowane jest przez gen PROC zlokalizowany na chromosomie (2q13-q14). Pod względem biochemicznym jest proteazą serynową, która w formie aktywnej degraduje aktywny czynnik V (przy współudziale heparyny) oraz VIII (przy współudziale białka S). Mutacja Leiden genu czynnika V prowadzi do powstania białka odpornego na działanie białka C. Zespół kociego krzyku, zespół miauczenia kota (zespół Lejeune’a, zespół monosomii 5p, fr. maladie du cri du chat, ang. cri du chat syndrome, cat cry syndrome) – choroba genetyczna wywołana delecją krótkiego ramienia chromosomu 5. Częstość występowania zespołu ocenia się na od 1:15 000 do 1:50 000 żywych urodzeń.

    Fibryna (włóknik) – białko proste, białko fibrylarne (o długich, nitkowatych cząsteczkach tworzących włókna), wytrącające się z osocza krwi podczas procesu krzepnięcia krwi. Tworzy rusztowanie skrzepu krwi. Powstaje z fibrynogenu w wyniku działania trombiny.

    Dodano: 02.04.2012. 16:49  


    Najnowsze