• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niskie dawki promieniowania mogą wywołać chorobę serca i udar

    27.10.2009. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Ryzyko choroby serca lub udaru z powodu niskiej dawki promieniowania, takiej jak stosowana w szpitalach czy rentgenach dentystycznych, było zdecydowanie niedoceniane według wyników nowych badań sfinansowanych częściowo przez Komisję Europejską. Wyniki badań, opublikowane w ubiegłym tygodniu w czasopiśmie Public Library of Science (PLoS) Computational Biology, wskazują na poziom ryzyka podobny do wykazywanego we wcześniejszych badaniach promieniowania, obejmujących pracowników instalacji jądrowych.

    Zespół badawczy z Imperial College w Londynie, Wlk. Brytania, zbudował model matematyczny do przewidywania ryzyka choroby sercowo-naczyniowej związanego z niskimi dawkami promieniowania. Wyniki pokazały, że zagrożenie chorobą wieńcową lub udarem - obecnie dwiema głównymi przyczynami zgonów w krajach rozwiniętych - zmienia się proporcjonalnie do dawki promieniowania.

    Badania stanowią część finansowanego ze środków unijnych, pięcioletniego projektu CARDIORISK (Mechanizmy zagrożeń sercowo-naczyniowych w następstwie niskich dawek promieniowania), który uzyskał dofinansowanie w wysokości 3,8 mln EUR z tematu EURATOM-ROZSZCZEPIENIE Siódmego Programu Ramowego (7PR).

    Prowadzące do zgonu lub inwalidztwa choroby serca oraz udar stanowią ogromne obciążenie gospodarcze dla instytucji opieki zdrowotnej w całym rozwiniętym świecie. Tylko Wlk. Brytanii same choroby serca są przyczyną największej liczby zgonów, powodując każdego roku przedwczesne zejście ponad 125.000 osób. Czynniki dietetyczne często mają swój udział w chorobach serca, niemniej autorzy raportu z badań twierdzą, że istnieją dowody na wzrost zagrożenia w grupach "narażonych zawodowo", jak np. pracownicy instalacji jądrowych.

    Naukowcy wiedzą już od jakiegoś czasu, że wyższy odsetek przypadków z problemami sercowo-naczyniowymi obserwuje się u wielu grup pacjentów poddawanych wcześniej leczeniu z użyciem wysokich dawek radioterapii, która może powodować zapalenie mięśnia sercowego i tętnic, niemniej najnowsze wyniki badań pokazują związek choroby sercowo-naczyniowej ze znacznie niższymi dawkami promieniowania w grupach takich jak pracownicy instalacji jądrowych. Powody wyjaśniające te powiązania nie zostały jeszcze poznane.

    Dr Mark Little wraz z zespołem badawczym z Imperial College w Londynie badał hipotezę, czy promieniowanie zabija monocyty (typ białych krwinek) w ścianach tętnic, które w innym przypadku związałyby się z białkiem chemotaktycznym monocytów typu 1 (MCP-1). W konsekwencji wyższy poziom MCP-1 powoduje zapalenie, prowadzące do choroby sercowo-naczyniowej.

    Autorzy raportu z badań twierdzą, że "pojawiają się dowody na nadmierne ryzyko choroby sercowo-naczyniowej w różnych grupach zawodowych, narażonych w miejscu pracy na działanie promieniowania frakcjonowanego w małych dawkach/frakcjach. Mechanizmy wpływu promieniowania frakcjonowanego o niskich dawkach na pojawienie się choroby sercowo-naczyniowej nie są jasne."

    Obecnie planowane są dalsze badania nad chorobami serca wywołanymi przez promieniowanie w celu odkrycia stojącego za nimi procesu biologicznego.

    rdo: CORDIS

    informacji: Imperial College London: http://www3.imperial.ac.uk/ PLoS Computational Biology: http://www.ploscompbiol.org/home.action informacji nt. badań medycznych finansowanych ze środków unijnych: http://ec.europa.eu/research/health/index_en.html Teksty pokrewne: 12759 Kategoria: Projekty
    Źródło danych: Imperial College London; PLoS Computational Biology
    Referencje dokumentu: Little, M P, et al. (2009) A model of cardiovascular disease giving a plausible mechanism for the effect of fractionated low-dose ionizing radiation exposure. PLoS Computational Biology (w druku, publikacja internetowa z dnia 23 paździ
    Indeks tematyczny: Rozszczepienie jadra atomowego; Nauki biologiczne; Medycyna, zdrowie; Bezpieczenstwo; Badania Naukowe RCN: 31402   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego to grupa objawów i danych z wywiadów, których obecność zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Public Library of Science (PLoS) – projekt non-profit rozwijania zbioru czasopism naukowych i innej literatury naukowej, dostępnego na licencjach wolnej dokumentacji. W 2006 r. w ramach tego projektu publikowane były następujące czasopisma: PLoS Biology, PLoS Medicine, PLoS Computational Biology, PLoS Genetics, PLoS Pathogens i PLoS Clinical Trials. Polskie Towarzystwo Promieniowania Synchrotronowego (PTPS) – towarzystwo, którego celem jest działalność naukowa i oświatowa, w szczególności wspieranie rozwoju badań naukowych z wykorzystaniem promieniowania synchrotronowego a także popularyzacja badań wykorzystujących tego rodzaju promieniowanie. Towarzystwo działa na terenie całego kraju. W latach 1992–2013 Towarzystwo zorganizowało jedenaście międzynarodowych szkół i sympozjów International School and Symposium on Synchrotron Radiation in Natural Science (ISSRNS) oraz dziesięć konferencji krajowych pod nazwą Krajowe Sympozjum Użytkowników Promieniowania Synchrotronowego (KSUPS).

    Imperial College London (właśc. The Imperial College of Science, Technology and Medicine) jest publicznym uniwersytetem położonym w Londynie. Specjalizuje się w badaniach oraz kształceniu w dziedzinie nauki, inżynierii oraz medycyny. Imperial College był częścią Uniwersytetu Londyńskiego do roku 2007, kiedy to uzyskał pełną niezależność, z okazji stulecia swego istnienia. Na Imperial College kształci się około 13 500 studentów, a kadra akademicka liczy ponad 3300 osób. Kardiochirurgia – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym serca i naczyń krwionośnych. Jest podspecjalnością chirurgii. Obecnie wyodrębnia się kardiochirurgię dziecięcą, zajmującą się leczeniem wad wrodzonych układu sercowo-naczyniowego w życiu płodowym i w okresie dziecięcym oraz kardiochirurgię dorosłych, skierowaną na leczenie wad wrodzonych i nabytych układu sercowo-naczyniowego i choroby wieńcowej w okresie dorosłości (łączy się z nią transplantologia zajmująca się m.in. przeszczepianiem serca, jednocześnie serca i płuca lub obu płuc). Zyskała w Polsce status specjalności podstawowej od 2000.

    Koronarografia – angiografia tętnic wieńcowych. Badanie polegające na podaniu do tętnic wieńcowych kontrastu, umożliwiającego uwidocznienie ich za pomocą promieniowania rentgenowskiego, stosowane szeroko w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca. Jest podstawowym badaniem służącym do kwalifikacji pacjentów do wszczepiania pomostów omijających oraz do zabiegów PCI. PLOS Computational Biology (do 2012 r. PLoS Computational Biology) – recenzowane czasopismo naukowe, publikujące na zasadach wolnej licencji prace naukowe z dziedziny biologii ze szczególnym uwzględnieniem prac, które z użyciem metod obliczeniowych pogłębiają wiedzę na temat systemów żywych na każdym poziomie: od pojedynczych cząsteczek po komórki, od populacji do całych ekosystemów. Główna siedziba redakcji czasopisma mieści się w Stanach Zjednoczonych, a czasopismo publikowane jest w języku angielskim.

    Kosmos 53 – radziecki satelita technologiczny, piąty z serii DS-A1, a trzeci który osiągnął orbitę. Służył do testowania systemów komunikacji i łączności na użytek radzieckich wojsk jądrowych. Urządzenia te użyto później w satelitach typu Uragan. Oficjalnie służył do badania promieniowania kosmicznego, promieniowania z wybuchów jądrowych, oraz badań pasów radiacyjnych. Kosmos 11 – radziecki satelita technologiczny, pierwszy z serii DS-A1. Służył do testowania systemów komunikacji i łączności na użytek radzieckich wojsk jądrowych. Urządzenia te użyto później w satelitach typu Uragan. Oficjalnie służył do badania promieniowania kosmicznego, promieniowania z wybuchów jądrowych, oraz badań pasów radiacyjnych.

    Kosmos 17 – radziecki satelita technologiczny, drugi z serii DS-A1. Służył do testowania systemów komunikacji i łączności na użytek radzieckich wojsk jądrowych. Urządzenia te użyto później w satelitach typu Uragan. Oficjalnie służył do badania promieniowania kosmicznego, promieniowania z wybuchów jądrowych, oraz badań pasów radiacyjnych.

    Kosmos 70 – radziecki satelita technologiczny, siódmy i ostatni z serii DS-A1; czwarty który osiągnął orbitę. Służył do testowania systemów komunikacji i łączności na użytek radzieckich wojsk jądrowych. Urządzenia te użyto później w satelitach typu Uragan. Oficjalnie służył do badania promieniowania kosmicznego, promieniowania z wybuchów jądrowych, oraz badań pasów radiacyjnych.

    Detekcja promieniowania jądrowego – metody i przyrządy do detekcji promieniowania jądrowego i innych rodzajów promieniowania jonizującego, jak promieniowanie X, γ, neutrony, protony itp. W detektorach wykorzystujących oddziaływanie danego rodzaju promieniowania z materią. Dawka dopuszczalna – oznacz. MPD, DMD, Dmax − wartość dawki promieniowania jonizującego określona prawem do wysokości której mogą być napromieniowane osoby mające zawodowy kontakt ze źródłami promieniowania, podczas normalnego ich użytkowania.

    Promieniowanie przenikliwe - jeden z czynników rażenia wybuchu jądrowego - stanowi strumień promieniowania gamma i promieniowania neutronowego, zdolny do przenikania przez różne materiały o znacznej grubości. Czas rażącego działania promieniowania przenikliwego jest stosunkowo krótki i wynosi 10-15 s. Promieniowanie przenikliwe powoduje schorzenie organizmu w postaci choroby popromiennej. Pochłania 5% energii wybuchu. SCORE (ang. Systematic COronary Risk Evaluation) - skala oceny ryzyka sercowo-naczyniowego opracowana dla populacji krajów europejskich przez międzynarodowe grono ekspertów pod patronatem Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego na podstawie ponad 3 milionów osobo-lat obserwacji oraz 7934 incydentów sercowo-naczyniowych zakończonych zgonem.

    Dodano: 27.10.2009. 15:12  


    Najnowsze