• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowa broń w walce z otyłością

    31.07.2009. 13:42
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Jak donosi "Nature" amerykańscy badacze z Instytutu Chorób Nowotworowych Dana-Faber (część Uniwersytetu Harvarda) przeprogramowali myszy, by te tworzyły brązową tkankę tłuszczową. Dodatkowo sukces jest tym większy, że w fazie laboratorium dokonali tego samego na ludzkich fibroblastach.

    Wiadomo już dość długo, że histologicznie wyróżnia się 2 główne rodzaje tkanki tłuszczowej, będącej jednym z typów tkanki łącznej. Mianowicie są to żółta (zwana również białą) oraz brązowa tkanka tłuszczowa. O ile ta pierwsza jest najbardziej rozpowszechniona w organizmie ludzkim, o tyle brązowa tkanka tłuszczowa pojawia się w 2 ostatnich miesiącach życia płodowego. Jej rozwinięta postać występuje w okresie noworodkowym i niemowlęcym. Jej obszary występowania to: okolica między łopatkami, okolica szyi, śródpiersia oraz dużych tętnic i nerek. Następnie ulega ona powolnemu zanikowi. Co ciekawe występuje ona w dużej ilości u zwierząt hibernujących. Tkanka ta jest silnie unaczyniona, co wiąże się ściśle z jej funkcją tzn. produkcją ciepła. Swoje właściwości zawdzięcza dzięki unikalnemu białku zwanemu termogeniną i występującemu dzięki temu rozprzężeniu łańcucha oddechowego z następczą produkcją dużych ilości ciepła. Brązową tkankę tłuszczową odkrył już w 1551 r. Szwed Konrad Gessner.
    Pewien przełom w zakresie zrozumienia i wykorzystania właściwości tej tkanki nastąpił niedawno bo ok. rok temu. Wtedy ukazał się na łamach "Nature" artykuł Bruce’a Spiegelmana z Instytutu Chorób Nowotworowych Dana-Faber. Badacz wyjaśnił, że tkanka ta ma zupełnie inne pochodzenie niż żółta tkanka tłuszczowa. Prekursorami brązowej tkanki tłuszczowej okazały się mioblasty, które dają początek także tkance mięśniowej. Okazało się, że kluczowym czynnikiem decydującym o wejściu na drogę tworzenia brązowej tkanki tłuszczowej jest białko o skrócie PRDM16. Jest ono molekularnym przełącznikiem decydującym o tym, czy mioblast stanie się tkanką mięśniową czy brązową tkanką tłuszczową.
    Jednak dla badaczy był to początek kolejnego odkrycia. Spiegelman i jego współpracownicy podejrzewali od początku, że PRDM16 nie jest osamotniony w swoim działaniu. Stwierdzili, że istnieje drugi tajemniczy element mechanizmu przełączania. Właśnie temu odkryciu został poświęcony artykuł w "Nature" z dnia 29 lipca.
    Bostońscy uczeni zaczęli mozolną pracę szukania tego elementu. Okazała się nim proteina C/EBP-beta. Odpowiednia manipulacja obydwoma białkami decyduje o tworzeniu brązowej tkanki tłuszczowej z mioblastów, ale także co ciekawe z innych rodzajów komórek.
    Jako nośnika genu kodującego te 2 elementy przełączające użyli wirusów. Gen był przenoszony do fibroblastów " komórek tkanki łącznej. Część komórek była pobrana ze skóry mysich noworodków, część ze skóry dorosłych osobników, a część ze skóry ludzkiego noworodka (dokładnie z napletka usuniętego podczas zabiegu obrzezania). Co interesujące we wszystkich trzech przypadkach fibroblasty ukierunkowały się w kierunku brązowej tkanki tłuszczowej, która zaczęła powstawać dość szybko. Później tak ukierunkowane fibroblasty zostały wszczepione dorosłym myszom. Za pomocą PET (pozytronowa tomografia emisyjna) wykazano, że osobniki te zaczęły błyskawicznie spalać duże ilości kalorii. Gdyby nie dokonano wszczepu tej tkanki, to kalorie byłyby magazynowane w zwykłej żółtej tkance tłuszczowej prowadząc w odpowiednim czasie do otyłości. Jak potwierdza współautor badań dr Shingo Kajimura odkrycie ma potężny potencjał i może być wykorzystane w opracowaniu nowej terapii otyłości. Badacze twierdzą, że można by było wykorzystać odkrycie u ludzi, przenosząc przełącznik PRDM16-C/EBP-beta za pomocą wirusa i transplantować tkankę w ten sposób zmodyfikowaną lub też co być może bardziej obiecujące stworzyć lek o analogicznym działaniu do mechanizmu przełączania.

    Źródła:
    Gazeta Wyborcza
    Skrót oryginalnego artykułu w "Nature"

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tkanka tłuszczowa brunatna - Pojawia się w ostatnich 2 miesiącach życia płodowego i w rozwiniętej postaci można ją spotkać w okresie niemowlęcym. W póżniejszym czasie ulega powolnej inwolucji. Występuje u ssaków w tkance podskórnej okolicy miedzyłpatkowej i szyi, śródpiersia oraz okolic dużych tętnic brzusznych i nerek. Występuje również u ptaków. Główną funkcją tej tkanki jest tworzenie ciepła. Występuje szczególnie obficie u zwierząt zapadających w sen zimowy (hybernatio). Komórki tej tkanki są ściśle upakowane i przybierają kształt wielokątny, zawierają w swojej cytoplazmie liczne kropelki tłuszczu (a nie jedną dużą jak ma to miejsce w tkance tłuszczowej żółtej). Tłuszcz zawiera wieksze niż w tkance tłuszczowaj żółtej ilości pigmentu co nadaje mu charakterystyczne ciemne zabarwienie. Jądro kuliste i położone centralnie. Tkanka tłuszczowa brunatna jest obficie unaczynina co usprawnia rozprzestrzenianie sie w organizmie wytworzonego w niej ciepła. Według niektórych autorów tkanka ta pełni role gruczołu o wydzielaniu zewnętrznym. Gruczoły snu zimowego, tkanka tłuszczowa brunatna, tłuszcz brunatny – rodzaj silnie unaczynionej i unerwionej tkanki tłuszczowej o brunatnym zabarwieniu, utworzony z wielopęcherzykowych komórek tłuszczowych, zawierającej wiele kropelek tłuszczu o różnej wielkości. Otyłość (łac. obesitas) – patologiczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne, mogące prowadzić do niekorzystnych skutków dla zdrowia. Za otyłość uważa się stan, w którym tkanka tłuszczowa stanowi więcej niż 20% całkowitej masy ciała u mężczyzn oraz 25% u kobiet. Otyłości towarzyszy nadwaga, czyli nadmierna masa ciała powyżej masy optymalnej.

    Dieta odchudzająca, własc. dieta redukująca – zestaw zaleceń dietetycznych, zazwyczaj w postaci jadłospisów, których celem jest zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej, np. w leczeniu otyłości lub dla poprawy wyglądu. Torebka tłuszczowa nerki (łac. capsula adiposa renis) – zbudowana z tkanki tłuszczowej osłonka otaczająca nerkę z nadnerczem i wypełniającą przestrzeń powięzi nerkowej. Torebka tłuszczowa nie przylega bezpośrednio do miąższu nerki, leży właściwie na torebce włóknistej nerki. Grubość torebki jest zależna od wieku i stanu odżywienia, najczęściej wynosi około 2-3 cm. Jest ona mniejsza u noworodków i osób z niedoborem masy ciała. U osób silnie wychudzonych zdarza się, że dochodzi do całkowitego zaniku tkanki tłuszczowej okołonerkowej. Ponadto grubość torebki tłuszczowej bywa rożna w różnych jej częściach – po stronie przedniej są miejsca, w których jest brak tkanki tłuszczowej i torebka włóknista przylega bezpośrednio do powięzi nerkowej.

    Tkanka tłuszczowa (łac.) textus adiposus – tkanka zwierzęca, zaliczana do tkanki łącznej, która zlokalizowana jest głównie w warstwie podskórnej. Martwica tkanki tłuszczowej, martwica Balsera (łac. steatonecrosis, necrosis Balseri) – powstaje po uwolnieniu enzymów lipolitycznych trzustki do okolicznych tkanek i uczynnieniu lipazy – przy zatkaniu przewodów, pęknięciu trzustki. Tkanka tłuszczowa zostaje rozłożona na wolne kwasy tłuszczowe i glicerol. Kwasy tłuszczowe łączą się w mydła z solami Na, P, Ca. Mydła sodowe i potasowe i glicerol ulegają rozpadowi a mydła wapniowe zostają w tkankach, wygląda to jakby tkanka była pochlapana woskiem – suche, szare, matowe ogniska. Przykładem jest martwica krwotoczna trzustki – przy zatkaniu przewodu trzustkowego – lipaza może być przetransportowana naczyniami limfatycznymi do odległej tkanki tłuszczowej (np. zlokalizowanej w tkance podskórnej czy w śródpiersiu).

    Odchudzanie jest procesem, który polega na zmniejszaniu masy, do prawidłowej masy ciała, zapewniającej optymalny stan zdrowia. Proces ten, w ujęciu biologicznym, zmierza do poprawy trawienia, spalaniu tkanki tłuszczowej i tworzeniu mięśniowej, zmniejszenia zapotrzebowania na pokarmy, a w efekcie ogólnej zmianie odżywiania. W ujęciu psychologicznym wywołuje zadowolenie, podwyższenie własnej samooceny, poczucie atrakcyjności oraz wzrost wiary we własne możliwości; może przeciwdziałać stanom nadwagi i otyłości. Diatermia kondensatorowa wykorzystuje do nagrzania tkanek pole elektryczne. Nagrzewa ona głównie tkanki płytko położone takie jak tkanka tłuszczowa.

    Choroby tkanki łącznej (ang. Connective tissue disease – CTD) – grupa różnorodnych chorób, w których zmiany patologicznie pierwotnie występują w tkance łącznej. Tkanka łączna to jeden z typów tkanek, który charaktryzuje się obfitą substancją pozakomórkową, która utrzymuje, spaja i ochrania narządy wewnętrzne. Dawna nazwa chorób tkanki łącznej – kolagenozy sugerowała, że choroby te dotyczą tylko kolagenu, natomiast w rzeczywistości obejmują one całą tkankę łączną. Do chorób tkanki łącznej należą:

    Zimowiak (łac. hibernoma) jest jedną z odmian tłuszczaka, łagodnego guza tkanki tłuszczowej. Charakterystyczną cechą jest jego pochodzenie z brunatnej tkanki tłuszczowej, prawidłowo obecnej jedynie u noworodków i zwierząt zapadających w sen zimowy. Guz zwykle lokalizuje się na grzbiecie, przyjmując postać lekko wyniosłej, brunatnej zmiany. Mikroskopowo komórki mają wielowodniczkową cytoplazmę i oplecione są bogatą siecią naczyń krwionośnych.

    Dermoplastyka – dział chirurgii plastycznej zajmujący się operacyjnym pokrywaniem ubytków skóry oraz usuwaniem wrodzonych i nabytych zniekształceń skóry, w celu poprawienia jej czynności i wyglądu. Do pokrycia ubytków stosuje się przeszczepy różnych tkanek, najczęściej skóry (z innej okolicy ciała lub od innego osobnika), powięzi, tkanki tłuszczowej, a także tworzywa sztuczne. Tkanka podskórna – wewnętrzna warstwa skóry. Zbudowana jest z tkanki łącznej właściwej luźnej; zawiera również tkankę tłuszczową w ilości zależnej od odżywienia, płci, czynności hormonów i stanu metabolizmu. Tłuszcz zgromadzony pod skórą stanowi zapas źródła energii, warstwę izolacyjną oraz chroni przed urazami. Umożliwia częściowe przesuwanie się skóry nad podłożem mięśniowym lub kostnym.

    Dodano: 31.07.2009. 13:42  


    Najnowsze