• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowa terapia na zespół łamliwego chromosomu X

    15.04.2013. 16:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Uniwersytetu Kraju Basków (UPV/EHU) i centrum neuronauk Achucarro odkryli nową terapię na zespół łamliwego chromosomu X - najbardziej rozpowszechnioną przyczynę autyzmu i upośledzenia umysłowego dzieci płci męskiej. W ramach nowej terapii proponowana jest modulacja układu endokannabinoidowego mózgu, aby złagodzić objawy choroby. To przełomowe odkrycie naukowe zostało ostatnio opisane w czasopiśmie Nature Medicine.

    "Lek pozostaje oczywiście poza zasięgiem ze względu na genetyczne pochodzenie choroby, niemniej niezwykle pozytywnym jest fakt, że jesteśmy w stanie poprawić warunki życia chorych" - zauważa Susana Mato, naukowiec z wydziału neuronauk UPV/EHU i z centrum Achucarro.

    Zespół łamliwego chromosomu X (FXS) to schorzenie genetyczne, którego częstość występowania szacuje się na jeden przypadek na każde 4.000 osób. Zespół powstaje w następstwie niedoboru ekspresji białka FMRP (związanego z zespołem łamliwego chromosomu X i upośledzeniem umysłowym), które odgrywa zasadniczą rolę w regulacji funkcji neuronalnej. Chorzy dotknięci FXS charakteryzują się opóźnieniem umysłowym, deficytem uwagi, zachowaniami lękowymi i autystycznymi, samouszkadzaniem, obniżonym progiem bólu i częstymi napadami padaczkowymi. Wszystkie te anormalne ekspresje neuronalne są regulowane przez układ endokannabinoidowy.

    Prace badawcze z wykorzystaniem genetycznie zmodyfikowanych myszy, które pozbawione były białka FMRP i praktycznie odtwarzały symptomatologię ludzkiego zespołu łamliwego chromosomu X, wykazały, że blokowanie receptorów kannabinoidowych CB1 za pomocą leku Rimonabant normalizuje zmiany kognitywne, wrażliwość na ból i napady padaczkowe. Odkrycie sugeruje, że podawanie farmaceutyków blokujących funkcję układu endokannabinoidowego mózgu może sprawdzić się jako nowa strategia leczenia pacjentów dotkniętych zespołem łamliwego chromosomu X.

    Rimonabant był obecny na rynku już od jakiegoś czasu jako lek "do walki z otyłością" - wyjaśnia Mato. "Stosowano go jednak w znacznie wyższych dawkach, które skutkowały pewnymi problemami psychicznymi i dlatego został wycofany z rynku". Niemniej był też szeroko wykorzystywany w badaniach przedklinicznych nad układem endokannabinoidowym, które pozwoliły dokładnie ustalić mechanizm jego działania.

    Kolejnym krokiem - jak wskazuje Mato - powinna być dokładniejsza charakterystyka mechanizmu działania tej terapii oraz testy różnych dawek, aby sprawdzić, jaka będzie optymalna do normalizacji niedoboru. Dopiero wówczas można byłoby rozpocząć testy kliniczne. "Jesteśmy tak naprawdę przekonani, że będzie to stosunkowo proste zadanie, gdyż lek był już na rynku, przeprowadzony został cały etap przedkliniczny dotyczący toksyczności dla ludzi i jest to relatywnie bezpieczny lek" - podkreśla.

    Mimo iż Mato uważa odkrycie za ogromy postęp, kładzie nacisk na wagę testów klinicznych, które wciąż mogą przynieść rozczarowujące wyniki. "To niezwykle częste zjawisko przy opracowywaniu terapii na schorzenia psychiczne" - stwierdza.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zespół łamliwego chromosomu X (zespół kruchego chromosomu X, zespół Martina-Bella (ang. fragile X syndrome, FraX, FRA-X, Martin-Bell syndrome) – choroba genetyczna cechująca się obniżeniem poziomu rozwoju intelektualnego różnego stopnia, i której niektóre objawy behawioralne pokrywają się z objawami charakterystycznymi dla autyzmu . Julia Bell (ur. 28 stycznia 1879, zm. 26 kwietnia 1979) – angielska genetyczka i statystyk (uczennica Karla Pearsona), współpracownica Johna B.S. Haldana, należąca do pionierów badań genomu człowieka, znana z odkrycia zespołu łamliwego chromosomu X („Martin–Bell syndrome”). Tetrasomia chromosomu X, zespół XXXX − zespół polegający na obecności dwóch dodatkowych chromosomów X u kobiety. Ta bardzo rzadka aneuploidia została zidentyfikowana po raz pierwszy w 1961 roku. W sumie na całym świecie stwierdzono dotąd około stu tego typu przypadków. Kobiety z tetrasomią chromosomu X mają po trzy ciałka Barra w komórkach somatycznych. Przyczyną tetrasomii chromosomu X, tak jak i innych aneuploidii dotyczących tego chromosomu - zespołu Turnera (45,X0) i trisomii chromosomu X - są zaburzenia w koniugacji i segregacji chromosomów podczas procesu mejozy.

    Zespół Pradera-Williego (zespół Pradera-Labharta-Williego, ang. Prader-Willi syndrome, Prader-Labhart-Willi syndrome, PWS) – zespół wad wrodzonych spowodowany aberracją chromosomalną, najczęściej częściową utratą (delecją) długiego ramienia chromosomu 15, pochodzącego od ojca. Na obraz kliniczny choroby składają się niski wzrost, upośledzenie umysłowe, niedorozwój narządów płciowych (hipogonadyzm) oraz otyłość spowodowana mniejszym niż u zdrowych ludzi zapotrzebowaniem energetycznym przy jednoczesnym ciągłym niepohamowanym uczuciu głodu. Uważa się, że zespół Pradera-Williego jest najczęstszą genetycznie uwarunkowaną przyczyną otyłości. Zespół kociego krzyku, zespół miauczenia kota (zespół Lejeune’a, zespół monosomii 5p, fr. maladie du cri du chat, ang. cri du chat syndrome, cat cry syndrome) – choroba genetyczna wywołana delecją krótkiego ramienia chromosomu 5. Częstość występowania zespołu ocenia się na od 1:15 000 do 1:50 000 żywych urodzeń.

    Chromosom metacentryczny – typ morfologiczny chromosomu, w którym centromer jest położony dokładnie w połowie długości chromosomu. Ramiona chromosomu metacentrycznego mają równą długość. Zespół Wolfa-Hirschhorna (ang. Wolf-Hirschhorn syndrome, WHS) – zespół wad wrodzonych spowodowany mikrodelecją na krótkim ramieniu chromosomu 4. Około 20% dzieci chorych na ten zespół nie dożywa 2 roku życia. Częstość zespołu szacuje się na około 1:50 000 urodzeń; występuje częściej u dziewczynek.

    Zespół kociego oka (ang. cat eye syndrome, CAS, zespół Schmida-Fraccaro, Schmid-Fraccaro syndrome) – rzadki zespół wad wrodzonych spowodowany nieprawidłowościami budowy chromosomu 22. Zazwyczaj aberracja polega na trisomii albo tetrasomii krótkiego ramienia i niewielkiego fragmentu długiego ramienia chromosomu 22. W kariotypie stwierdza się obecność małego (mniejszego niż chromosom 21) dodatkowego chromosomu, często z dwoma centromerami i dwoma satelitami; oznaczenie aberracji jest następujące: 47,+(idic(22)(pter->q11.2::q11.2->pter)). Zespół Jacobsena (zespół delecji 11q, ang. Jacobsen syndrome, 11q deletion, JBS, OMIM 147791) – genetycznie uwarunkowany zespół wad wrodzonych, spowodowany delecją terminalnego odcinka dłuższego ramienia chromosomu 11, obejmującego prążek 11q24.1. Na fenotyp choroby składać się mogą charakterystyczny zestaw cech dysmorficznych twarzy, opóźnienie umysłowe, niskorosłość, wrodzone wady serca i niekiedy skaza krwotoczna. Zespół został opisany przez duńskiego lekarza Petrę Jacobsena i wsp. w 1973 roku i był jednym z pierwszych zidentyfikowanych zespołów przyległych genów. Uważa się, że częstość występowania zespołu Jacobsena wynosi około 1:100 000 urodzeń.

    Zespół Haya-Wellsa (ang. Hay-Wells syndrome, HWS, ankyloblepharon-ectodermal dysplasia-clefting syndrome) – rzadki zespół wad wrodzonych, zaliczany do grupy dysplazji ektodermalnych. Przyczyną choroby są mutacje w genie TP73L w locus 3q27. Zespół nie jest związany z upośledzeniem umysłowym, inteligencja pacjentów jest prawidłowa.

    Dodano: 15.04.2013. 16:26  


    Najnowsze