• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowa wiedza przebudowuje mózg dziecka

    08.09.2014. 12:57
    opublikowane przez: Redakcja

    Dlaczego niektóre dzieci uczą się arytmetyki szybciej niż inne? Nowe światło na to pytanie rzucają badania opublikowane niedawno w „Nature Neuroscience”. Naukowcy odkryli, że mózg dziecka przebudowuje się, gdy zdobywa ono nową wiedzę, a główną rolę w tym procesie odgrywa hipokamp postrzegany dotychczas jako centrum pamięci.

    Przedmiotem zainteresowania naukowców stało się to, co dzieje się z mózgiem dziecka, gdy wykonuje matematyczne zadania, począwszy od zwykłego liczenia przy pomocy palców, po bardziej efektywne strategie wykorzystywania pamięci do zadań matematycznych. Dr Vinod Menon, profesor psychiatrii w Stanford University School of Medicine, tłumaczy: „Chcieliśmy zrozumieć jak dzieci zdobywają nową wiedzę i określić dlaczego niektóre z nich przywołują z pamięci różne informacje lepiej niż inne”.

    Aby zgłębić tę kwestię naukowcy wykonali dwie serie obrazów rezonansu magnetycznego na grupie dzieci w wieku 7-9 lat w odstępie 1,2 roku. Dodatkowo dla porównania wykonano analogiczne obrazy dla grupy badanych w wieku 14-17 lat oraz grupy młodych dorosłych liczących od 19-22 lat. Badani charakteryzowali się standardowym poziomem inteligencji (IQ).

    Podczas trwającego ponad rok eksperymentu młodzi uczestnicy zaczęli rozwiązywać zadania matematyczne szybciej i trafniej, częściej również bazowali na zapisanych w pamięci faktach matematycznych i rzadziej musieli korzystać z obliczeń. Gdy zmieniała się strategia podchodzenia do zadań matematycznych, naukowcy dostrzegli szereg zmian w mózgach dzieci. Pod koniec badań hipokamp, pełniący wiele funkcji związanych z kształtowaniem nowych wspomnień, był aktywowany częściej niż na ich początku, z kolei mniej aktywne były rejony mózgu odpowiedzialne za dokonywanie obliczeń. Ponadto wzmocniły się połączenia pomiędzy hipokampem a innymi częściami mózgu.

    „To oznacza, że hipokamp dostarcza rusztowania dla nauki i konsolidowania wiedzy do długoterminowej pamięci dziecka” – tłumaczy Menon. Mózgi dzieci budują schematy dla wiedzy matematycznej. „U dorosłych takie rusztowanie nie jest już potrzebne, ponieważ pamięć dla zagadnień matematycznych została już najprawdopodobniej skonsolidowana w korze nowej”.

    Powyższe odkrycia pozwalają sformułować ostrożny wniosek, że na matematyczne osiągnięcia najmłodszych mniej wpływa zdolność dokonywania prostych obliczeń, bardziej zaś dobrze funkcjonująca pamięć. „Badanie dostarcza nowego dowodu, że doświadczenie w rozwiązywaniu zadań matematycznych faktycznie zmienia hipokamp i jego połączenia. W trakcie rozwijania umiejętności, stają się coraz bardziej stabilne. Pomaga nauka tabliczki dodawania czy mnożenia i umieszczenie ich w swojej pamięci” – komentuje dr Kathy Mann Koepke z National Institutes of Health – instytutu, który ufundował eksperyment. Mann dodaje, że chociaż badanie koncentruje się na zdolnościach matematycznych, jest prawdopodobne, że na tej samej zasadzie rozwijają się też inne umiejętności; dzieci, które potrafią dopasować literę do dźwięku wcześniej uczą się szybko czytać. „Dzisiaj jesteśmy w tej komfortowej sytuacji, że nie musimy już zadowalać się stwierdzeniem, że niektóre dzieci są bardziej, a inne mniej uzdolnione” – dodaje Michał Sobieraj z platformy BrainMax.pl. „Dzięki dynamicznemu rozwojowi neuropsychologii, lepiej rozumiemy jak przebiega proces nauki i rozwoju, a więc mamy też większe możliwości usprawniania tego procesu. Pamięć, koncentracja, percepcja, umiejętność logicznego myślenia oraz zdolności językowe mogą być rozwijane poprzez wykonywanie odpowiednich ćwiczeń poznawczych, które stymulują rozwój umysłowy – i to są fakty potwierdzone przez naukę”.


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Hipokamp (łac. hippocampus, dawna nazwa: Róg Amona Cornu Ammonis) – element układu limbicznego odpowiedzialny głównie za pamięć; nieduża struktura umieszczona w płacie skroniowym kory mózgowej kresomózgowia. Hipokamp odgrywa ważną rolę w przenoszeniu (konsolidacji) informacji z pamięci krótkotrwałej do pamięci długotrwałej oraz orientacji przestrzennej. Stwierdzono doświadczalnie, że uszkodzenie hipokampu w znacznym stopniu upośledza u zwierząt zdolności uczenia się. Człowiek i inne ssaki posiadają dwa hipokampy, po jednym na każdą połowę mózgu. Idea ćwiczenia pamięci opiera się na założeniu, iż sprawność pamięci wynika głównie z umiejętności dobrego zapamiętania materiału (tzn. „zapisania go” w tzw. pamięci długotrwałej). Z tego powodu, podczas ćwiczeń pamięci bardzo duży nacisk kładziony jest na opanowywanie różnych technik zapamiętywania. Pamięć niedeklaratywna - rodzaj pamięci zaproponowanej przez Larry Squire w 1986 r. Pamięć niedeklaratywna gromadzi wiedzę o tym jak wykonywać czynności. Jeżdżenie na rowerze, taniec, chodzenie, mówienie itp. wymagają zapamiętania wielu doświadczeń i informacji - przechowywane są one właśnie w systemie pamięci niedeklaratywnej. Ten rodzaj pamięci różni się istotnie od pamięci deklaratywnej, która przechowuje informacje językowe i abstrakcyjne.

    Inteligencja kognitywna (lub kognitywistyczna) – zdolność do myślenia skutecznego w szczególności w sytuacjach nieprzewidywanych i niepewnych, innymi słowy to zdolność wykorzystania własnej wiedzy i informacji na sposób podobny do rozumowania ludzkiego, tzn. niekorzystający z wyrafinowanych obliczeń komputerowych i formalnych teorii matematycznych. Wymaga ona jednak umiejętności stawiania celów, uczenia się, planowania i myślenia o własnym myśleniu. wychowanie umysłowe podobnie jak to jedna z podstawowych dziedzin teorii wychowania oznaczająca podejmowanie specyficznych działań człowieka celem przyswojenia wychowankom określonych nawyków i umiejętności oraz wiedzy ponadto, kształtowanie właściwych postaw wobec nauki i pracy umysłowej, a także doskonalenie własnych zdolności poznawczych (spostrzegawczości, uwagi, pamięci, rozumowania, myślenia itp.) i rozwijanie zainteresowań badawczych oraz kształtowanie światopoglądu.

    Pamięć deklaratywna – jeden z rodzajów pamięci długotrwałej, wyróżniany obok pamięci niedeklaratywnej. W literaturze przedmiotu obecne jest także pojęcie "pamięć jawna" lub "pamięć świadoma", jako synonim pamięci deklaratywnej. Dzieje się tak, ponieważ dane z pamięci deklaratywnej mogą być stosunkowo łatwo wydobyte i uświadomione w odróżnieniu od danych gromadzonych przez pamięć niedeklaratywną ("pamięć nieświadomą" lub "pamięć niejawną"). Rejestry procesora to komórki pamięci o niewielkich rozmiarach (najczęściej 4/8/16/32/64/128 bitów) umieszczone wewnątrz procesora i służące do przechowywania tymczasowych wyników obliczeń, adresów lokacji w pamięci operacyjnej itd. Większość procesorów przeprowadza działania wyłącznie korzystając z wewnętrznych rejestrów, kopiując do nich dane z pamięci i po zakończeniu obliczeń odsyłając wynik do pamięci.

    Pamięć semantyczna – rodzaj pamięci służący do łączenia w grupy informacji o podobnym charakterze. Przypuszczalnie powstała na drodze ewolucji pamięć semantyczna – skojarzeniowa. Działa ona prawdopodobnie w ten sposób, że w mózgu tworzone są zbiory informacji o podobnym charakterze, opatrzone pewnymi etykietami. W zamierzchłych czasach etykiety te niekoniecznie były wyrazami, lecz wraz z upowszechnieniem się języka mówionego słowa szybko nadały się do roli kluczy w pamięci semantycznej. Tak więc pamięć ta w dużej mierze powiązana jest z językiem oraz procesem kojarzenia różnych faktów. Nie ma w niej żadnych reguł co do tego, jak grupowane są poszczególne informacje i ulega ona ciągłemu procesowi nauki. Pamięć proceduralna (ruchowa) - rodzaj pamięci u człowieka. Informacje do tej pamięci nabywane są poprzez bezpośrednie spostrzeganie, doświadczanie oraz dostrajanie do wymagań otoczenia.

    Późny okres dzieciństwa (okres szkolny) – (dziewczęta 7-10, chłopcy 7-12 lat), w okresie wczesnoszkolnym, w miejsce zabawy wchodzi stopniowo nauka. Następuje szybki rozwój mowy, pamięci, która staje się trwała. Kształtuje się umiejętność myślenia logiczno - abstrakcyjnego i rozwija się wiedza o świecie. W tym okresie dziecko staje się częścią grupy formalnej, jaką jest szkolna klasa. Pod wpływem rówieśników, rodziców, nauczycieli przedszkola i nauczania początkowego następuje socjalizacja. Dziecko uczy się uczestnictwa w życiu zbiorowym i przygotowuje się do samodzielnego odgrywania ról społecznych, oraz rozmaitych zabaw i gier wspomagający rozwój dziecka. Następuje wymiana zębów mlecznych na stałe. Okres ten niesie ze sobą wiele nowych zadań i zmian rozwojowych, które dziecko musi zrealizować, aby poradzić sobie z oczekiwaniami nauczycieli oraz rodziców.

    Pamięć jest to jedna z funkcji ludzkiego umysłu, zdolność poznawcza do przechowywania, magazynowania i odtwarzania informacji o doświadczeniach. Pamięć jest przedmiotem badań psychologii kognitywnej.

    Dzieciństwo – jeden z okresów rozwojowych w życiu człowieka. Osobnika ludzkiego w tym okresie nazywa się dzieckiem. Dokładne granice tego okresu są trudne do określenia, ponieważ przechodzenie z okresu dziecięcego w dorosłość jest bardzo powolne i brak tu gwałtownych zmian, które mogłyby stanowić granicę. Według S. Baleya dzieciństwo to okres od ukończenia pierwszego roku życia do około 14 lat. Wtedy pamięć dziecka jest coraz lepsza, zaczyna odczuwać chęć kontaktu z rówieśnikami. Ma ogromną chęć poznawania świata przez co zadaje nieustające pytania. Nabywa różnych umiejętności, które będą mu niezbędne w dalszym życiu. W tym czasie kształtuje się charakter i osobowość dziecka. Definicja intuicyjna:
    Pamięć wirtualna to, z punktu widzenia programisty, znacznie większa ilość pamięci RAM dla procesu niż fizycznie dostępna w systemie, niezależnej od innych procesów. Ułatwia to tworzenie aplikacji, a także sztuczne zwiększenie ilości dostępnej pamięci poprzez wykorzystanie części dysku twardego do tego celu.

    Pamięć epizodyczna - system pamięci długotrwałej, inaczej pamięć zdarzeń. Przechowuje epizody, czyli ślady pamięciowe na temat zdarzeń, posiadających swoją lokalizację przestrzenną i czasową. W tym systemie pamięci przechowywane są także informacje na temat wzajemnych relacji między zdarzeniami. Efekt wiedzy po fakcie (ang. hindsight bias), nazywany też efektem "wiedziałem-że-tak-będzie" oraz pełzającym determinizmem (ang. creeping determinism), to tendencja do oceniania przeszłych wydarzeń jako bardziej przewidywalnych, niż rzeczywiście były. Prawdopodobnie wynika z tego, że wiedza na ich temat jest lepiej dostępna niż wiedza na temat możliwości, które się nie zdarzyły. Ludzie mają tendencję również do pamiętania swoich własnych przewidywań jako dokładniejszych i celniejszych, niż rzeczywiście były.

    Pamięć operacyjna (ang. internal memory, primary storage) – pamięć adresowana i dostępna bezpośrednio przez procesor, a nie za pośrednictwem urządzeń wejścia-wyjścia. W pamięci tej mogą być umieszczane rozkazy procesora (program) dostępne bezpośrednio dla jego jednostek wykonawczych i stąd też nazwa – pamięć operacyjna. W Polsce często pamięć ta jest utożsamiana z pamięcią RAM, choć jest to zawężenie znaczenia tego pojęcia. Pamięcią operacyjną jest też pamięć nieulotna (ROM, EPROM i inne jej odmiany) dostępna bezpośrednio przez procesor, a dawniej również pamięć o dostępie cyklicznym.

    Dodano: 08.09.2014. 12:57  


    Najnowsze