• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowatorski w Polsce zabieg na mózgu

    02.07.2011. 23:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pierwszy w Polsce zabieg wszczepienia stymulatora do głębokich obszarów mózgu u pacjentki z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi przeprowadził prof. Marek Harat z Kliniki Neurochirurgii 10. Wojskowego Szpitala Klinicznego w Bydgoszczy.



    "Operacja polegała na obustronnym zaimplantowaniu elektrod do jądra półleżącego. Jest to niewielka struktura położona w głębokich obszarach mózgu (...). Elektrody połączone są podskórnie z generatorem impulsów. Niewielki prąd wytworzony w generatorze impulsów powoduje zablokowanie pobudzeń przechodzących przez jądro półleżące i w ten sposób dochodzi do przerwania patologicznych łuków pobudzeń, powodujących wystąpienie obsesji i kompulsji" - poinformował w piątek komendant szpital płk dr Krzysztof Kasprzak.

    "W tej metodzie duże znaczenie ma to, że nie wytwarzamy żadnych ognisk zniszczenia, które mogłyby spowodować wystąpienie jakichkolwiek objawów ubocznych. Wyłączenie stymulatora powoduje powrót do stanu wyjściowego, jaki był przed leczeniem. Pacjent dysponuje programatorem zewnętrznym, który pozwala mu na współuczestniczenie w procesie leczenia, czyli włącza i wyłącza stymulator" - wyjaśnił komendant.

    Zoperowana pacjentka przeszła kwalifikację i została skierowana na zabieg przez szefa Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu prof. Janusza Rybakowskiego. Ze względu na to, że to pierwszy zabieg w Polsce i jeden z niewielu na świecie, zgodę na jego przeprowadzenie wydała komisja bioetyczna, działająca przy poznańskiej uczelni.

    Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne są stanami chorobowymi charakteryzującymi się występowaniem obsesji, kompulsji, lęku oraz obniżonego nastroju.

    Obsesja to nawracające, uporczywe, bez udziału woli danej osoby, a nawet wbrew jej wysiłkom przeciwstawiania się myśli, impulsy, wyobrażenia. Mogą występować jako myśli i luminacje (zamartwianie się dotyczące błahych, nierealnych lub absurdalnych spraw), wątpliwości, fobie, rytuały.

    Kompulsje są powtarzającymi się, bezcelowymi, stereotypowymi zachowaniami, wykonywanymi w określony sposób i w ustalonym porządku. Pacjent na świadomość ich bezsensowności, lecz odczuwa silny przymus ich wykonania. Powstrzymywanie kompulsji wiąże się z narastaniem niepokoju i lęku. Może to być przymus np. wielokrotnego mycia rąk łączący się z natrętnymi myślami o zabrudzeniu się.

    Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne występują, w zależności od regionu geograficznego, u 0,7-2,1 proc. populacji, czyli są częstsze niż schizofrenia, napady paniki, ale też choroby naczyniowe mózgu. Najczęściej te zaburzenia dotykają młode osoby obu płci, w wieku 10-19 lat.

    Podstawą leczenia zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych jest farmakoterapia. 13-30 proc. cierpiących na to schorzenie jest jednak odpornych na leki. W takich przypadkach możliwe jest wykonanie zabiegu chirurgicznego zwanego obustronną przednią cingulotomią, polegającego na wytworzeniu ognisk zniszczenia w mózgu, co jest już nieodwracalne. Bydgoska Klinika Neurochirurgii wykonała pierwszy taki zabieg w Polsce 3 grudnia 2002 r., a łącznie przeprowadziła ich 14.

    Głęboką stymulacją mózgu, jaką zastosowano u cierpiącej na zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, dotychczas w Bydgoszczy leczono pacjentów z chorobą Parkinsona, dystonią, mózgowym porażeniem dziecięcym i ciężkimi postaciami bólów neuropatycznych pochodzenia odśrodkowego. Takie zabiegi wykonano około 140 osobom.

    Najwięcej operacji wszczepienia stymulatora pacjentom z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi przeprowadzono w Bonn - 20, i w Amsterdamie - 15.

    PAP - Nauka w Polsce

    rau/ hes/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, ZOK (błędnie zaburzenie obsesyjno-kompulsywne), inaczej nerwica natręctw, zespół anankastyczny; ang. obsessive-compulsive disorder, OCD) – zaburzenie psychiczne z grupy zaburzeń lękowych charakteryzujące się występowaniem u chorego natrętnych (obsesyjnych) myśli oraz/lub zachowań przymusowych (kompulsyjnych). W ICD-10 zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne klasyfikuje się jako F42; oznaczenie jako F42.0 oznacza ZOK z przewagą myśli obsesyjnych, a F42.1 z przewagą czynności natrętnych (rytuałów). Ruminacje - rodzaj obsesyjnych myśli charakteryzujący się ciągłymi wątpliwościami co do jakości i faktu wykonanych czynności; występują one najczęściej w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym, jednak mogą pojawić się również samodzielnie jako jedna z odmian obsesji. Często występującymi ruminacjami są myśli dotyczące wątpliwości czy wykonało się określone ważne czynności (takie jak zakręcenie kranu, zamknięcie domu, itp.). Określenie oznacza również uporczywe myśli koncentrujące się na przeżywanych symptomach dystresu oraz jego przyczynach w rozumieniu chorego, obecne w niektórych rodzajach depresji. Arytmomania (natręctwo liczenia) – natrętna i przymusowa potrzeba liczenia lub wykonywania działań arytmetycznych, występująca jako samodzielna obsesja lub częściej jako jeden z objawów w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym (często występuje jako kompulsja kontrolująca co może się objawiać dotykaniem przedmiotów określoną ilość razy w celu zapobiegnięcia określonym wydarzeniem, które według chorego mogłyby wystąpić, gdyby nie wykonał on danej czynności). Chory zdaje sobie sprawę z irracjonalności własnych działań jednak z powodu odczucia lęku nie jest w stanie ich przerwać.

    Ablutomania (fr. folie de lavement) – jeden z najczęstszych i najbardziej znanych objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, polegający na niepowstrzymanej potrzebie zbyt częstego mycia rąk. W cięższych przypadkach może doprowadzić do powstania ran na rękach. Karboreksja (z łac. carboneum - węgiel) – jedna z form zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, od niedawna wyróżniane przez psychiatrów objawiające się obsesyjną chęcią do życia w sposób jak najbardziej ekologiczny.

    Leki przeciwdepresyjne (tymoleptyki) (ATC N 06 A) − grupa leków psychoaktywnych, wywierająca terapeutyczny wpływ na podstawowe i wtórne cechy zespołu depresyjnego, w tym na chorobowe zaburzenia nastroju. Leki te znajdują również zastosowanie w leczeniu innych zaburzeń psychicznych: zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, fobii społecznej, w terapii wspomagającej bólu. Bibliomania - jeden z możliwych objawów w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym polegający na obsesyjnej namiętności do kolekcjonowania książek rzadkich lub efektownych bez względu na ich wartość intelektualną czy użytkową.

    Obustronna przednia cingulotomia to procedura ablacyjna psychochirurgicznego leczenia zaburzeń afektywnych (m.in. zespołu depresyjnego i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych) nie poddających się standardowemu leczeniu: psychoterapii, terapii elektrowstrząsowej czy leczeniu farmakologicznemu. Jest też paliatywną metodą leczenia bólu nowotworowego. Polega na stereotaktycznym uszkodzeniu każdego z dwóch zakrętów obręczy w środkowej części, nad stropami komór bocznych, w kilku miejscach przy użyciu termoelektrody. Przednia kapsulotomia – procedura ablacyjna psychochirurgicznego leczenia zaburzeń afektywnych (m.in. zespołu depresyjnego, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych przewlekłych stanów lękowych). Technika polega na przerwaniu czołowo-wzgórzowych połączeń biegnących w przedniej odnodze torebki wewnętrznej. Współrzędne poddawanego ablacji celu określa się przy użyciu MRI: znajduje się on w 1/3 przedniej odnogi torebki wewnętrznej, 5 mm za szczytem rogu czołowego komory bocznej, 20 mm bocznie od linii środkowej, w płaszczyźnie międzyspoidłowej. Zniszczenia można dokonać przy użyciu termoelektrody lub noża gamma. Technikę zastosował jako pierwszy Talairach, spopularyzowana została przez Leksella.

    Głęboka stymulacja mózgu (ang. deep brain stimulation - DBS) – chirurgiczna metoda leczenia, polegająca na implantacji urządzenia zwanego rozrusznikiem mózgu, które wysyła impulsy elektryczne do określonej części mózgu.

    Dodano: 02.07.2011. 23:04  


    Najnowsze