• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowatorskie zabiegi dzięki współpracy kardiologów i kardiochirurgów

    04.01.2010. 18:10
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Nowatorskie w skali Polski i skuteczniejsze od dotychczasowych zabiegi hybrydowej likwidacji długotrwałego migotania przedsionków serca oraz wymiany uszkodzonej zastawki aortalnej u najtrudniejszych chorych wprowadziło w ostatnich miesiącach Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu (ŚCCS).

    Jak podkreślał podczas konferencji prasowej w Zabrzu dyrektor ŚCCS prof. Marian Zembala, obie metody wymagają połączenia na sali operacyjnej wiedzy i doświadczenia oraz ścisłej współpracy specjalistów: kardiologów i kardiochirurgów, a także m.in. anestezjologów.

    Migotanie przedsionków to najczęstsze zaburzenie rytmu serca, dotykające coraz większej liczby młodych, dotychczas zdrowych osób. Jego przyczyną jest powstawanie w rejonie serca niepożądanej aktywności elektrycznej, powodującej jego nieregularne skurcze. Szczególnie groźna jest tzw. forma przetrwała migotania, czyli nieustępująca samoistnie i trwająca co najmniej siedem dni.

    "Migotanie przedsionków to arytmia złośliwa, która skraca życie i powoduje inwalidztwo. To duży problem, bo dotyczy średnio ok. 1 proc. całej populacji. Im pacjenci są starsi, tym odsetek tej arytmii jest większy, np. powyżej 70 roku życia, to ok. 7-8 proc." - wyjaśnił kardiolog prof. Zbigniew Kalarus.

    Leczenie farmakologiczne jest w tym przypadku mało skuteczne. Lepsze efekty przynosi stosowana u wyselekcjonowanej grupy chorych tzw. ablacja przezskórna, czyli wykonanie za pomocą wprowadzonej do serca elektrody lokalnych uszkodzeń, które blokują rozchodzenie się niepożądanych fal elektrycznych (skuteczność 50-70 proc.). Najskuteczniejsza, choć najbardziej inwazyjna, jest ablacja chirurgiczna.

    Jak mówił jeden z kardiochirurgów ŚCCS - dr Michał Zembala, zgodnie z zastosowaną tam nową metodą - hybrydową - wszystkie działania inwazyjne wykonuje się endoskopowo. Kardiochirurg działa od zewnątrz serca dostając się do niego dwucentymetrowym nacięciem przez jamę brzuszną. Jednocześnie kardiolog dociera do wnętrza serca poprzez tętnicę udową i precyzyjnie punktowo uzupełnia działania kardiochirurga, sprawdzając też ich skuteczność dzięki systemowi trójwymiarowej nawigacji elektroanatomicznej CARTO.

    "Ważne, że działając razem, jak dobre małżeństwo, zwiększają skuteczność, zmniejszają powikłania. Efekt kosmetyczny i medyczny - bardzo dobry. I to nas strasznie cieszy" - zaznaczył prof. Zembala. Prof. Kalarus dodał, że wykonane dotąd w Zabrzu zabiegi skutecznie usunęły migotanie u wszystkich ośmiu pacjentów.

    Choć zabiegi ablacji małoinwazyjnej wykonywane są też przez ośrodki kardiochirurgiczne w Katowicach, Krakowie i Warszawie, ŚCCS jako jedyne wykonuje zabieg hybrydowy, z udziałem kardiologa-elektrofizjologa. Od sierpnia 2008 r. w Zabrzu wykonano osiem takich zabiegów. Tamtejsi specjaliści przewidują, że w 2010 r. wykonają 20-30 ablacji hybrydowych, będą też szkolić pod tym kątem lekarzy z innych polskich ośrodków.

    Drugim zabiegiem wymagającym współdziałania kardiochirurga i kardiologa jest wprowadzana na świecie od siedmiu lat nieoperacyjna wymiana uszkodzonej zastawki aortalnej u pacjentów starszych, z bardzo dużym ryzykiem. To chorzy cierpiący zwykle na wiele schorzeń praktycznie uniemożliwiających stosowaną zwykle w takich wypadkach inwazyjną interwencję kardiochirurga. Takich pacjentów w skali roku w Polsce jest 80-120.

    Jak podkreślali kardiolog dr Krzysztof Wilczek i kardiochirurg dr Roman Przybylski, u chorych z uszkodzoną zastawką aortalną (zwykle poprzez zwapnienie lub ciasne zwężenie zastawki) wydolność serca znacznie spada, pojawiają się bóle, nawet przy niewielkim wysiłku. Bez operacji i wymiany zastawki taki chory zwykle nagle umiera.

    Metoda TAVI (przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej) jest znacznie bardziej komfortowa dla pacjenta od tradycyjnej metody, bo odbywa się z bez otwierania mostka i krążenia pozaustrojowego, czyli bez dodatkowych obciążeń. Kardiolog i kardiochirurg, w zależności od stanu pacjenta, dostają się do serca endoskopowo przez tętnicę udową lub podobojczykową, albo przez koniuszek serca.

    ŚCCS jest pionierem i koordynatorem projektu TAVI w skali kraju. Oprócz Zabrza, program ten jest realizowany w dwóch ośrodkach w Warszawie oraz po jednym w Krakowie, Katowicach i Wrocławiu. Z dotychczas przeprowadzonych w Zabrzu 15 zabiegów (u pacjentów z bardzo dużym ryzykiem), zmarła tylko jedna osoba. Specjaliści szacują, że w przyszłym roku w całym kraju wykonanych zostanie 70-90 takich zabiegów.

    Kierowane przez prof. Mariana Zembalę ŚCCS to jeden z najważniejszych ośrodków tego typu w kraju. Od początku tego roku do 22 grudnia przeprowadzono tam transplantacje u 47 chorych (9 płuc, 38 serca), 1.713 operacji serca w krążeniu pozaustrojowym, 3.848 zabiegów koronarografii (cewnikowań serca i naczyń krwionośnych), 2.257 angioplastyk (udrażnianie zwężonej lub zamkniętej tętnicy wieńcowej) i założono 2.894 stentów.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Przezcewnikowe wszczepienie zastawki aortalnej, przezskórne wszczepienie/implantacja zastawki aortalnej (ang. Percutaneous aortic valve implantation, Transcatheter Aortic Valve Implantation, TAVI) – zabieg stosowany w przypadku ciężkiego zwężenia zastawki aortalnej lub ciężkiej niedomykalnośći zastawki aortalnej. W przypadku klasycznego, chirurgicznego zabiegu na zastawce aortalnej usuwa się zastawkę aortalną i wszczepia protezę. W przypadku TAVI najpierw poszerza się zwężoną zastawkę przy użyciu balonu, a następnie przy użyciu zestawów bazujących na cewnikach implantuje się protezę zastawki. Zwapniała zastawka własna pacjenta pozostaje jednak na miejscu, stąd nazwa "wymiana" nie jest właściwa. Zwężenie zastawki mitralnej (ang. mitral stenosis) – nabyta wada serca polegająca na zmniejszeniu powierzchni przepływu krwi z lewego przedsionka do lewej komory serca. Występuje głównie u ludzi w młodym i średnim wieku jako powikłanie gorączki reumatycznej. Postępujące zwężenie może prowadzić do upośledzenia objętości wyrzutowej serca a także do zastoju w krążeniu płucnym i rozwoju nadciśnienia płucnego. Główne objawy to: łatwe męczenie się, duszność, zmniejszenie tolerancji wysiłku, kaszel. Podstawowym badaniem diagnostycznym w rozpoznawaniu zwężenia zastawki mitralnej jest echokardiografia. Jako powikłanie najczęściej występują: migotanie przedsionków i powikłania zakrzepowo-zatorowe. W leczeniu stosuje się zarówno metody farmakologiczne jak i operacyjne. Rokowanie przy niewielkich zwężeniach i braku objawów podmiotowych jest dobre. Zwężenie zastawki aortalnej (stenoza/zwężenie zastawki aorty, zwężenie lewego ujścia tętniczego, łac. stenosis ostii arteriosi sinistri, stenosis ostii aortae, ang. aortic stenosis, AS) – wada serca polegająca na zmniejszeniu powierzchni ujścia aortalnego w stopniu utrudniającym wypływ krwi z lewej komory do aorty. Jest trzecią pod względem częstości chorobą serca w krajach rozwiniętych, po nadciśnieniu tętniczym i chorobie niedokrwiennej serca. Rozpoznanie opiera się na obrazie echokardiograficznym. Leczenie jest operacyjne; jako pierwszy walwuloplastykę zastawki aortalnej wykonał w 1982 roku Labadidi.

    Zjawisko Gallavardina (ang. Gallavardin phenomenon, wym. gahl-ă-var-dan[h]′) – promieniowanie szmeru stenozy aortalnej do koniuszka serca, gdzie jest głośniejszy niż nad podstawą serca. Objaw opisał francuski lekarz Louis Gallavardin (1875-1957). Niedomykalność zastawki trójdzielnej (łac. insufficientia valvulae tricuspidalis, ang. tricuspid insufficiency) – zastawkowa wada serca powodująca nieprawidłowe cofanie się krwi z prawej komory serca do prawego przedsionka. Często towarzyszy zwężeniu zastawki mitralnej: stenoza mitralna z niedomykalnością zastawki trójdzielnej to najczęstsza złożona wada zastawkowa serca.

    Rozkurcz izowolumetryczny - Stan tuż po fazie skurczu serca. Następuje rozprężenie mięśnia sercowego. Komory są opróżnione z krwi, zastawki przedsionkowo-komorowe i półksiężycowate zamknięte, w Aortaaorcie ciśnienie skurczowe. Do przedsionków biernie wlewa się krew z powrotu żylnego. Roztrzeń serca (łac. dilatatio cordis) – wada serca polegająca na ścieńczeniu ścian komór i przedsionków z jednoczesnym rozszerzeniem ich światła; występować przy tym mogą zastoje krwi w sercu; towarzyszy zwykle przerostowi odśrodkowemu serca (łac. hypertrophia excentrica) lub występuję bez przerostu mięśnia sercowego (łac. dilatatio simplex). Przyczyną roztrzeni poszczególnych komór i przedsionków są głównie wady zastawek serca. Poza tym roztrzeń serca spotyka się w przebiegu ciężkich chorób zakaźnych i zatruć w następstwie niewydolności zwyrodniałego mięśnia sercowego. U świń zdarza się roztrzeń, będąca często przyczyną śmierci, w związku z długotrwałym transportem. Poza tym spotyka się roztrzeń u psów myśliwskich oraz u słabych prosiąt, zwykle łącznie z wodnicą worka osierdziowego i wodobrzuszem.

    Operacja Norwooda to operacja serca, która po raz pierwszy została pomyślnie przeprowadzona przez Norwooda i jego współpracowników. Operację tę stosuje się w przypadku leczenia zespołu niedorozwoju lewej części serca, atrezji zastawki dwudzielnej lub innych wad serca o typie pojedynczej komory. Migotanie przedsionków (łac. fibrillatio atriorum, ang. atrial fibrillation, AF) – najczęstsze zaburzenie rytmu serca, polegające na nieskoordynowanym pobudzeniu przedsionków serca, któremu może towarzyszyć szybka akcja komór.

    Leki antyarytmiczne – grupa leków stosowanych w celu normalizacji nieprawidłowej akcji serca (arytmia sercowa), takiej jak migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków, tachykardii komorowej i migotania komór.

    Dodano: 04.01.2010. 18:10  


    Najnowsze