• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe badania bodźcem do dalszych poszukiwań skutecznej szczepionki przeciw malarii

    31.07.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy, których prace są finansowane z funduszy unijnych, wykazali, że można chronić zdrowych wolontariuszy przed malarią poprzez zakażenie ich pasożytami malarii w czasie podawania leku przeciwmalarycznego chlorochiny. Odkrycia, opisane w czasopiśmie New England Journal of Medicine (NEJM), budzą nadzieję na opracowanie w niedługim czasie skutecznej szczepionki przeciw tej śmiertelnej chorobie.

    Malarię wywołują pasożyty Plasmodium przenoszone przez komary. Choroba zabija ponad milion osób rocznie, w tym wiele dzieci poniżej piątego roku życia. Opracowanie szczepionki przeciw malarii okazuje się niełatwe po części ze względu na fakt, że trudno jest naturalnie nabyć odporność na pasożyta, a po części ze względu na ciągły niedostatek wiedzy o tym, co decyduje o ochronnej odporności malarycznej człowieka.

    Pomysł wykorzystania napromieniowanych pasożytów jako szczepionki pojawił się już jakiś czas temu, gdyż prowokują one reakcję immunologiczną, ale nie są w stanie w pełni się rozwinąć w organizmie człowieka. Jednakże ta technika jest skuteczna tylko wtedy, kiedy pacjent został ukąszony przez napromieniowane komary ponad 1.000 razy w czasie 5 lub więcej sesji szczepień. To sprawia, że jest ona raczej niepraktyczna.

    Testy na zwierzętach pokazują, że odporność można osiągnąć poprzez wszczepienie pasożytów w normalnym stanie w trakcie podawania chlorochiny - leku, który zabija pasożyty pod koniec ich cyklu życiowego w organizmie człowieka. Co więcej, to leczenie wydaje się być znacznie skuteczniejsze od metody napromieniowanych pasożytów.

    W ramach niewielkich badań, naukowcy z Francji, Holandii i Singapuru wszczepili 10 zdrowym wolontariuszom pasożyty malarii i podawali im chlorochinę. Wolontariusze zostali pokąsani przez komary zainfekowane pasożytami malarii trzy razy w miesięcznych odstępach. Dla porównania temu samemu leczeniu poddano pięciu wolontariuszy, których pokąsały niezainfekowane komary.

    Osiem tygodni po ostatniej sesji z komarami i 4 tygodnie po ostatniej dawce chlorochiny, cała grupa 15 wolontariuszy została poddana ukąszeniom komarów zakażonych pasożytami malarii. Wolontariusze, którzy byli pokąsani przez komary na pierwszym etapie badań nie zachorowali, podczas gdy pięciu badanych z grupy kontrolnej wykazało objawy malarii i zostało poddanych leczeniu.

    Kolejnym zagadnieniem do zbadania przez naukowców, które podjęte zostanie w ramach dalszych badań, jest długość trwania ochrony. Na wszelki wypadek, na koniec omawianego eksperymentu, wszystkich 15 wolontariuszy poddano standardowemu leczeniu przeciwmalarycznemu.

    Naukowcy przyznają, że nawet ta metoda szczepienia jest niepraktyczna, jeśli chodzi o zastosowanie w stosunku do ogółu populacji. Jednak zwracają uwagę na fakt, że odkrycia sugerują, iż "idea szczepionki przeciwmalarycznej z całymi pasożytami zasługuje na dalsze rozważenie".

    Odkrycia przyszły w samą porę, gdyż w innym artykule, w tym samym numerze czasopisma NEJM, naukowcy donoszą o wzrastającej odporności pasożytów malarii na związki artemisininu, które są obecnie najskuteczniejsze w zwalczaniu choroby.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Centrum Medyczne przy Uniwersytecie Radboud w Nijmegen:
    http://www.umcn.nl

    New England Journal of Medicine (NEJM):
    http://content.nejm.org

    Źródło danych: Centrum Medyczne przy Uniwersytecie Radboud w Nijmegen; New England Journal of Medicine (NEJM)
    Referencje dokumentu: Roestenberg, M. et al. (2009) Protection against a malaria challenge by sporozoite inoculation. NEJM 361: 468-477.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Światowy Dzień Malarii (ang. World Malaria Day, fr. Journée mondiale du paludisme) – święto ustanowione przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia (WHA, WHO) w maju 2007 roku, upamiętniające globalną walkę z malarią. Obchodzone corocznie od 2008 roku w dniu 25 kwietnia. Jego celem jest wzrost świadomości społecznej dotyczącej malarii oraz redukcja skutków i skali choroby. Szczepionki DNA to zazwyczaj koliste plazmidy, które zawierają geny kodujące antygeny konkretnych patogenów, przeciwko którym chcemy uzyskać odporność. Taki materiał, wszczepiony do ciała pacjenta (zazwyczaj domięśniowo) prowadzi do ekspresji genów, które zawiera. W wyniku tego komórki człowieka produkują białka, na które reaguje układ odpornościowy, jak w przypadku zwykłego zakażenia, dając dzięki temu odporność przeciwko konkretnym antygenom. W jednym plazmidzie można zmieścić geny dla kilku epitopów, dlatego można uzyskać odporność nawet przeciw kilku rodzajom patogenów. W plazmidach stosuje się promotory takich wirusów, jak CMV (cytomegalowirus) czy SV40. Zastosowanie kompleksów DNA–lipid po podaniu dożylnym daje lepszą odpowiedź, niż w przypadku podania DNA z samą tylko solą fizjologiczną. Obecnie przeprowadza się badania nad szczepionkami zapobiegającymi zakażeniom HIV, wirusami opryszczki, wirusowego zapalenia wątroby typu B, malarii, cytomegalii, grypy, wścieklizny, gruźlicy i innych. Dla szczepionek DNA przewiduje się również zastosowania na polu alergii, stwardnienia rozsianego, reumatoidalnego zapalenia stawów, chorób uwarunkowanych genetycznie oraz chorób nowotworowych. New England Journal of Medicine – recenzowane naukowe czasopismo medyczne, wydawane przez Massachusetts Medical Society. Jedno z najbardziej uznanych, renomowanych czasopism medycznych o wysokim impact factor – najstarsze nieprzerwanie wydawane pismo medyczne na świecie.

    Leki przeciwmalaryczne to grupa leków przeciwpierwotniakowych, stosowanych w profilaktyce i leczeniu malarii. Tradycyjnymi lekami przeciwmalarycznymi są pochodne chinoliny: chlorochina, amodiachina, prymachina. W walce z tą chorobą stosuje się też nowsze, syntetyczne leki należące do następujących grup: Atowakwon (atovaquone, atavaquone) – lek przeciwmalaryczny należący do grupy naftalenów. Atowakwon jest analogiem ubichinonu wykazującym aktywność przeciw grzybom Pneumocystis jiroveci, zarodźcom malarii i Toxoplasma gondii.

    George Henry Falkiner Nuttall (ur. 5 lipca 1862 w San Francisco – zm. 16 grudnia 1937) - brytyjski bakteriolog, który prowadził badania nad pasożytami i chorobami przenoszonymi przez owady. Jego wkład naukowy obejmował także zagadnienia immunologiczne, a także życie w warunkach aseptycznych, chemiczny skład krwi, choroby przenoszone przez stawonogi (szczególnie kleszcze). Badał rozmieszczenie w Wielkiej Brytanii komarów z rodzaju Anopheles w powiązaniu z występowaniem malarii. Wraz z Williamem Welchem ustalił, że Clostridium perfringens jest drobnoustrojem odpowiedzialnym za występowanie zgorzeli gazowej. W swoich badaniach wykazał znaczenie bakterii jelitowych w procesie trawienia oraz badał bakteriobójcze działanie składników krwi. Chlorochina (łac. Chloroquinum) – lek pierwotniakobójczy, znosi ostry atak malarii, pełzaka czerwonki i lamblii jelitowej; działa także przeciwzapalnie.

    Halofantryna (łac. Halofantrinum) – organiczny związek chemiczny, chemioterapeutyk stosowany w zwalczaniu malarii. Nie jest zalecany w profilaktyce choroby. Meflochina — organiczny związek chemiczny, przyjmowany doustnie środek przeciwko malarii, stosowany w celach profilaktycznych lub leczniczych. Meflochina dostępna jest w sprzedaży w postaci leku pod nazwą Lariam. Może wywoływać wiele niepożądanych skutków ubocznych, takich jak zawroty głowy, utrata równowagi, a u pewnej liczby osób także bezsenność, halucynacje i depresję.

    Biguanidy – grupa leków będących pochodnymi biguanidu, stosowanych m.in. w leczeniu cukrzycy typu 2 i malarii. Obecnie zastosowanie w leczeniu cukrzycy znajduje jedynie metformina, gdyż fenformina i buformina z uwagi na istotne efekty uboczne zostały wycofane z rynku. Mechanizm ich działania polega na zmniejszeniu syntezy ATP w wielu komórkach, co skutkuje hamowaniem glukoneogenezy w komórkach wątrobowych, wzrostem obwodowej beztlenowej glikolizy oraz zahamowaniem lipolizy, co skutkuje obniżeniem poziomu glukozy i lipidów we krwi oraz obniżeniem masy ciała.

    MalariaControl.net jest aplikacją korzystającą z przetwarzania rozproszonego w celu stochastycznego modelowania epidemiologii i historii malarii. Jest częścią ogólniejszego projektu Africa@home.

    Chinina (łac. Chininum), C20H24N2O2 – organiczny związek chemiczny, alkaloid o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej w Andach. Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii. Obecnie została zastąpiona środkami o mniejszych działaniach ubocznych i stosuje się ją zazwyczaj, gdy występuje oporność na chlorochinę. Ponadto chinina posiada własności przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jest też wykorzystywana do nadawania specyficznego smaku napojowi gazowanemu – tonikowi. Zarodziec (Plasmodium) - rodzaj jednokomórkowego pierwotniaka pasożytniczego. Przedstawiciele rodzaju Plasmodium wywołują malarię u gadów, ptaków i ssaków (w tym ludzi). Wszystkie gatunki są przenoszone przez komary.

    Ettore Marchiafava (ur. 3 lipca 1847 w Rzymie, zm. 22 października 1935 w Rzymie) – włoski lekarz i zoolog, badacz malarii. Oscar (ur. 2005) – hospicyjny kot przedstawiony w specjalnym artykule w "The New England Journal of Medicine" ze względu na jego przypuszczalną zdolność do rozpoznania bliskiej śmierci pacjentów terminalnie chorych.

    Dodano: 31.07.2009. 15:11  


    Najnowsze