• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe leki chronią przed otyłością związaną z dietą i przed cukrzycą

    06.11.2008. 20:07
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W trakcie ostatnich badań finansowanych ze środków unijnych, a prowadzonych przez międzynarodowy zespół pod kierownictwem szwajcarskim, odkryto, że nowy lek syntetyczny opracowany przez naukowców w USA chroni przed otyłością związaną z dietą. Jednocześnie poprawia tolerancję glukozy i wrażliwość insulinową oraz wydolność poprzez zwiększenie zużycia tłuszczy w niektórych tkankach. Wyniki badań opublikowano w internetowym czasopiśmie Cell Metabolism.

    Pomimo iż zmniejszenie spożycia kalorii o około 20% może przynieść znaczące korzyści metaboliczne, sama dieta i ćwiczenia rzadko skutkują ograniczeniem otyłości i powiązanych z nią zaburzeń metabolicznych. Badania nad ewentualnymi interwencjami farmakologicznymi wykazały, że duże dawki resveratrolu, substancji naturalnie występującej w czerwonym winie, mogą mieć dobroczynny wpływ na metabolizm chroniąc przed cukrzycą i otyłością związaną z dietą.

    Jednoczesne zażywanie resveratrolu i zmniejszenie kalorii powoduje aktywowanie SIRT1, enzymu, który jest ważnym regulatorem wielu procesów metabolicznych uruchamianych, kiedy organizm otrzymuje mało energii. Ostatnie badania oparły się na założeniu, że skoro SIRT1 aktywowany jest przez ograniczenie ilości kalorii, pobudzenie go do aktywności "otwiera możliwość farmakologicznego naśladowania niskich poziomów energii, a przez to stymulowania zużywania tłuszczu, aby zapobiegać otyłości związanej z dietą i powiązanym z nią zaburzeniom".

    Naukowcy użyli nowej cząsteczki chemicznej, SRT1720, na modelach myszy, aby aktywować ścieżkę SIRT1 i ocenić jej rolę w otyłości, cukrzycy, starzeniu się i wydolności. Odkryli, że myszy żywione wysokotłuszczową dietą i otrzymujące przez ponad 15 tygodni duże dawki SRT1720, nie stały się otyłe. Co ważniejsze, poziom trójglicerydów, cholesterolu, stężenia glukozy na czczo i insuliny był niższy u badanych myszy. Wypadały również znacznie lepiej w ćwiczeniach wydolnościowych niż osobniki z grupy kontrolnej.

    "Dzięki SRT1720 zwierzęta były w stanie biec dwa razy dłużej" - powiedział profesor Auwerx, nawiązując do ćwiczeń wydolnościowych. Co więcej, dobrowolna aktywność myszy spadła w okresie prowadzenia badań, co miało zapewnić im oszczędzenie energii, gdyż lek działa na zasadzie przełączenia metabolizmu organizmu na tryb spalania tłuszczu, który normalnie włącza się przy niskim poziomie energii.

    Badania wykazały, że aktywowanie ścieżki SIRT1 chroni rzeczywiście przed otyłością związaną z dietą poprzez zwiększanie zużycia tłuszczu w mięśniach szkieletowych, wątrobie i brązowej tkance tłuszczowej. Ponadto stwierdzono, że SRT1720 pobudza adaptacje metaboliczne, które wiąże się z aktywacją innego enzymu, AMPK, regulującego poziom glukozy w mięśniach szkieletowych i metabolizm kwasów tłuszczowych.

    "Wyniki pokazują, że nowe syntetyczne aktywatory SIRT1 mogą przynosić pozytywne efekty metaboliczne, które uzyskiwano wcześniej dzięki resveratrolowi" - powiedział dr Johan Auwerx ze szwajcarskiej Politechniki Federalnej w Lozannie (EPFL). "W odróżnieniu do resveratrolu, nowe cząstki chemiczne wybierają sobie za cel jedynie ścieżkę SIRT1, co sprawia, że są bardziej wybiórcze i lepsze w osiąganiu pożądanych skutków metabolicznych."

    Profesor Auwerx wyjaśnił, że główną przewagą SRT1720 nad resveratrolem jest prawdopodobnie mniejsza liczba skutków ubocznych. Jednakże potrzebne są dalsze badania, aby to potwierdzić. W wynikach badań odnotowano, że SRT1720 wpływa na ciepłotę głęboką ciała oraz spontaniczną aktywność lokomotoryczną, co może stanowić ewentualne efekty uboczne w przypadku stosowania leku w leczeniu zaburzeń metabolicznych. Jednakże, autorzy przypuszczają, że takie efekty mogą być pożądane w leczeniu innych (niepowiązanych) zaburzeń.

    Autorzy podsumowują: "Wierzymy, że SRT1720 może działać jak naśladowca mechanizmu ograniczenia liczby kalorii, który pobudzi ogólną adaptację metaboliczną podobną do tej, jaka pojawia się przy niskich poziomach energii." Głównym ograniczeniem SRT1720 jaki zauważono jest fakt, że obserwowane skutki, zwłaszcza działanie antycukrzycowe leku, można osiągnąć tylko przy stosowaniu dosyć wysokich dawek.

    Więcej informacji:

    Cell Metabolism
    http://www.cellmetabolism.org

    Ecole Polytechnique F¿d¿rale de Lausanne
    http://www.epfl.ch/

    CORDIS
    url: http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS&ACTION=D&SESSION=&RCN=30065
    Źródło danych: Cell Metabolism
    Referencje dokumentu: Feige J.N., et al. (2008). Specific SIRT1 Activation Mimics Low Energy Levels and Protects against Diet-Induced Metabolic Disorders by Enhancing Fat Oxidation. Cell Metabolism 8:347-358; DOI 10.1016/j.cmet.2008.08.017.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Dieta odchudzająca, własc. dieta redukująca – zestaw zaleceń dietetycznych, zazwyczaj w postaci jadłospisów, których celem jest zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej, np. w leczeniu otyłości lub dla poprawy wyglądu. Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów, potocznie (Dieta cukrzycowa) – Dieta ma zastosowanie w cukrzycy w przypadku upośledzonej tolerancji glukozy. Celem diety jest zmniejszenie stężenia glukozy we krwi i poprawa metabolizmu. Otyłość brzuszna – zwana inaczej "otyłością centralną", "otyłością typu jabłko", "otyłością trzewną", "otyłością wisceralną", "otyłością androidalną". Jest częściej spotykana u mężczyzn niż u kobiet. Jej powikłaniami mogą być:

    Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu (potocznie dieta wątrobowa) – dieta stosowana przy schorzeniach wątroby, trzustki, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych oraz we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Najważniejszym zaleceniem przy tej diecie jest zakaz picia alkoholu. Lorkaseryna – organiczny związek chemiczny, potencjalny nowy lek zmniejszający łaknienie, który przeznaczony byłby do podawania doustnego w postaci tabletek (10 mg raz lub dwa razy na dobę), przy jednoczesnym wprowadzeniu zmian w nawykach żywieniowych i trybie życia. Działa centralnie. Jest wybiórczym agonistą receptora serotoninowego 2C (5HT2C) w podwzgórzu. Wskazaniem do jego stosowania jest otyłość (wskaźnik BMI ≥ 30) lub nadwaga (wskaźnik BMI ≥ 27) przy jednoczesnym współistnieniu przynajmniej jednego czynnika zwiększającego śmiertelność i związanego z otyłością, np. cukrzyca typu 2. Obecnie lek znajduje się w fazie przedrejestracyjnej na terenie krajów UE i Wielkiej Brytanii. Został pozytywnie oceniony w USA przez komisję doradczą FDA – uznano na podstawie załączonych wyników badań doświadczalnych, że potencjalne korzyści przewyższają potencjalne działania niepożądane podczas długotrwałego stosowania w grupie osób z otyłością lub nadwagą. Ten związek chemiczny pretendujący do uznania za lek został opracowany przez firmę farmaceutyczną Arena Pharmaceuticals. Zastrzeżona nazwa handlowa (jeszcze niepotwierdzona) to Lorqess. Lorkaseryna byłaby medykamentem do leczenia otyłości przeznaczonym dla osób dorosłych.

    Dieta aspirynowa lub dieta niskosalicylanowa (ang. Low salicylate diet) – dieta, która polega na zmniejszeniu podaży lub na wyeliminowaniu salicylanów poprzez odpowiedni dobór spożywanych pokarmów. Dodatkowo zabronione jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) i innych pokrewnych leków. Celem diety aspirynowej jest utrzymanie podaży salicylanów w spożywanych pokarmach na takim poziomie, przy którym nie będą występowały objawy niepożądane, w związku z tym całkowita eliminacja pokarmów, które zawierają salicylany może okazać się zbędna i niepotrzebnie restrykcyjna. Poziom ten jest indywidualny (inny dla każdego pacjenta) oraz zależny od okoliczności, np. w sytuacjach stresowych zmniejsza się tolerancja organizmu na salicylany. Sole mineralne – nieorganiczne związki chemiczne z grupy soli. Pojęcie to często odnosi się do soli spotykanych w naturze (w organizmach żywych, pożywieniu itp.). Sole mineralne są ważnym składnikiem diety człowieka, spełniają bowiem rolę budulcową oraz regulatorową. Stanowią około 4% organizmu człowieka (przy czym najważniejsze to chlorek sodu, a także sole wapnia i magnezu). Niedostateczna ilość soli mineralnych w diecie może prowadzić do poważnych zaburzeń w organizmie człowieka.

    Otyłość (łac. obesitas) – patologiczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne, mogące prowadzić do niekorzystnych skutków dla zdrowia. Za otyłość uważa się stan, w którym tkanka tłuszczowa stanowi więcej niż 20% całkowitej masy ciała u mężczyzn oraz 25% u kobiet. Otyłości towarzyszy nadwaga, czyli nadmierna masa ciała powyżej masy optymalnej. Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Istotne jest zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób takich jak otyłość, nowotwory, choroby serca. Zdrowa dieta polega na przyjmowaniu odpowiednich ilości niezbędnych składników odżywczych i wody. Składniki pokarmowe mogą być dostarczane w postaci różnych produktów, dlatego wiele sposobów odżywiania i diet może być uznane za zdrowe. Należy zapewnić odpowiednią ilość makroskładników (tłuszcze, białka, węglowodany), mikroskładników (sole mineralne) oraz energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

    Dieta proteinowa – dieta odchudzająca autorstwa Pierre Dukana. Dieta znana jest też pod nazwą "protal", będącej połączeniem dwóch francuskich wyrazów proteines (proteiny) i alternatives (naprzemiennie) oraz jako "dieta Dukana". Główną zasadą diety jest zwiększenie spożycia białek i jednocześnie ograniczenie spożywania węglowodanów i tłuszczów.

    Dieta Kwaśniewskiego (nazywana przez zwolenników dietą optymalną) to niskowęglowodanowa dieta, propagowana przez polskiego lekarza Jana Kwaśniewskiego. Dieta Kwaśniewskiego jest wysokotłuszczowa, a spożycie białka jest niskie.

    Dieta CRON (Calorie Restriction with Optimal Nutrition – Ograniczenie Kalorii z Optymalnym Odżywianiem) – bogata w składniki odżywcze, bardzo niskokaloryczna dieta, której twórcami są Roy Walford i Lisa Walford. Dieta CRON polega na ograniczeniu kalorii w nadziei, że polepszy to stan zdrowia i opóźni starzenie się, w oparciu o wartości określone przez zalecane dzienne spożycie poszczególnych składników odżywczych. Inne nazwy tej diety to: CR-diet, Longevity diet i Anti-Aging Plan. Walfordowie, Delaney i inni założyli Calorie Restriction Society (Stowarzyszenie Ograniczania Kalorii) w celu promocji diety CRON. Otyś (forma żeńska Otyś/Otysiowa, liczba mnoga Otysiowie) – polskie nazwisko. Nosi je około 59 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Warszawy.

    Permareksja - to uzależnienie od bycia na diecie. Polega ono na skrupulatnym ważeniu posiłków, dokładnym liczeniu kalorii i ciągłym planowaniu katorżniczych ograniczeń w codziennym jadłospisie. Sama w sobie nie jest chorobą i nie musi prowadzić do niej. Jednak zdarza się, że ludzie cierpiący na permareksję (szczególnie kobiety) mogą doprowadzić się do anoreksji, poprzez stosowanie diety niezawierającej odpowiedniej liczby kalorii potrzebnej organizmowi do prawidłowego funkcjonowania.

    Dodano: 06.11.2008. 20:07  


    Najnowsze