• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe metody leczenia osteoporozy

    20.09.2011. 17:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wyniki finansowanych ze środków UE badań nad mechanizmami odpowiadającymi za dobroczynne skutki ćwiczeń fizycznych dla kości mogą doprowadzić do powstania nowych metod leczenia osteoporozy.

    Badanie było prowadzone w ramach projektu ATPBone („Zwalczanie osteoporozy poprzez blokowanie nukleotydów: purynergiczne szlaki sygnałowe w formowaniu kości i homeostazie”), który otrzymał prawie 3 mln euro dofinansowania w ramach tematu „Zdrowie” siódmego programu ramowego (7PR) Komisji Europejskiej.

    ATPBone, największy w historii europejski projekt badawczy z dziedziny biologii kości i osteoporozy, był prowadzony w latach 2008-2010 przez naukowców z Belgii, Danii, Holandii, Włoch i Zjednoczonego Królestwa. Naukowcy badali, jak utrzymywana jest tkanka kostna i jak określone biochemiczne cząsteczki sygnałowe regulują degradację kości oraz tworzenie się nowej tkanki kostnej.

    „Od dawna wiadomo, że ćwiczenia fizyczne zapobiegają osteoporozie - dzięki projektowi ATPBone wiemy już, dlaczego tak jest” - mówi prof. Peter Schwarz ze szpitala uniwersyteckiego Glostrup w Kopenhadze, będącego instytucją koordynującą.

    Osteoporoza objawia się u pacjentów nadmierną utratą masy kostnej i częstymi złamaniami kości. Naukowcy szacują, że w 2000 r. w Europie miało miejsce 3,8 mln złamań osteoporotycznych. Osteoporozę można także rozpoznać, mierząc zawartość minerałów w kościach za pomocą badania zwanego densytometrią kostną. Badanie to pozwala określić, czy pacjent cierpi na tę chorobę lub czy ma małą masę kostną i jest narażony na zachorowanie w przyszłości.

    Mimo że istnieją terapie pozwalające przywrócić część utraconej masy kostnej, osteoporoza jest w dużej mierze nieuleczalna i występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn. Jedna na pięć osób starszych, u której wystąpi złamanie biodra, umiera w ciągu roku od złamania.

    Uczestnicy projektu ATPBone mogli pokazać, że aktywność fizyczna i inne bodźcie działające na kości stymulują wydzielanie związku biochemicznego ATP. Reguluje on gospodarkę kostną, działając na tzw. receptory purynergiczne, których obecność w komórkach kości została potwierdzona.

    Oprócz tego naukowcy odkryli, że poddanie komórek kości działaniu parathormonu, który jest wytwarzany w ludzkim organizmie, a także stosowany w leczeniu ostrej osteoporozy, pobudza zwiększone wydzielanie ATP przy stymulacji mechanicznej oraz że ATP i parathormon wchodzą w interakcję na receptorach. Oznacza to, że lokalnie działający purynergiczny system sygnałowania może wchodzić w interakcję z układami hormonalnymi w organizmie.

    Niklas Rye J?rgensen, koordynator projektu ATPBone i pracownik naukowy szpitala Glostrup i Uniwersytetu w Kopenhadze, mówi: „Dzięki projektowi ATPBone pokazaliśmy, że purynergiczny system sygnałowania ma duży wpływ na gospodarkę kostną i że ma duży potencjał, jeśli chodzi o zapobieganie osteoporozie, a nawet jej leczenie”.

    J?rgensen wyjaśnia, że odkrycie przyniesie nie tylko nadzieję dla pacjentów, ale także ekonomiczne korzyści dla całego społeczeństwa. Bezpośrednie koszty leczenia złamań osteoporotycznych przez europejską służbę zdrowia wynoszą około 36 mld euro rocznie, a więc nowe metody leczenia powinny pomóc zmniejszyć obciążenia finansowe.

    Naukowcy mają także nadzieję, że ich odkrycia pomogą spełnić europejskie wymogi w zakresie tworzenia nowych leków przeciwko osteoporozie: przy spodziewanej rosnącej zachorowalności na tę chorobę w starzejącym się europejskim społeczeństwie zapotrzebowanie to jest większe niż kiedykolwiek.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna). Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania. Densytometria kostna – metoda obrazowania gęstości kości wykorzystująca zasadniczo trzy różne techniki otrzymywania obrazu anatomii pacjenta: • podwójną wiązkę promieniowania rentgenowskiego, • ultrasonografię, • tomografię komputerową. Badanie to pozwala na postawienie rozpoznania m.in. osteoporozy, osteopenii, ogniska kalcyfikacji. Ranelinian strontu (Strontium ranelate, ATC M05BX) – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu osteoporozy, o podwójnym działaniu: pobudzający kościotworzenie przez bezpośredni wpływ na osteoblasty (pobudza replikację preosteoblastów i wytwarzanie kolagenu przez dojrzałe osteoblasty) i jednocześnie hamujący niszczenie kości przez osteoklasty (hamuje różnicowanie i aktywność komórek kościogubnych). Badania na hodowlach tkankowych, na zwierzętach i badania kliniczne u ludzi potwierdziły anaboliczny wpływ strontu na tkankę kostną i efekt przeciwzłamaniowy leku.

    Kwas zoledronowy – fosforoorganiczny związek chemiczny z grupy bisfosfonianów. Sole kwasu zoledronowego to zoledroniany. Stosowany jako lek (Aclasta firmy Novartis) w terapii osteoporozy u kobiet po menopauzie oraz u mężczyzn, u których występuje zwiększone ryzyko złamań kości. Coroczna dawka kwasu zoledronowego może również zapobiegać nawracającym złamaniom u pacjentów po złamaniu kości biodrowej. Osteoklasty, komórki kościogubne – wielojądrzaste komórki zwierzęce mające zdolność rozpuszczania i resorpcji tkanki kostnej. Posiadają istotne znaczenie w warunkach prawidłowego kształtowania się kości, procesów zrostu po złamaniach oraz w chorobach kości (np. osteoporozie). Są rodzajem makrofagów – powstają przez fuzję makrofagów jednojądrowych pobudzaną przez witaminę D.

    Teryparatyd, teriparatide (ATC H 05 AA 02) – lek stosowany w leczeniu osteoporozy. Jest to aktywny fragment ludzkiego parathormonu wytwarzany metodą biotechnologiczną z wykorzystaniem hodowli bakterii E. coli. Osteopenia - stan, w którym mineralna gęstość kości jest niższa niż normalnie. Przez wielu lekarzy jest uznawana za początek osteoporozy. Jednak nie u każdej osoby z osteopenią rozwinie się osteoporoza. Chorobę tę rozpoznaje się, gdy T-Score wynosi od -1.0 do -2.5.

    BMD (z ang. bone mineral density) - mineralna gęstość kości, będąca standardem referencyjnym w rozpoznaniu osteoporozy. Oceniana jest radiologiczną (promieniowanie rentgenowskie) metodą pomiarową zwaną densytometrią, która jest dwuwymiarową odmianą tomografii komputerowej. Densytometria opiera się na radiologicznej ocenie różnicy absorpcji między kością a tkanką tłuszczową i mięśniową. Blaszki kostne (łac. laminae osseae) – struktura ułożenia włókien substancji zewnątrzkomórkowej tkanki kostnej. Mogą być ułożone w nieregularną sieć czyli tworzyć beleczki lub koncentrycznie układające się "krążki" dookoła kanału osteonu (kanału Haversa). W tkance kostnej zbitej pojedyncza blaszka nieco przypomina rynnę – jest łukowato zagięta wzdłuż długiej osi.

    Selektywne modulatory receptora estrogenowego (ang. Selective Estrogen Receptor Modulators, SERM) – grupa leków działających za pośrednictwem receptorów estrogenowych, charakteryzujących się zróżnicowanym działaniem agonistycznym lub antagonistycznym w zależności od tkanki docelowej. Znajdują zastosowanie w leczeniu osteoporozy, raka sutka, w antykoncepcji, hormonalnej terapii zastępczej, braku owulacji.

    Akrecja – wzrost zachodzący za sprawą zwiększanie masy macierzy pozakomórkowej. W akrecji rozmiar i liczba komórek się nie zwiększa. Zwykle następuje podczas różnicowania się komórek tkanki. U człowieka występuje fizjologicznie w późniejszych fazach rozwoju płodowego Zaobserwowano korelacje między nieprawidłową kontrolą diety osób chorych na fenyloketonurię w okresie intensywnego wzrostu a akrecją masy kostnej.

    Bisfosfoniany – fosforoorganiczne związki chemiczne z grupy fosfonianów, charakteryzujące się występowaniem układu PC−P. Są czynnikami chelatującymi, podobnymi w działaniu do NTA lub EDTA. Są wykorzystywane jako leki hamujące resorpcję kości. Są stosowane w terapii osteoporozy, choroby Pageta, przerzutów nowotworowych do kości, szpiczaka mnogiego i in. Mineralizacja - w fizjologii oznacza zawartość substancji mineralnych w tkankach (np. mineralizacja kości, zębów) i płynach ustrojowych (np. mineralizacja krwi). Brak odpowiedniej mineralizacji krwi może powodować poważne choroby układu krwionośnego. Podobnie deficyt jonów wapniowych w kościach i zębach skutkuje osłabieniem ich struktury, co często jest jedną z faz osteoporozy. Stwierdzenie takiego deficytu wymaga zwykle interwencji w postaci podawania sztucznych preparatów wspomagających odpowiednią mineralizację tych tkanek.

    Kwas alendronowy (ATC, M05 BA04, łac. Acidum alendronicum) – organiczny związek chemiczny, wykorzystywany w leczeniu osteoporozy. Osteonekroza szczęki (ang. osteonecrosis of the jaw, ONj) – rzadkie schorzenie charakteryzujące się klinicznie odsłonięciem obszaru kości żuchwy, szczęki lub podniebienia, niegojącym się lub gojącym się źle przez okres 6–8 tygodni. Postuluje się związek schorzenia ze stosowaniem bisfosfonianów, grupy leków używanych w prewencji i leczeniu osteoporozy, leczeniu rozsianej choroby nowotworowej z przerzutami do kości i choroby Pageta.

    Naproksen – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu naftalenooctowego o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym, zaliczana do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Działa na zasadzie "wyłączania" (blokowania) hormonów odpowiedzialnych za ból i stany zapalne. Stosowany jest przy uśmierzaniu bólu, a także przy leczeniu stanów zapalnych takich jak: zapalenia tkanek miękkich, zapalenia mięśni, bóle menstruacyjne, reumatyzm, osteoporoza, artretyzm. Działa długofalowo. Stosowany w formie tabletek bądź maści do użytku zewnętrznego.

    Dodano: 20.09.2011. 17:49  


    Najnowsze