• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe narzędzie do wykrywania wczesnego stadium choroby Alzheimera

    09.06.2010. 20:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Niemiec i USA odkryli, że nowy czynnik obrazowania molekularnego można wykorzystać do diagnozowania wczesnych stadiów choroby Alzheimera (AD). Zaprezentowane w czasie 57. dorocznego spotkania Towarzystwa Medycyny Nuklearnej w Salt Lake City, USA, wyniki testu klinicznego stanowią potencjalny przełom we wczesnym wykrywaniu AD, nieuleczalnej choroby zwyrodnieniowej, która według szacunków dotyka obecnie 26 milionów osób na całym świecie.

    Objawy AD zwykle pojawiają się w późniejszym okresie życia i często są mylone ze zwykłymi zmianami związanymi z wiekiem. Niezdolność do przypomnienia sobie niedawnych wydarzeń, huśtawka nastrojów i dezorientacja to zaledwie kilka z powszechnych symptomów. AD pojawia się zwykle u osób powyżej 65 roku życia, aczkolwiek u milionów ludzi choroba zaczyna się wcześniej. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na wywiadzie chorobowym, niemniej może się ono okazać skomplikowane ze względu na wiele różnych postaci demencji. Klinicyści wykorzystują zaawansowane techniki obrazowania medycznego, takie jak emisyjna tomografia pozytronowa (PET), aby wykluczyć inne choroby, jednak diagnozę AD można potwierdzić wyłącznie po śmierci.

    "Wczesne wykrycie i leczenie choroby Alzheimera ma zasadnicze znaczenie, a bieżące metody diagnozowania, takie jak testy kognitywne, są pomocne w wykrywaniu zaawansowanych stadiów choroby, kiedy chory cierpi już na wyraźne zaburzenia funkcji poznawczych" - wyjaśnia dr Osama Sabri z Uniwersytetu w Lipsku, Niemcy.

    AD niszczy neurony w mózgu, powodując niesprawność ośrodków pamięci i zaburzając procesy myślowe. Zdolności motoryczne i funkcje organów również pozostają pod wpływem płytek zbudowanych z białek beta-amyloidowych, które pojawiają się w mózgu chorego. Dokładna przyczyna nie jest znana, ale ostatnie teorie sugerują, że w późniejszym okresie życia bliski krewny białka beta-amyloidowego może brać udział w doprowadzaniu do "przycinania" połączeń neuronowych. Jest to proces, który normalnie zachodzi tylko we wczesnym dzieciństwie, kiedy kształtowanie takich połączeń zwiększa efektywność pracy mózgu.

    Wyniki ostatnich badań pokazują, że czynnik obrazowania zwany Florbetaben łączy się bezpośrednio z beta-amyloidem i można go wykorzystać w molekularnym obrazowaniu za pomocą PET, aby przeprowadzić wizualizację białka bezpośrednio w czasie rozwoju AD. Monitorowanie skupiania się i rozprzestrzeniania beta-amyloidów umożliwi klinicystom śledzenie postępu choroby na poziomie komórkowym i molekularnym.

    W teście klinicznym wzięło udział 81 pacjentów, których uznano za chorych na AD oraz 69 zdrowych osób z 18 różnych ośrodków klinicznych na świecie, wszyscy w wielu powyżej 55 lat. Mózgi osób badanych poddano obrazowaniu PET z wykorzystaniem Florbetabenu, a za punkt odniesienia służył obszar mózgu całkowicie pozbawiony amyloidów. Naukowcy odkryli, że ich technika jest skuteczna w diagnozowaniu AD zarówno wizualnie, jak i ilościowo.

    "Obrazowanie beta-amyloidów może pomóc klinicystom w odróżnieniu choroby Alzheimera od innych typów demencji" - oświadcza dr Sabri. "Ponadto badania te pomogą maksymalnie poprawić jakość życia chorych, którzy są jeszcze we wczesnym stadium choroby Alzheimera, zachowując nadal zdolność do odgrywania aktywnej roli w planowaniu swojej przyszłości."

    Obecnie na potrzeby obrazowania beta-amyloidów opracowywanych jest kilka czynników, niemniej Florbetaben wydaje się być obiecujący w kontekście rutynowego stosowania ze względu na swoją dostępność. Istnieje nadzieja, że dzięki udoskonaleniu obrazowania beta-amyloidów naukowcy będą mogli lepiej ukierunkować nowe metody leczenia farmaceutycznego, aby spowolnić rozwój choroby przed powstaniem nieodwracalnych uszkodzeń i pojawieniem się demencji.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Starzenie się – zmniejszenie zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy, które pojawia się w organizmach wraz z upływem czasu, naturalne i nieodwracalne nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrzkomórkowych, przerastające zdolności organizmu do samonaprawy. Starzenie się powoduje utratę równowagi wewnętrznej organizmu, co zwiększa ryzyko wystąpienia chorób. Prowadzi do upośledzenia funkcjonowania komórek, tkanek, narządów i układów, zwiększa podatność na choroby (np. choroby krążenia, Alzheimera, nowotwory), wreszcie prowadzi do śmierci. Choroby układowe - grupa chorób dotykających kilka rodzajów tkanek i narządów lub zajmująca całe ciało. Wiele chorób w swoich końcowych stadiach dotyka różnych narządów (np. niewydolność wielonarządowa), ale tylko choroby, w których dochodzi do zajęcia licznych organów we wczesnym etapie są uważane za choroby układowe. Medycyna paliatywna (łac. pallium – płaszcz) – dział medycyny, a także specjalność lekarska, która obejmuje leczenie i opiekę nad nieuleczalnie chorymi, którzy znajdują się w okresie terminalnym śmiertelnej choroby. Celem działań medycyny paliatywnej nie jest zatrzymanie procesu chorobowego oraz jego wyleczenie, ale poprawienie jakości życia osób w tej fazie choroby. Uzyskuje się to przez:

    Stereognozja – termin neurologiczny określający zdolność do rozpoznawania przedmiotów wyłącznie za pomocą dotyku. Stwierdzono, że u ludzi chorych na chorobę Alzheimera stereognozja znacznie pogarsza się, w przeciwieństwie do innych typów demencji, gdzie to zjawisko nie jest obserwowane. Upośledzenie stereognozji, jednakże bez uchwytnych zaburzeń czucia powierzchownego nazywane jest stereoagnozją. Świadczy o uszkodzeniu kory płata ciemieniowego. Stereoanastezja to z kolei niemożność rozpoznania rozmiarów oraz kształtów przedmiotu za pomocą dotyku. Choroby zwyrodnieniowe (choroby degeneracyjne) – choroby powstające w wyniku uszkodzenia strukturalnego tkanek lub narządów.

    Zespół Sotosa, gigantyzm mózgowy (ang. Sotos syndrome, cerebral gigantism) – rzadki, genetycznie uwarunkowany zespół wad wrodzonych, charakteryzujący się przede wszystkim dużą masą urodzeniową i nadmiernym wzrostem w okresie pierwszych lat życia. Występuje zazwyczaj sporadycznie, jedynie wyjątkowo stwierdzano autosomalne dominujące dziedziczenie choroby. Chorobę opisał w 1964 roku Juan Fernandez Sotos i do dziś w piśmiennictwie przedstawiono kilkaset przypadków zespołu. W 2002 roku odkryto mutacje w genie NSD1 będące przyczyną zespołu Sotosa u zdecydowanej większości chorych. Obecnie badania skupiają się na wyjaśnieniu nieznanych patofizjologicznych mechanizmów powodujących objawy. Ostateczne rozpoznanie choroby może być postawione na podstawie testu genetycznego, ale w praktyce stawia się je na podstawie stwierdzenia kluczowych objawów zespołu. Leczenie zespołu Sotosa powinno być multidyscyplinarne, a pacjenci z rozpoznaną chorobą powinni pozostawać pod opieką odpowiedniej poradni. W związku z rzadkim rodzinnym występowaniem choroby i niskim ryzykiem powtórnego wystąpienia choroby w rodzinie (około 1%) poradnictwo genetyczne ma ograniczone znaczenie w przypadku zespołu Sotosa. Ciałka Hirano (ang. Hirano bodies) – cytoplazmatyczne, eozynofilne, pałeczkowate struktury spotykane wewnątrz komórek nerwowych w chorobach neurodegeneracyjnych, m. in. w chorobie Alzheimera i niektórych postaciach choroby Creutzfeldta-Jakoba. Zbudowane są z aktyny i białek z nią związanych. Lokalizują się głównie wewnątrz neuronów formacji hipokampalnej.

    Analgezja wrodzona – rzadka choroba genetyczna polegająca na całkowitym braku odczuwania bólu. Przyczyną choroby jest mutacja w genie SCN9A w locus 2q24, który odpowiada za przekazywanie pomiędzy komórkami nerwowymi impulsów bólowych do mózgu. Chorzy są zdolni do odbioru bodźców pozabólowych: dotyku, ciepła, zimna, łaskotania. Nie odczuwają jednak żadnych czynników bólowych, co może stwarzać zagrożenie życia. Dzieci dotknięte chorobą mogą osiągnąć wiek dojrzały, ale ich przewidywana długość życia jest dużo krótsza od reszty populacji z uwagi na brak reakcji na stany zagrażające zdrowiu i życiu, takie jak: oparzenie, skaleczenie, złamanie nogi itp. Folding@home jest projektem internetowym zorganizowanym przez Stanford University w Stanach Zjednoczonych. Projekt ma na celu badanie procesów zwijania białek, koncentruje się na badaniu sposobu w jaki cząsteczka białka składa się w przestrzeni. Jest to o tyle ważne, że od tego kształtu zależą funkcje, jakie może ona pełnić w organizmie. Na skutek nieprawidłowego złożenia się cząstki, mogą powstawać białka wywołujące choroby takie jak: CJD, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, czy też słynne BSE, czyli "choroba szalonych krów".

    Badanie przesiewowe (skriningowe, skrining, z ang. screening) – w medycynie rodzaj strategicznego badania, które przeprowadza się wśród osób nie posiadających objawów choroby, w celu jej wykrycia i wczesnego leczenia, dla zapobieżenia poważnym następstwom choroby w przyszłości.

    Dodano: 09.06.2010. 20:12  


    Najnowsze