• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe odkrycia podważają tradycyjną teorię pamięci

    12.11.2009. 18:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Brytyjscy i niemieccy naukowcy obserwujący pacjentów z zaburzeniami pamięci odkryli, że część mózgu tradycyjnie wiązana z pamięcią długotrwałą może również odgrywać rolę w pamięci krótkotrwałej. Według naukowców odkrycia oznaczają, że tradycyjne myślenie o funkcjonalnych i anatomicznych różnicach między pamięcią krótkotrwałą a długotrwałą wymaga zrewidowania.

    Badania skoncentrowały się na hipokampie, obszarze mózgu znanym ze swojej roli w pamięci długotrwałej, w pamięci przestrzennej i orientacji. To również jeden z pierwszych obszarów dotykanych przez chorobę Alzheimera, co skutkuje objawami takimi jak kłopoty z pamięcią i dezorientacja.

    Aby sprawdzić związek pamięci krótkotrwałej z myśleniem bazującym na dłuższych przedziałach czasu, naukowcy obserwowali chorych na padaczkę skroniową. Zaburzenie to powoduje dysfunkcję hipokampa, prowadząc do kłopotów z pamięcią krótkotrwałą.

    Naukowcy prosili pacjentów o obejrzenie i zapamiętanie zdjęć obrazów z życia codziennego, np. krzeseł w pokoju dziennym. Grupa została poddana badaniom niedługo potem - w długich i krótkich odstępach czasu mierzono aktywność mózgu poszczególnych pacjentów.

    "Pamięć krótkotrwała umożliwia utrzymywanie się w mózgu informacji z przelotnych zdarzeń w formie aktywnych obrazów" - napisali naukowcy. "To stwarza warunki do zachowań ukierunkowanych na cel, takich jak podejmowanie decyzji i uczenie się w celu wykorzystywania informacji poza ich przejściową dostępnością czuciową."

    Pacjenci nie byli w stanie zachować w pamięci zależności przestrzennych przedmiotów na zdjęciu, takich jak to czy stół stał na lewo czy na prawo od krzeseł. Ten typ myślenia wymagał skoordynowanej aktywności sieci obszarów przetwarzania wzrokowego i obszarów skroniowych mózgu. Pacjenci mieli jednak problemy z tymi obszarami mózgu z powodu stwardnienia hipokampa wywołanego przez padaczkę skroniową.

    "Zgodnie z naszymi przewidywaniami pacjenci nie byli w stanie po upływie 60 minut odróżnić zdjęć obejrzanych od nowych, ale radzili sobie normalnie po upływie pięciu sekund" - stwierdza profesor Emrah Duzel z University College w Londynie, Wlk. Brytania, który brał udział w badaniach. "Jednakże nawet po upływie pięciu sekund ujawnił się uderzający niedobór, kiedy poprosiliśmy o przypomnienie sobie szczegółów ustawienia przedmiotów na zdjęciach."

    Naukowcy przeprowadzili te same testy na grupie zdrowych osób dorosłych, monitorując również ich fale mózgowe. Następnie porównano wyniki obydwu grup.

    Naukowcy stwierdzili, że hipokamp ma "decydujące znaczenie, pod względem behawioralnym i funkcjonalnym, dla obsługi konfiguracyjno-relacyjnej (CR), koordynując potyliczne i skroniowe obszary mózgu w paśmie częstotliwości theta". Co istotne, tę funkcję hipokampa odróżniono od podobnego procesu, który wykorzystuje inne regiony mózgu.

    To oznacza, że w mózgu istnieją dwie, odrębne sieci pamięci krótkotrwałej. Ta, która funkcjonuje niezależnie od hipokampa, pozostaje nietknięta nawet u pacjentów cierpiących na zaburzenia związane z hipokampem.

    "Wyniki najnowszych obserwacji behawioralnych już zaczęły kwestionować utrzymujące się przez pół wieku klasyczne rozróżnienie na pamięć długotrwałą i krótkotrwałą" - mówi Nathan Cashdollar, również z University College w Londynie. "To pierwszy funkcjonalny i anatomiczny dowód pokazujący, które mechanizmy są wspólne dla pamięci krótkotrwałej i długotrwałej, a które są niezależne."

    rdo: CORDIS

    informacji: University College w Londynie: http://www.ucl.ac.uk/ Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS): http://www.pnas.org/ Teksty pokrewne: 31414 Kategoria: Różne
    Źródło danych: University College w Londynie
    Referencje dokumentu: Cashdollar, N et al. (2009) Hippocampus-dependent and -independent theta-networks of active maintenance. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (publikacja z dnia 9 listopada). DOI:10.1073/pnas.09048
    Indeks tematyczny: Nauki biologiczne; Badania Naukowe RCN: 31456   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Hipokamp (łac. hippocampus, dawna nazwa: Róg Amona Cornu Ammonis) – element układu limbicznego odpowiedzialny głównie za pamięć; nieduża struktura umieszczona w płacie skroniowym kory mózgowej kresomózgowia. Hipokamp odgrywa ważną rolę w przenoszeniu (konsolidacji) informacji z pamięci krótkotrwałej do pamięci długotrwałej oraz orientacji przestrzennej. Stwierdzono doświadczalnie, że uszkodzenie hipokampu w znacznym stopniu upośledza u zwierząt zdolności uczenia się. Człowiek i inne ssaki posiadają dwa hipokampy, po jednym na każdą połowę mózgu. Pamięć sensoryczna, pamięć ultrakrótka, USTM (Ultra-Short Term Memory), rejestr sensoryczny, pamięć zmysłów - jeden z trzech podstawowych systemów pamięci człowieka obok pamięci krótkotrwałej i pamięci długotrwałej. Charakteryzuje się tym, że: Pamięć krótkotrwała (ang. short-term memory, STM) – Jej nazwa wywodzi się z klasycznej już magazynowej teorii pamięci, która dzieli system pamięci człowieka na trzy magazyny różniące się czasem przechowywania informacji (pamięć ultrakrótkotrwałą, krótkotrwałą oraz długotrwałą pamięć). Przechowuje niewielkie ilości informacji przez krótki okres (bez dokonywania powtórek wewnętrznych czas ten szacuje się na kilka do kilkunastu sekund).

    Pamięć ikoniczna – zaproponowana przez Ulricha Neissera (1967) nazwa na określenie wzrokowej pamięci sensorycznej opisanej w eksperymencie Sperlinga w 1960 roku. Jest to rodzaj pamięci wykorzystywanej do rozpoznawania bodźców wzrokowych prezentowanych przez bardzo krótki okres (np. rzędu 50 milisekund, górną granicę długości trwania bodźca szacuje się na 2 sekundy). Stanowi ona system pozwalający na przechowywanie informacji, nim zostaną one zakodowane w bardziej trwałej postaci (tj. w pamięci krótkotrwałej czy pamięci długotrwałej). Pamięć epizodyczna - system pamięci długotrwałej, inaczej pamięć zdarzeń. Przechowuje epizody, czyli ślady pamięciowe na temat zdarzeń, posiadających swoją lokalizację przestrzenną i czasową. W tym systemie pamięci przechowywane są także informacje na temat wzajemnych relacji między zdarzeniami.

    Pamięć deklaratywna – jeden z rodzajów pamięci długotrwałej, wyróżniany obok pamięci niedeklaratywnej. W literaturze przedmiotu obecne jest także pojęcie "pamięć jawna" lub "pamięć świadoma", jako synonim pamięci deklaratywnej. Dzieje się tak, ponieważ dane z pamięci deklaratywnej mogą być stosunkowo łatwo wydobyte i uświadomione w odróżnieniu od danych gromadzonych przez pamięć niedeklaratywną ("pamięć nieświadomą" lub "pamięć niejawną"). Pamięć dynamiczna – w psychologii jest to jeden z typów pamięci długotrwałej, wyróżniony ze względu na trwałość przechowywania.

    Idea ćwiczenia pamięci opiera się na założeniu, iż sprawność pamięci wynika głównie z umiejętności dobrego zapamiętania materiału (tzn. „zapisania go” w tzw. pamięci długotrwałej). Z tego powodu, podczas ćwiczeń pamięci bardzo duży nacisk kładziony jest na opanowywanie różnych technik zapamiętywania. Pamięć niedeklaratywna - rodzaj pamięci zaproponowanej przez Larry Squire w 1986 r. Pamięć niedeklaratywna gromadzi wiedzę o tym jak wykonywać czynności. Jeżdżenie na rowerze, taniec, chodzenie, mówienie itp. wymagają zapamiętania wielu doświadczeń i informacji - przechowywane są one właśnie w systemie pamięci niedeklaratywnej. Ten rodzaj pamięci różni się istotnie od pamięci deklaratywnej, która przechowuje informacje językowe i abstrakcyjne.

    Pamięć długotrwała (z ang. long-term memory, LTM) - stanowi trwały magazyn śladów pamięciowych, o teoretycznie nieograniczonej pojemności i czasie przechowywania.

    Pamięć autobiograficzna – pamięć odnosząca się do własnej przeszłości. Ma ona charakter deklaratywny, co oznacza że wspomnienia w niej zawarte zapisujemy w postaci konkretnych lub abstrakcyjnych informacji angażujacych język (kiedy opowiadam o tym, co mnie spotkało wczoraj w szkole właśnie wtedy korzystam z mojej pamięci autobiograficznej).

    Przypominanie – wydobycie informacji z pamięci długotrwałej, które wymaga sięgnięcia do jej zasobów. Pozornie proces ten polega na odtworzeniu wcześniej zapisanych treści w formie niezmienionej. Faktycznie jednak proces wydobywania wspomnień i danych z pamięci wygląda inaczej. Możemy także rozróżnić kilka sposobów przypominania sobie danych pamięciowych: odtwarzanie, rozpoznawanie i rozumienie. Pamięć semantyczna – rodzaj pamięci służący do łączenia w grupy informacji o podobnym charakterze. Przypuszczalnie powstała na drodze ewolucji pamięć semantyczna – skojarzeniowa. Działa ona prawdopodobnie w ten sposób, że w mózgu tworzone są zbiory informacji o podobnym charakterze, opatrzone pewnymi etykietami. W zamierzchłych czasach etykiety te niekoniecznie były wyrazami, lecz wraz z upowszechnieniem się języka mówionego słowa szybko nadały się do roli kluczy w pamięci semantycznej. Tak więc pamięć ta w dużej mierze powiązana jest z językiem oraz procesem kojarzenia różnych faktów. Nie ma w niej żadnych reguł co do tego, jak grupowane są poszczególne informacje i ulega ona ciągłemu procesowi nauki.

    Rozpoznawanie - forma pamiętania informacji i proces pamięciowy, który polega na dopasowaniu kodowanej informacji do tych, które już są zgromadzone w pamięci. W efekcie jest się w stanie rozpoznać, czy dana informacja jest znana, czy jest nowa. Pamięć proceduralna (ruchowa) - rodzaj pamięci u człowieka. Informacje do tej pamięci nabywane są poprzez bezpośrednie spostrzeganie, doświadczanie oraz dostrajanie do wymagań otoczenia.

    Pamięć magnetostrykcyjna to rodzaj pamięci operacyjnej, odmiana pamięci na akustycznych liniach opóźniających. Nazwa pochodzi od zasady działania przetworników elektroakustycznych. Pamięć trwała lub nieulotna (ang. non-volatile) - rodzaj pamięci komputerowej, która pozwala na zachowanie zawartości nawet po odłączeniu zasilania.

    Dodano: 12.11.2009. 18:12  


    Najnowsze