• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe warianty genetyczne stwardnienia rozsianego zidentyfikowane w toku globalnych badań

    09.09.2011. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Międzynarodowy zespół naukowców, pracujących pod kierunkiem Charité - Universitätsmedizin Berlin i Centrum Medycyny Molekularnej im. Maxa Delbrücka (MDC) w Niemczech, odkrył nowe warianty genetyczne, które przyczyniają się do rozwoju stwardnienia rozsianego, choroby immunologicznej. Badania, których wyniki zaprezentowano w czasopiśmie Nature, zostały częściowo dofinansowane z projektu NEUROPROMISE (Neuroochronne strategie w stwardnieniu rozsianym), który otrzymał 11,4 mln EUR z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR) UE. Naukowcy są przekonani, że uzyskane wyniki mogą pomóc w opracowaniu nowych metod leczenia.

    W sumie ujawniono 29 wariantów genetycznych, które dołączają do pozostałych 23 odnotowanych już wcześniej. Zespół, składający się z 24 grup badawczych z 15 krajów, twierdzi że stwardnienie rozsiane charakteryzuje się uszkodzeniem włókien nerwowych i otaczającej je osłonki mielinowej w mózgu oraz rdzeniu kręgowym. W takiej sytuacji chory może uskarżać się na zdrętwienie, niekontrolowanie czynności fizjologicznych, upośledzenie wzroku i zaburzenia chodu.

    Zdaniem naukowców nie było wątpliwości, że wiele ze zidentyfikowanych genów odgrywa kluczową rolę w regulacji funkcji układu immunologicznego oraz w aktywacji kilku substancji semiochemicznych. Co zaś się tyczy stwardnienia rozsianego, odkrycia potwierdzają pokrywanie się wariantów genetycznych, które są obecne w innych chorobach autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1 i choroba Crohna. Zespół sprawdził również powiązanie między stwardnieniem rozsianym i niedoborem witaminy D a dwoma wariantami genetycznymi.

    Wypowiadając się na temat znaczenia międzynarodowej współpracy w ramach tych badań, współautorka dr Carmen Infante-Duarte, która kieruje zespołem "Neuroimmunologii eksperymentalnej" w Centrum Badań Eksperymentalnych i Klinicznych (ECRC), wspólnym instytucie zarządzanym przez Charité i MDC, stwierdziła: "Stwardnienie rozsiane to wynik interakcji między wieloma genami. Jedynie w ramach szeroko zakrojonych badań międzynarodowych, które objęły 27.000 chorych i zdrowych osób, możliwe było zidentyfikowanie zmian genetycznych wyraźnie powiązanych z tą chorobą."

    Współautorzy profesor Alastair Compston z Uniwersytetu w Cambridge i profesor Peter Donnelly z Uniwersytetu Oksfordzkiego również podkreślili wagę badań i ich odkryć: "Po długiej debacie udało się w toku badań przedstawić dowody na fakt, że stwardnienie rozsiane musi być przede wszystkim postrzegane jako choroba immunologiczna. Jedynie tak wielkoskalowe badania genetyczne jak nasze są w stanie przedstawić podstawowe mechanizmy tak złożonych chorób jak stwardnienie rozsiane."

    Według naukowców dokonane odkrycia pomogą w opracowaniu pionierskich podejść terapeutycznych zarówno dla chorych, którzy wzięli udział w badaniach, jak i dla osób z całego świata, które cierpią na stwardnienie rozsiane.

    Według bieżących szacunków Narodowego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego w USA na chorobę tę cierpi ponad 2,1 mln osób. Eksperci twierdzą, że chociaż nie jest ona zaraźliwa ani bezpośrednio dziedziczona, zidentyfikowano czynniki w dystrybucji stwardnienia rozsianego na świecie, które mogą potencjalnie rzucić światło na przyczyny choroby, a mianowicie: genetykę, płeć, wiek, geografię i pochodzenie etniczne.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia (ang. Acute Disseminated Encephalomyelitis ADEM) – autoimmunologiczna demielinizacyjna choroba mózgu bardzo podobna do stwardnienia rozsianego (SM), które zazwyczaj jest chroniczną nawracającą i cofającą się chorobą młodych dorosłych, podczas gdy ADEM jest zazwyczaj jednofazową chorobą dzieci. Nieprawidłowe wyniki badań immunoglobulin w płynie mózgowo-rdzeniowym są znacznie rzadsze w ADEM niż w SM. W ADEM występuje uszkodzenie mózgu, które jest rzadkie w stwardnieniu rozsianym. ADEM zwykle występuje po zakażeniu z gorączką albo szczepieniu. U części chorych z początkowym rozpoznaniem ADEM, diagnozuje się później jednak stwardnienie rozsiane. Śmiertelność wynosi 5% i większość przeżywających posiada co najmniej małą niepełnosprawność. Choroba Schildera (rozlane stwardnienie mózgu, ang. diffuse myelinoclastic sclerosis) – rzadka choroba demielinizacyjna, zazwyczaj traktowana jako wariant stwardnienia rozsianego. Zazwyczaj chorują dzieci między 5. a 14. rokiem życia. Otto Marburg (ur. 25 maja 1874 w Römerstadt, zm. 13 czerwca 1948 w Nowym Jorku) – austriacki lekarz neurolog, neuroanatom i neuropatolog. Autor ponad 200 artykułów i 10 monografii. Jako pierwszy opisał postać stwardnienia rozsianego, określaną obecnie jako choroba Marburga bądź postacią Marburga stwardnienia rozsianego.

    Natalizumab (preparaty handlowe Antegren i Tysabri) – przeciwciało monoklonalne przeznaczone do stosowania jako lek w terapii stwardnienia rozsianego (SM) oraz choroby Crohna. Postać Marburga stwardnienia rozsianego (postać ostro postępująca, ang. Marburg multiple sclerosis, malignant variant of MS, acute variant of MS, fulminant variant of MS) – postać stwardnienia rozsianego, w której objawy neurologiczne postępują w ciągu kilku dni lub miesięcy. U pacjenta szybko dochodzi do tetraparezy i śmierci wskutek nawracających infekcji, zachłyśnięcia lub zaburzeń oddychania. Proces zapalny w przebiegu tego wariantu choroby jest bardzo rozległy i nasilony, zlokalizowany w mózgu i w rdzeniu kręgowym. Rokowanie jest złe, chociaż opisywano dobrą odpowiedź na leczenie mitoksantronem i alemtuzumabem, a także na autologiczny przeszczep komórek pnia. Rozpoznanie może być postawione przyżyciowo na podstawie wyniku badania MRI. Chorobę opisał jako pierwszy austriacki neurolog Otto Marburg w 1906 roku.

    Nawrót choroby - ponowne wystąpienie objawów choroby po okresie poprawy. W medycynie znanych jest szereg takich chorób, które po pierwszym w życiu przechorowaniu ustępują, aczkolwiek czynnik etiologiczny pozostaje w ustroju (np. genom wirusa, czy domniemany, nieodgadniony czynnik psychozy i wiele innych). Nawrót choroby nie zawsze oznacza, że jest ona nieuleczalna. Pojęcie to dotyczy między innymi depresji, chorób nowotworowych, stwardnienia rozsianego, uzależnień, na przykład alkoholizmu czy narkomanii, . Fingolimod – lek immunosupresyjny stosowany u osób dorosłych w leczeniu stwardnienia rozsianego o ciężkim przebiegu, szybko postępującym lub w przypadku braku skuteczności interferonu beta. Lek moduluje czynność receptorów 1-fosforanu sfingozyny typu 1 (S1PR1), przez co hamuje migrację limfocytów T z węzłów chłonnych do ośrodkowego układu nerwowego. Powoduje to w efekcie zmniejszenie wynikającego z autoagresji uszkadzającego wpływu tych limfocytów na komórki ośrodkowego układu nerwowego, z jakim mamy do czynienia u chorych na stwardnienie rozsiane. Preparat fingolimodu jest zarejestrowany pod nazwą Gilenya.

    Kryteria McDonalda – opublikowane w 2001 roku kryteria rozpoznania stwardnienia rozsianego opracowane przez International Panel on MS Diagnosis pod kierunkiem W. Iana McDonalda. Zostały po raz pierwszy opublikowane w 2001 roku w Annals of Neurology i do dziś funkcjonują pod nazwą "Kryteria McDonalda". Stwardnienie koncentryczne Baló (łac. sclerosis concentrica, ang. Balo concentric sclerosis) – rzadki wariant neuropatologiczny stwardnienia rozsianego. Chorobę opisał jako pierwszy węgierski patolog József Baló w 1927 roku. W 1933 roku Julius Hallervorden i Hugo Spatz przedstawili opisy neuropatologii choroby i jako pierwsi zauważyli podobieństwo uformowania ognisk demielinizacyjnych do figur Liesganga. W 2007 roku przedstawiono model matematyczny podający możliwy mechanizm tworzenia się tych niezwykłych zmian.

    Interferon beta-1b (IFN-β1) – rodzaj białka z grupy interferonów. Stosowany do leczenia stwardnienia rozsianego. Znany pod nazwami betaferon (rynek europejski) lub betaseron (rynek amerykański i kanadyjski).

    Nabilon – organiczny związek chemiczny z grupy syntetycznych kannabinoidów. Struktura nabilonu i jego działanie zbliżone są do THC – głównego związku psychoaktywnego zawartego w marihuanie. Nabilon znalazł szersze zastosowanie w medycynie niż THC, gdyż powoduje mniej efektów ubocznych (m.in. nie powoduje euforii). Stosuje się go do leczenia chorych z nudnościami i wymiotami spowodowanymi chemioterapią, ciężką dusznością w przebiegu chorób terminalnych (np. stwardnienia rozsianego), fibromialgią, chorobą parkinsona oraz do łagodzenia chronicznych bólów różnego pochodzenia.

    Przewlekła mózgowo-rdzeniowa niewydolność żylna (ang. chronic cerebro-spinal venous insufficiency (CCSVI)) stan w którym następuje upośledzenie odpływu krwi z ośrodkowego układu nerwowego do żył zarówno wskutek zmniejszenia przepływu krwi, wywołanego zwężeniem naczyń, jak i nieregularnym odwróceniem kierunku przepływu (refluks). Syndrom ten opisał Paolo Zamboni w 2008, który stwierdził, że u osób z tą niewydolnością klinicznie zdefiniowane stwardnienie rozsiane (SM) jest 43 razy częstsze . Taki związek wspiera znane od dawna występowanie, u chorych na SM, zmian w pobliżu żył , oraz to, że przewlekła niewydolność żylna wywołuje stan zapalny, a za przyczynę zmian w stwardnieniu rozsianym uznaje się atak układu odpornościowego na otoczkę mielinową komórek nerwowych. Historia odkrycia i badań nad stwardnieniem guzowatym: Historia odkrycia stwardnienia guzowatego i badań nad tą chorobą liczy dopiero niecałe 200 lat. Stwardnienie guzowate (tuberous sclerosis, tuberous sclerosis complex, TSC) jest rzadką, wielonarządową chorobą genetyczną, w której rozwijają się łagodne guzy mózgu i guzy innych ważnych życiowo narządów: nerek, serca, oczu, płuc i skóry. Zespół objawów może obejmować napady drgawkowe, opóźnienie rozwoju, zaburzenia behawioralne i schorzenia dermatologiczne, a także objawy wynikające z zajęcia płuc i nerek. TSC może być spowodowane mutacją w jednym z dwóch genów: TSC1 i TSC2 , kodujących, odpowiednio, hamartynę i tuberynę. Oba geny należą do genów supresorowych (antyonkogenów), gdyż funkcją kodowanych przez nie białek jest regulacja cyklu komórkowego i procesu różnicowania komórek. W przeszłości zachorowania na tę chorobę traktowano jak ciekawe przypadki kazuistyczne; obecnie, badaniom nad patogenezą TSC przypisuje się istotne znaczenie w poznawaniu procesu nowotworzenia i supresji nowotworów.

    Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Octan glatirameru – lek immunomodulujący, sól octanowa syntetycznych polipeptydów zbudowanych z reszt kwasu L-glutaminowego, L-alaniny, L-tyrozyny i L-lizyny o masie cząsteczkowej 4700–13 000 daltonów. Stosowany jest w leczeniu stwardnienia rozsianego; zmniejsza liczbę nawrotów choroby.

    Dodano: 09.09.2011. 16:49  


    Najnowsze