• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowoczesna pracownia leku cytostatycznego

    17.11.2010. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Oszczędność drogich leków stosowanych w chemioterapii onkologicznej oraz ich precyzyjniejsze dawkowanie zapewni nowoczesna pracownia leku cytostatycznego, która została otwarta w Podkarpackim Centrum Onkologii przy Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Rzeszowie.



    Jak wyjaśniła szefowa Podkarpackiego Centrum Onkologii prof. Bożenna Karczmarek-Borowska, dotychczas leki podawane pacjentom w czasie chemioterapii były przygotowywane przez wyszkolone w tym celu pielęgniarki. Natomiast w nowoczesnej pracowni leki są przygotowywane przez farmaceutów. Dyrektor podkreśliła, że takie są standardy i wymogi Unii Europejskiej.

    Z pracowni korzystać mogą cztery oddziały działające w Podkarpackim Centrum Onkologii. Są to oddziały: onkologii klinicznej, chemioterapii, ginekologii onkologicznej i dziennej chemioterapii.

    Nowoczesna pracownia jest w pełni skomputeryzowana, dzięki czemu możliwe jest m.in. bardzo dokładne odmierzenie dawki leki w stosunku do wzrostu i wagi pacjenta. Dawkę leku i stężenie roztworu wymierza i kontroluje komputer na podstawie wskazań lekarza. Pełna komputeryzacja ułatwia szybki przepływ informacji i przesyłanie danych na odległość. W nowej pracowni są także warunki do dłuższego przechowywania leków.

    "Zdarzało się, że zostało trochę leku po podaniu pacjentowi. Teraz będzie możliwe przekazanie go innemu pacjentowi, np. na innym oddziale, dzięki czemu lek się nie zmarnuje" - powiedziała Karczmarek-Borowska.

    Zdaniem szefowej Centrum, pracownia jest pierwszą tak nowoczesną w regionie.

    Ponadto zakład brachyterapii w Podkarpackim Centrum Onkologii wzbogacił się o nowoczesną aparaturę, dzięki której pacjentki leczone na nowotwory narządów rodnych będą poddawane naświetlaniu przez 7-10 minut, a nie jak dotychczas 7-8 godzin. Zastąpiono bowiem stary gammamed LDR, wytwarzający niską dawkę promieniowania, nowym HDR-em, umożliwiającym wytworzenie wysokiej dawki promieniowania.

    Brachyterapia polega na tym, że nowotwór naświetlany jest przez źródło promieniowania umieszczone w bezpośrednim sąsiedztwie. Do wnętrza organizmu wprowadza się sondę, na końcu której znajduje się materiał promieniotwórczy.

    W nowym urządzeniu do naświetlania wykorzystywany jest iryd. Jego okres połowicznego rozpadu wynosi zaledwie niewiele ponad 73 dni. Oznacza to, że po tym okresie iryd do połowy się rozpada, a aktywność promieniowania maleje.

    Zakład brachyterapii wzbogacił się także o nowoczesny symulator, współpracujący z tomografem komputerowym, ułatwiający planowanie radioterapii. Dzięki symulatorowi lekarze mogą ustalić miejsce i powierzchnię napromieniowania oraz dawkę promieni.

    Koszt unowocześnienia pracowni leków cytostatycznych oraz wyposażenie zakładu brachyterapii wyniósł około 4 mln zł. Zostało to sfinansowane ze środków własnych szpitala, Ministerstwa Zdrowia (z Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych) i województwa.

    PAP - Nauka w Polsce, Agnieszka Pipała

    hes/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Brachyterapia (curieterapia) nazywana też terapią kontaktową jest jedną z technik leczenia w radioterapii. Metoda ta polega na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii takich chorób jak toczeń czy keloid. Janina Dziukowa z domu Grzymałowska (ur. 1927, zm. 17 października 2013) – polski radiolog, prof. dr hab., nestorka powojennej radiodiagnostyki onkologicznej w Polsce, twórczyni i kierowniczka Zakładu Radiodiagnostyki Centrum Onkologii - Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie na warszawskim Ursynowie. Teleradioterapia – jedna z technik leczenia w radioterapii za pomocą promieniowania jonizującego, w metodzie tej źródło promieniowania umieszczone jest w pewnej odległości od tkanek. Polega na napromienianiu wiązkami zewnętrznymi określonej objętości tkanek, obejmującej guz nowotworowy z adekwatnym marginesem tkanek oraz, w razie potrzeby, regionalne węzły chłonne. Objętość napromieniania powinna być określona jak najbardziej precyzyjnie, tak aby możliwe było podanie jednorazowej dużej dawki przy maksymalnej ochronie tkanek prawidłowych, zwłaszcza tzw. narządów krytycznych. Służy temu proces planowania leczenia przy użyciu TK lub MRI. Stosowana jest w onkologii do leczenia chorób nowotworowych oraz łagodzenia bólu związanego z rozsianym procesem nowotworowym, np. w przerzutach nowotworowych do kości.

    Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna – pojęcie pochodne od dawki pochłoniętej. Jest to ilość energii, którą deponuje cząstka w materii żywej (tkance, organie), przez którą przechodzi, z uwzględnieniem skutków biologicznych wywołanych przez różne rodzaje promieniowania. Jednostką równoważnika dawki pochłoniętej jest siwert (Sv). Równoważnik dawki pochłoniętej otrzymuje się w wyniku przemnożenia dawki pochłoniętej przez współczynnik wagowy promieniowania: Emil Wyrobek (ur. 21 sierpnia 1906 w Żywcu, zm. w 2 września 1974) - polski lekarz, specjalista w zakresie radiologii i radioterapii. Medycynę studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studiował również w Sztokholmie. Podczas II wojny światowej był zaangażowany w konspiracyjną służbę zdrowia, uczestniczył również w powstaniu warszawskim. W 1950 roku zorganizował Instytut Onkologii w Krakowie, na wzór podobnych zakładów w Warszawie i Paryżu. Był dyrektorem tego Instytutu do roku 1954, kiedy objął ordynaturę Pracowni Radiologicznej Szpitala Miejskiego im. Stefana Żeromskiego w Nowej Hucie. Pracownią tą kierował do roku 1964, potem objął kierownictwo Pracowni Radiologicznej Szpitala Kolejowego w Krakowie. Był długoletnim członkiem Krakowskiego Koła Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologicznego, którego przez cztery kadencje był prezesem. Zmarł w 1974 roku.

    Dawka dopuszczalna – oznacz. MPD, DMD, Dmax − wartość dawki promieniowania jonizującego określona prawem do wysokości której mogą być napromieniowane osoby mające zawodowy kontakt ze źródłami promieniowania, podczas normalnego ich użytkowania. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Krakowie – krakowski oddział Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

    Minimalna dawka fototoksyczna (ang. minimal phototoxic dose, MPD) - jest to najniższa dawka promieniowania ultrafioletowego, wywołująca nasilony rumień po upływie 24 godzin od jego zastosowania przy podaniu leku fotouczulającego. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Gliwicach – gliwicki oddział Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

    Analgezja kontrolowana przez pacjenta (ang. Patient-controlled analgesia, PCA) – leczenie bólu kontrolowane przez pacjenta. Najczęściej odnosi się do sposobu kontrolowania bólu podczas pobytu pacjenta na oddziale szpitalnym dzięki zastosowaniu automatycznych strzykawek podających dożylnie środki przeciwbólowe (najczęściej opiaty). System składa się z automatycznej, odpowiednio zaprogramowanej strzykawki podłączonej do wenflonu oraz dużego i łatwego w użyciu guzika sterującego, który jest "pod ręką" pacjenta. Za każdym razem kiedy pacjent czuje, że ból narasta, naciska przycisk i dostaje dawkę leku jeśli jest ona dostępna. Urządzenie jest tak zaprogramowane, aby pacjent za każdym razem gdy naciska przycisk dostawał taką samą dawkę leku, ale jednocześnie tak, aby nie przekroczył bezpiecznych ilości leku – bardzo małe ryzyko przedawkowania. System rejestruje każde naciśnięcie guzika – również te bez podania leku, a więc można łatwo sprawdzić zapotrzebowanie pacjenta na lek.

    Dawka głęboka – dawka promieniowania jonizującego określająca ilość promieniowania pochłoniętą na danej głębokości napromieniowanego ciała. Może być wyrażana w procentach dawki na skórę.

    Dawka indywidualna - jest to dawka pochłonięta przez jeden organizm poddany działaniu promieniowania jonizującego w określonym czasie. Podstawowa dawka mierzona w ochronie radiologicznej pracownika obsługującego źródła promieniowania jonizującego m.in. technika elektroradiologa. Pomiar tych dawek najczęściej odbywa się przy pomocy tzw. detektorów fotometrycznych (błon dozymetrycznych). Krzysztof Zbigniew Warzocha (ur. 1966) – polski lekarz, specjalista w zakresie hematologii i onkologii klinicznej, profesor nauk medycznych, dyrektor Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie.

    Lekomania (inaczej: zależność lekowa lub lekozależność) – uzależnienie od leków, forma toksykomanii, która wywołuje stan psychiczny lub fizyczny, wynikający z interakcji leku i żywego organizmu, charakteryzujący się zmianami zachowania zawsze łącznie z przymusem stałego lub okresowego zażywania leku, w celu doznania oczekiwanego efektu psychicznego lub fizycznego lub w celu uniknięcia nieprzyjemnych doznań związanych z brakiem leku. Niebezpieczeństwo uzależniania się od leków polega między innymi na tym, że w miarę rozwoju uzależnienia chory musi przyjmować coraz większe dawki leku, dla otrzymania pożądanego efektu. Nasila to niebezpieczeństwo przedawkowania leków i wystąpienia ich działań niepożądanych, aż do zatrucia i śmierci. Jan Zieliński (ur. 28 maja 1930 w Gośniewicach, zm. 24 maja 2009 w Warszawie) – polski ginekolog i onkolog, profesor dr. hab., w latach 1984–2001 kierownik kliniki ginekologii onkologicznej Centrum Onkologii w Warszawie. Założyciel Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej, propagator profilaktyki raka żeńskich narządów rozrodczych.

    Dodano: 17.11.2010. 00:33  


    Najnowsze