• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowotwór trzustki - walka z guzem poprzez opanowywanie jego środowiska

    28.06.2013. 15:27
    opublikowane przez: Redakcja

    Nowotwór trzustki jest jednym z najbardziej śmiercionośnych, zważywszy że mniej niż 5% chorych żyje dłużej niż 5 lat od zdiagnozowania. Obok agresywnego charakteru guza i jego oporności na leki wykorzystywane w chemioterapii jedną z przyczyn takich statystyk jest późna diagnoza.

    Szeroki wachlarz leków chemioterapeutycznych i terapii ukierunkowanych molekularnie jest w stanie spowolnić lub powstrzymać rozwój guza w hodowlach komórek i doświadczeniach na myszach, niemniej nie przynosi skutku u chorych na nowotwór trzustki, którzy wzięli udział w próbach klinicznych.

    Projekt EPC-TM-NET (Oddziaływanie na mikrośrodowisko guza w celu poprawy rokowań w nowotworze trzustki) staje do walki z chorobą z innej strony. Zamiast skupiać się na samym nowotworze, zespół przeznaczył grant w wysokości 3 mln EUR z budżetu Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE na poznanie mikrośrodowiska otaczającego guz. Wyniki ostatnich badań pokazały, że mikrośrodowisko guza, w tym naczynia krwionośne, tkanka łączna i różne inne komórki, odgrywa zasadniczą rolę w utrzymywaniu komórek nowotworowych pod kontrolą.

    Lite guzy nowotworowe trzustki są na ogół otoczone desmoplazją wysokiego stopnia tkanki włóknistej i łącznej. Na podstawie powyższego i dowodów na wzrost ryzyka rozwoju nowotworu w przypadku przewlekłego zapalenia trzustki, naukowcy wnioskują, że mikrośrodowisko guza ma szczególne znaczenie dla rozprzestrzeniania się nowotworu w trzustce.

    Istnieje nadzieja, że poznając sposób, w jaki mikrośrodowisko guza doprowadza do fiaska terapii onkologicznych, zespół EPC-TM-NET będzie w stanie poprawić wskaźnik przeżywalności chorych na nowotwór trzustki.

    Zespół wykorzystuje innowacyjne modele in vitro i myszy, które wiernie odtwarzają chorobę człowieka, aby przekonać się, co dokładnie się dzieje, kiedy terapia zawodzi. Naukowcy zyskają wyraźniejszy obraz mechaniki złożonej sieci komponentów mikrośrodowiska i komórek nowotworowych, ich oporności na chemioterapię i sposobu rozprzestrzeniania się. Przestudiowano także następstwa palenia (ekspozycji na dym tytoniowy) i przewlekłego zapalenia trzustki w kontekście progresji nowotworu w modelach myszy.

    Po zidentyfikowaniu komórek zrębowych (tkanki łącznej), które pośredniczą w rozprzestrzenianiu się nowotworu i chemiooporności, zespół będzie w stanie wskazać nowe cele dla leków.

    W skład zespołu EPC-TM-NET wchodzą naukowcy z Hiszpanii, Niemiec (rolę koordynatora pełni Philipps Universität Marburg), Szwecji, Włoch i Zjednoczonego Królestwa. Zaangażowane grupy klinicznie dysponują wiedzą ekspercką w zakresie patologii, onkologii układu pokarmowego i onkologii chirurgicznej, a przedsiębiorstwa farmaceutyczne specjalizują się w opracowywaniu leków.
    Za: CORDIS


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Przewlekłe zapalenie trzustki (łac. pancreatitis chronica) – przewlekła, zapalna choroba trzustki, charakteryzująca się postępującymi, nieodwracalnymi zmianami miąższu (z następowym włóknieniem) oraz przewodów trzustkowych, co prowadzi do stopniowego upośledzenia czynności zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej tego narządu. Choroba ma przebieg wieloletni, jej podłożem jest najczęściej nadużywanie alkoholu, a dominującym objawem – zwykle ból brzucha. Jednym z następstw przewlekłego zapalenia trzustki jest wtórna cukrzyca. Retinopatia Purtschera - to rzadkie powikłanie występujące w przebiegu ostrego zapalenia trzustki przejawiające się nagłym i ciężkim pogorszeniem ostrości wzroku u pacjenta z zapaleniem trzustki. Dziedziczne zapalenie trzustki – rzadka genetyczna choroba dotykająca produkcję enzymów w trzustce. Mutacja wywołuje w organie produkcję nieprawidłowego trypsynogenu, odpornego na dezaktywację przez autolizę. Prawidłowo mechanizm ten zapobiega jego aktywacji w obrębie samej trzustki. Niemniej synteza patologicznej wersji enzymu, wywołuje reakcję łańcuchową, co pociąga za sobą trawienie trzustki przez samą siebie.

    Zapalenie trzustki (łac. pancreatitis) proces zapalny trzustki. Proces zapalny może mieć charakter przewlekły bądź ostry; wyróżnia się stąd dwie postaci schorzenia, różniące się etiologią, symptomatologią i sposobem leczenia. Zespół chylomikronemii (ang. chylomicron retention disease) – stosunkowo rzadka choroba z grupy zaburzeń lipidowych. Istotą choroby jest stała obecność chylomikronów w osoczu. Klinicznie może się objawiać napadowymi ostrymi bólami brzucha lub ostrym zapaleniem trzustki.

    Próg Blumera – badalne per rectum masy guzowate w zachyłku odbytniczo-pęcherzowym (u mężczyzn) lub odbytniczo-pochwowym (u kobiet) występujące w rozrostach nowotworowych. Najczęściej towarzyszy rakowi trzonu i ogona trzustki. Martwica tkanki tłuszczowej, martwica Balsera (łac. steatonecrosis, necrosis Balseri) – powstaje po uwolnieniu enzymów lipolitycznych trzustki do okolicznych tkanek i uczynnieniu lipazy – przy zatkaniu przewodów, pęknięciu trzustki. Tkanka tłuszczowa zostaje rozłożona na wolne kwasy tłuszczowe i glicerol. Kwasy tłuszczowe łączą się w mydła z solami Na, P, Ca. Mydła sodowe i potasowe i glicerol ulegają rozpadowi a mydła wapniowe zostają w tkankach, wygląda to jakby tkanka była pochlapana woskiem – suche, szare, matowe ogniska. Przykładem jest martwica krwotoczna trzustki – przy zatkaniu przewodu trzustkowego – lipaza może być przetransportowana naczyniami limfatycznymi do odległej tkanki tłuszczowej (np. zlokalizowanej w tkance podskórnej czy w śródpiersiu).

    Skala punktacji Glasgow – skala stosowana w rozpoznawaniu ciężkiej postaci ostrego zapalenia trzustki. Oceny dokonuje się dwukrotnie – po 24 i 48 godzinach od początku objawów. Ciężkie zapalenie rozpoznaje się, gdy spełnione są co najmniej 3 z poniższych kryteriów. Hipertrójglicerydemia – zwiększenie ponad normę stężenia trójglicerydów we krwi co wiąże się z ryzykiem rozwoju miażdżycy. Znaczna hipertrójglicerydemia może doprowadzić do ostrego zapalenia trzustki.

    Glukagonoma (łac. glucagonoma, ang. glucagonoma) – rzadko występujący, hormonalnie czynny nowotwór wywodzący się z komórek A trzustki wydzielający glukagon. Stanowi poniżej 2% guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego. Obecność guza glukagonowego może być składową zespołu MEN1.

    Objaw Trousseau – związany z nowotworami (np. gruczolakorakami trzustki, płuc), objawia się wędrującym zakrzepowym zapaleniem żył spowodowanym nadkrzepliwością krwi.

    Objaw Halsteadta – objaw kliniczny polegający na marmurkowatości kończyn i brzucha, przypisywany dawniej ostremu zapaleniu trzustki. W rzeczywistości marmurkowatość jest jednym z objawów rozwijającego się wstrząsu i nie jest swoista dla ostrego zapalenia trzustki, jest natomiast rokowniczo niekorzystna, podobnie jak objawy Cullena i Grey-Turnera. Trzustka obrączkowata (łac. pancreas annulare, ang. annular pancreas) – anomalia anatomiczna trzustki polegająca na obecności pasma tkanki trzustkowej obejmującego część zstępującą dwunastnicy. Jej przyczyną jest wadliwa rotacja zalążków brzusznych trzustki. Może objawiać się klinicznie w okresie noworodkowym lub później. Operacja wykonywana z powodu niedrożności polega na wykonaniu omijającego zespolenia dwunastniczo-dwunastniczego lub dwunastniczo-czczego; nie zaleca się rozdzielenia pasma tkanki trzustkowej, ponieważ można przy tej czynności łatwo uszkodzić duże przewody trzustkowe, co prowadzi do przetoki i zapaleń.

    Rak trzustki (łac. carcinoma pancreatis, ang. pancreatic cancer) – złośliwy nowotwór części zewnątrzwydzielniczej trzustki. Guz gastrynowy (łac. gastrinoma, ang. gastrinoma) – guz neuroendokrynny, drugi co do częstości występowania typ wyspiaka trzustki po insulinoma. Zapadalność wynosi 1:1 000 000/rok. Lokalizuje się głównie w głowie trzustki i dwunastnicy. Wywodzi się z komórki G, Zwykle nie osiąga rozmiarów powyżej 1 cm. Złośliwość ocenia się na 60% przypadków. Jest najczęstszym guzem neuroendokrynnym w zespole MEN1. Guzy gastrynowe mogą wydzielać oprócz gastryny również ACTH.

    Zespół Shwachmana-Diamonda, wrodzona lipomatoza trzustki (ang. Shwachman-Diamond syndrome, Shwachman-Bodian-Diamond syndrome) – rzadka choroba genetyczna, przebiegająca z niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki, zaburzeniami hematologicznymi, predyspozycją do nowotworów układu krwiotwórczego, wadami kośćca i niskorosłością. Po mukowiscydozie, zespół Shwachmana-Diamonda jest drugą przyczyną niewydolności egzokrynnej trzustki u dzieci. Choroba wiąże się z mutacjami w jednym lub obu allelach genu SBDS w locus 7q11. Wyspiak trzustki – grupa guzów neuroendokrynnych zlokalizowanych w trzustce. Wywodzą się z komórek wysp trzustkowych często zachowując cechy sekrecji hormonów. Stanowią 1,3% wszystkich nowotworów złośliwych trzustki.

    Rak w miejscu, CIS (łac. carcinoma in situ, rak przedinwazyjny, rak 0 stopnia (określenie klinicznego zaawansowania)) – postać nowotworu, który ograniczony jest do jednej tkanki danego narządu i nie przekracza jej granicy (np. rak śródnabłonkowy). Z tego powodu rak w miejscu przeważnie jest zmianą płaską i nie ma postaci guza. Rak w miejscu odznacza się znikomą inwazją i nie nacieka tkanek otaczających.

    Dodano: 28.06.2013. 15:27  


    Najnowsze