• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • O przemocy wobec lekarzy i lekarzach wobec przemocy

    12.03.2010. 20:46
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Ponad połowa polskich lekarzy doświadczyła agresji słownej albo fizycznej ze strony pacjentów. Powód ataków to najczęściej niezadowolenie z funkcjonowania służby zdrowia - mówili uczestnicy konferencji "Problematyka przemocy w praktyce lekarza", która odbyła się 11 marca w Krakowie.

    Formy przemocy wobec personelu medycznego są różne: obelgi, wyzwiska, groźby, naruszenie nietykalności cielesnej. Jak podano podczas konferencji, częściej na ataki narażone są pielęgniarki, rzadziej lekarze.

    Wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej Romuald Krajewski przywołał wyniki badania CBOS z 2007 r., w którym wzięło udział 350 lekarzy. Zapytano ich m.in. o to, czy padli ofiarą przemocy ze strony pacjentów lub osób występujących w ich imieniu. Ponad połowa - 51 proc. odpowiedziała twierdząco. 10 proc. przypadków agresji wiązało się z przemocą fizyczną wobec lekarzy. 0 18 proc. zdarzeń zawiadamiana była policja.

    Badania zjawiska przemocy wobec personelu medycznego w innych krajach np. w Kanadzie pokazują, że w większości jest to agresja słowna, a do ataków na lekarzy i pielęgniarki najczęściej dochodzi w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych.

    "Chcielibyśmy, żeby tej przemocy nie było, ale nie łudźmy się - ona będzie, choć może przybierać bardziej wyrafinowane formy. Wiedza pracowników, jak sobie z tym radzić jest tylko intuicyjna. Tego się nie uczy" - mówił Krajewski. Jego zdaniem potrzebne są: standaryzacja postępowania w przypadkach agresji, szkolenia dla personelu i lepsza współpraca z policją; trzeba też wymagać od pracodawców wprowadzenia zabezpieczeń przed agresją w miejscu pracy np. w SOR-ach.

    "Myślimy o stworzeniu ogólnopolskiego systemu zgłaszania przypadków agresji" - powiedział dziennikarzom Krajewski. Kiedy taki system zacznie działać - nie wiadomo, ale jak wyjaśnił wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej, miałby on wskazywać, gdzie w systemie ochrony zdrowia są miejsca szczególnie niebezpieczne dla personelu. To z kolei umożliwiłoby wysuwanie konkretnych postulatów.

    Podczas konferencji prawnicy przekonywali, że lekarze mają podstawy, by bronić się przed agresją. "Jeżeli to są inwektywy, to doszło do zniewagi. Jeśli są to insynuacje, że lekarz żąda korzyści majątkowej, mamy do czynienia ze zniesławieniem. Jeśli atak idzie dalej, to z naruszeniem nietykalności cielesnej. Zdarza się wszystko: poszturchiwania, popychanie, opluwanie lekarzy" - mówił dziennikarzom dr Jan Kulesza z Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Łódzkiego. Jak zauważył, pacjenci przenoszą na lekarzy pretensję związane ze złym funkcjonowaniem systemu opieki zdrowotnej.

    Dodał, że problemem są ataki na lekarzy na forach internetowych, bo bardzo trudne może być ustalenie tożsamości autora wpisu i jego ściganie np. za zniesławienie. W takich przypadkach należy zwrócić się do administratora strony z żądaniem usunięcia treści naruszających godność lekarza.

    Dr Kulesza mówił też, że nagonki medialne, kiedy dziennikarze opisując przypadek jednego lekarza dokonują uogólnień, w konsekwencji mogą prowadzić do potęgowania agresji pacjentów wobec lekarzy. Jak podkreślił, to od lekarzy zależy, czy będą występowali z oskarżeniem prywatnym przeciwko agresorowi. Odnosząc się do sugestii, by lekarze byli chronieni tak jak funkcjonariusze publiczni, Kulesza zwrócił uwagę, że taka zmiana w przepisach karnych doprowadziłaby do tego, że także odpowiedzialność lekarzy byłaby dużo większa niż obecnie.

    Podczas konferencji lekarze mówili o problemach w sytuacji, kiedy to oni są świadkami przemocy - najczęściej w rodzinie. Lekarzy obowiązuje tajemnica zawodowa, z której zwolnić może ich tylko sąd, a ofiary przemocy najczęściej błagają, by nie zawiadamiać organów ścigania.

    Uczestnicy konferencji podkreślali, że przemoc występuje we wszystkich warstwach społecznych, a nie tylko w rodzinach patologicznych. Agresorami są mężczyźni i kobiety, które częściej stosują przemoc psychiczną.

    "Jeżeli są wyraźnie ślady przemocy - nie da się ich ukryć pod makijażem czy apaszką - to wymyśla się wyjaśnienia, które dla lekarzy są zupełnie niewiarygodne, ale przyjmujemy je za dobrą monetę. Ofiary przemocy zewnętrznej nie mają takich zahamowań. Być napadniętym i pobitym na ulicy, to nie jest wstyd. Być pobitym w rodzinie, to wciąż ciężki wstyd" - mówiła o postawach społecznych Elżbieta Skupień z Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie.

    Dodała, że często sprawca potrafi wzbudzić w ofierze przeświadczenie, że została pobita, bo jest winna, a poszkodowani mimo niezbitych dowodów i przeprowadzonej obdukcji, wycofują się z chęci ścigania sprawców. "Przemoc w rodzinie jest ukrywana. Im wyższy status materialny tym bardziej" - dodała dr Skupień.

    Konferencję zorganizowało Polskie Towarzystwo Prawa Medycznego we współpracy z Collegium Medium UJ, Fundacją Zdrowia Publicznego, Okręgową Izbą Lekarską w Krakowie i Medycznym Centrum Kształcenia Podyplomowego UJ.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kodeks Etyki Lekarskiej (w skrócie: KEL) – uchwała Nadzwyczajnego II Krajowego Zjazdu Lekarzy z 14 grudnia 1991 z późniejszymi zmianami. Dokument, który ustanawia etyczne zasady postępowania lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce, określający priorytety, jakim winni się oni kierować w pracy zawodowej, wskazujący zasady, jakie winni brać pod uwagę w stosunkach z pacjentami, z innymi lekarzami oraz resztą społeczeństwa. Był on dwukrotnie zmieniany przez kolejne Krajowe Zjazdy Lekarzy, a po każdej zmianie ujednolicany obwieszczeniami Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej, które również wprowadzały zmiany do jego tekstu. Na podstawie art. 8 pkt 1 w zw. z art. 38 pkt 1 i art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708), lekarze i lekarze dentyści podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądami lekarskimi za postępowanie sprzeczne z postanowieniami KEL. Zmuszanie do określonego zachowania to występek polegający na stosowaniu przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do działania, zaniechania lub znoszenia. Przemoc wobec osoby to działanie fizyczne bezpośrednio skierowane wobec pokrzywdzonego albo innej osoby (najczęściej takiej, z którą pokrzywdzonego łączy związek uczuciowy, np. dziecka). Przestępstwo zostaje dokonane z chwilą zastosowania przez sprawcę przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej. Skutek w postaci podjęcia określonych czynności przez pozostającego pod wpływem przymusu pokrzywdzonego nie należy do znamion przestępstwa i nie ma znaczenia dla jego zaistnienia. Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej – niezależny posiadający osobowość prawną organ Naczelnej Izby Lekarskiej (Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej), Okręgowej Izby Lekarskiej (Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej) prowadzący postępowanie wyjaśniające w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy za czyny sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej. Zgodnie z art. 31 Ustawy z dn. 2 grudnia 2009 o izbach lekarskich (Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708): Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej lekarzy wykonuje czynności sprawdzające i prowadzi postępowanie wyjaśniające w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej - ze skargi, zawiadomienia innych organów i instytucji lub z urzędu - w stosunku do lekarzy będących członkami izby, której jest rzecznikiem. Sprawuje również funkcję oskarżyciela przed właściwym sądem lekarskim.

    Światowe Stowarzyszenie Lekarzy, ang. World Medical Association WMA – niezależna i największa organizacja lekarska na świecie, zrzeszająca krajowe organizacje lekarskie z ponad 100 państw świata. Założona 18 września 1947 roku przez przedstawicieli z 27 państw podczas pierwszego Zgromadzenia Ogólnego Światowego Stowarzyszenia Lekarzy (WMA) w Paryżu. Od 2007 roku Światowe Stowarzyszenie Lekarzy (WMA) reprezentuje 102 Krajowe Stowarzyszenia Medyczne, skupiając ponad 10 milionów lekarzy. Grupy Balinta – grupy organizowane w 1950 roku w Londynie, początkowo dla lekarzy ogólnych, przez Michaela Balinta i jego trzecią żonę Enid. Miały one na celu uświadomienie lekarzom psychologicznych aspektów problemów ich pacjentów oraz umożliwienie przyjrzenia się psychologicznej stronie kontaktu z pacjentem. W dyskusjach w ramach grup Balinta główny nacisk kładzie się na relację lekarz – pacjent, a nie na problemy ściśle medyczne. Grupa taka liczy 8 do 12 osób, z czego jedna z osób prowadzi i nadzoruje przebieg spotkania, które odbywa się według ściśle określonych reguł. Początkowo grupy Balinta były prowadzone przez psychoanalityków, jednak współcześnie robią to także przeszkoleni lekarze lub psycholodzy kliniczni. Obecnie tworzy się grupy nie tylko dla lekarzy, ale także dla pielęgniarek i innego personelu medycznego. Mogą one mieć charakter homogeniczny lub obejmować osoby wykonujące różne zawody medyczne.

    Agresja (łac. aggresio – napaść) – zespół zachowań zmierzających do zmuszenia przeciwnika do odstąpienia od swoich zamiarów lub praw (np. chęć zawładnięcia terytorium lub zdobyczą). Agresja może stać się aktem fizycznej przemocy wobec przeciwnika (ofiary agresji) lub jedynie sygnalizacją możliwości dokonania takiego aktu. Na agresję składa się wiele różnych wzorców zachowań. Naczelna Izba Lekarska, NIL — samorząd lekarski zrzeszający i reprezentujący lekarzy w tym lekarzy dentystów (daw. lekarzy stomatologów). Zajmuje się nadzorem nad należytym wykonaniem zawodów lekarza. Działa ona w Polsce od roku 1921. Obecnie obowiązująca ustawa regulująca jej działanie to ustawa z 2 grudnia 2009 roku o izbach lekarskich (zastąpiła ona ustawę z 17 maja 1989 roku o izbach lekarskich).

    Stowarzyszenie Lekarzy Kolejowych R.P., jedna z działających w okresie międzywojennym w środowisku pracowników kolejowych organizacji związkowych, powstała w 1929 jako Zrzeszenie Lekarzy Kolejowych. Zero tolerancji dla przemocy w szkole – rządowy projekt zaprezentowany przez byłego Ministra Edukacji Narodowej Romana Giertycha dnia 3 listopada 2006 roku w gdańskim Gimnazjum nr 2, jego celem według autora miało być "ukrócenie przemocy i agresji oraz poprawa bezpieczeństwa w polskich szkołach i placówkach edukacyjnych". Na program ten przeznaczono 67 mln złotych z budżetu państwa na rok 2007.

    Przemoc wobec kobiet – termin używany całościowo wobec aktów przemocy skierowanych głównie lub wyłącznie wobec kobiet. Jest typem działania z nienawiści (wielokrotnie wyczerpującego znamiona przestępstwa), w której głównym motywem jest płeć ofiary.

    Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach (skrót nazwy aktualnej: SUM, d. Śląska Akademia Medyczna im. Ludwika Waryńskiego w Katowicach) – publiczna szkoła wyższa o profilu medycznym, kształcąca lekarzy różnych specjalności oraz szeroko pojętego personelu medycznego (farmaceutów, pielęgniarki, położne, fizjoterapeutów, menedżerów ochrony zdrowia i in.), prowadząca działalność dydaktyczną, naukową i kliniczną.

    Polskie Towarzystwo Medycyny Seksualnej – stowarzyszenie powstałe na początku kwietnia 2004 roku, z inicjatywy lekarzy tworzących Komitet Założycielski. Skupia wyłącznie lekarzy specjalistów seksuologii, oraz lekarzy innych specjalności o uznanym dorobku naukowym i zawodowym, którzy w swej codziennej pracy zajmują się pacjentami z problemami w życiu seksualnym. Staż podyplomowy lekarza i lekarza dentysty – rodzaj stażu zawodowego w Polsce, odbywanego przez lekarzy i lekarzy dentystów po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów na kierunku lekarskim / lekarsko-dentystycznym. Odbycie stażu podyplomowego oraz pozytywne zdanie Lekarskiego Egzaminu Końcowego są warunkami koniecznymi w celu uzyskania pełnego prawa wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty.

    Nicolae G. Chernbach (ur. 1842 w Mihăileni koło Tecuci, zm. 1919) – rumuński lekarz. Jeden z założycieli czasopisma medycznego „Revista Medicala”. Jako jeden z pierwszych lekarzy w Rumunii propagował niestosowanie przymusu i krępowania wobec chorych psychicznie (non-restraint). We współpracy z fotografem Eduardem Schajerem wydał atlas fotograficzny chorób psychicznych. Do dziś zachował się jeden egzemplarz tego dzieła, zawierający 12 fotografii pacjentów reprezentujących najczęstsze schorzenia psychiczne. Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu – szkoła wyższa o profilu medycznym z siedzibą we Wrocławiu, zajmująca się kształceniem lekarzy różnych specjalności oraz szeroko pojętego personelu medycznego (farmaceutów, pielęgniarki, położne, fizjoterapeutów, menedżerów ochrony zdrowia i in.), prowadząca działalność dydaktyczną, naukową i kliniczną.

    Dodano: 12.03.2010. 20:46  


    Najnowsze