• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Oporność na leki skojarzone zagraża wysiłkom na rzecz wyeliminowania malarii

    19.06.2013. 16:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Biorąc pod uwagę fakt, że od 300 do 500 milionów ludzi zapada co roku na malarię, ta wyniszczająca choroba tropikalna pozostaje problemem o skali globalnej. Aktualna terapia oparta na lekach skojarzonych nadal na ogół jest skuteczna, ale ostatnie objawy oporności stawiają przed naukowcami nowe wyzwanie.

    Malaria to poważny kłopot dla Afryki, gdzie lekooporność w latach 90. XX w. przyczyniła się do wyższego niż zazwyczaj wskaźnika umieralności z powodu tej choroby. Jednak dr Henk Schallig z Królewskiego Instytutu Tropikalnego w Holandii jest pełen nadziei, że można zapobiec powtórce tej sytuacji.

    To przekonanie opiera się na wynikach pięcioletniego projektu MALACTRES, dofinansowanego ze środków unijnych na kwotę niemal 3 mln EUR. Prace badawcze skoncentrowały się na wielolekowej oporności w ramach terapii skojarzonej na bazie artemizyny (ACT) w leczeniu malarii. Zespół badawczy przeanalizował konkretne markery genetyczne i opracował innowacyjną, szybką i prostą metodę diagnostyczną.

    Dr Schallig wyjaśnia: "Wiele leków przeciw malarii uznaje się za nieskuteczne, zwłaszcza na obszarach wiejskich w Afryce. Pilnie potrzebne są zatem przystępniejsze, bezpieczniejsze i skuteczniejsze alternatywy terapeutyczne. ACT to obecnie podstawowa terapia. Jej efektywność jest jednak zagrożona z powodu rozwijającej się oporności. Z tego właśnie względu opracowaliśmy czułe narzędzia do szybkiego wykrywania malarii, aby uporać się z rosnącą opornością pasożytów na istniejące leki przeciwmalaryczne".

    W toku projektu przestudiowano istnienie konkretnych genów oporności powiązanych z nasilonym przenoszeniem pasożytów po leczeniu. Testy kliniczne, przeprowadzone kilka instytutów z Europy i Afryki, pomogły w poprawieniu diagnostyki i leczenia malarii. Naukowcy wykonali ostatnio próby ACT w Kenii i Burkina Faso oraz ocenili wpływ różnych genów na prewalencję pasożytów, ich długowieczność i przenoszenie.

    Konsorcjum badawcze MALACTRES opracowało także molekularne testy diagnostyczne, oparte na reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR). PCR to relatywnie opłacalna i prosta metoda szybkiego diagnozowania chorób, identyfikacji bakterii i wirusów oraz przeprowadzania innych form identyfikacji genetycznej. W tym przypadku została wykorzystana do wykrywania wszystkich znanych gatunków pasożytów we krwi potencjalnie zakażonych osób za pomocą testów w Nigerii i w Kenii. Opracowano także testy w celu identyfikowania i diagnozowania obecności opornych szczepów pasożytów malarii, zwłaszcza Plasmodium falciparum.

    Badania kliniczne stanowiły główną część tego projektu, jednak, jak wskazuje dr Schallig, w toku prac napotkano pewne problemy: "Zmiany klimatu opóźniły nasze badania, gdyż w przypadku Afryki, gdzie zmieniające się schematy pogodowe wpływają na pory deszczowe, trudniej jest przewidzieć, kiedy nastąpi przeniesienie malarii. Teraz trudno jest przewidzieć drogi szerzenia się, a ludzie z Afryki Wschodniej zaczynają narzekać, że robi się zbyt zimno!".

    Mimo tych komplikacji, badania MALACTRES wniosą istotny wkład w długofalową walkę z lekooporną malarią poprzez zapewnienie cennej wiedzy o kandydatach na markery genetyczne zaangażowane w ten proces. Mimo iż prace nad projektem mają się zakończyć latem, zespół ma nadzieję prowadzić dalsze badania, wykorzystując już zdobytą wiedzę, aby kontynuować walkę na rzecz wyeliminowania malarii.

    Dr Schallig twierdzi, ze zależy mu na dalszej działalności "marki" MALACTRES. Naukowcy z projektu podjęli starania o dalsze dofinansowanie, aby szybko udostępnić testy i prowadzić dalsze badania nad tłem oporności na ACT. "Konsorcjum zobowiązało się także do opublikowania ustaleń badawczych, ponadto wraz z końcem projektu ukaże się wiele prestiżowych publikacji" - podsumowuje.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Światowy Dzień Malarii (ang. World Malaria Day, fr. Journée mondiale du paludisme) – święto ustanowione przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia (WHA, WHO) w maju 2007 roku, upamiętniające globalną walkę z malarią. Obchodzone corocznie od 2008 roku w dniu 25 kwietnia. Jego celem jest wzrost świadomości społecznej dotyczącej malarii oraz redukcja skutków i skali choroby. Leki przeciwmalaryczne to grupa leków przeciwpierwotniakowych, stosowanych w profilaktyce i leczeniu malarii. Tradycyjnymi lekami przeciwmalarycznymi są pochodne chinoliny: chlorochina, amodiachina, prymachina. W walce z tą chorobą stosuje się też nowsze, syntetyczne leki należące do następujących grup: MalariaControl.net jest aplikacją korzystającą z przetwarzania rozproszonego w celu stochastycznego modelowania epidemiologii i historii malarii. Jest częścią ogólniejszego projektu Africa@home.

    Oporność na antybiotyki – cecha części szczepów bakteryjnych, która umożliwia im przeciwstawianie się wpływowi antybiotyku. W zależności od pochodzenia, dzieli się ją na pierwotną (naturalna struktura bakterii uniemożliwiająca działanie leku) lub nabytą – na skutek nabycia genów oporności od innych bakterii lub spontanicznych mutacji. Częsta oporność wśród bakterii wiąże się z nieracjonalną antybiotykoterapią oraz zbyt dużym zużyciem tych leków w przemyśle spożywczym. Chinina (łac. Chininum), C20H24N2O2 – organiczny związek chemiczny, alkaloid o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej w Andach. Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii. Obecnie została zastąpiona środkami o mniejszych działaniach ubocznych i stosuje się ją zazwyczaj, gdy występuje oporność na chlorochinę. Ponadto chinina posiada własności przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jest też wykorzystywana do nadawania specyficznego smaku napojowi gazowanemu – tonikowi.

    Highly Advanced Laboratory for Communications and Astronomy (HALCA), znany też jako MUSES-B lub Haruka – japoński orbitalny radioteleskop o efektywnej średnicy 8 m, pierwszy wykorzystywany do obserwacji metodą interferometrii wielkobazowej (w ramach projektu VSOP). Prowadził obserwacje w pasmach 1,6 GHz i 5 GHz (miał również prowadzić badania na częstotliwości 22 GHz, jednak zrezygnowano z niej po umieszczeniu teleskopu na orbicie – prawdopodobnie z powodu wibracji przy starcie czułość w tym paśmie drastycznie spadła). Obserwacje dla projektu VSOP satelita zakończył w październiku 2003, jednak prowadził badania do listopada 2005. Chlorochina (łac. Chloroquinum) – lek pierwotniakobójczy, znosi ostry atak malarii, pełzaka czerwonki i lamblii jelitowej; działa także przeciwzapalnie.

    Poziomy transfer genów, horyzontalny transfer genów (HTG), lateralny transfer genów (LTG) - zjawisko przechodzenie genów między organizmami różnych gatunków, najczęściej pozostającymi ze sobą w ścisłej relacji ekologicznej. Zjawisko jest odpowiedzialne za istnienie 10-20% genów w komórkach prokariotycznych i takie krytyczne dla ewolucji cechy jak oporność na antybiotyki, wirulencja, zdolność przeprowadzania fotosyntezy oraz asymilacji azotu atmosferycznego. W komórkach eukariotycznych proces zachodzi rzadziej, jednak prawdopodobnie był powszechny w początkowym etapie ewolucji eukariontów. Geny, będące wynikiem HGT, w tej domenie stanowią poniżej 1%. Atowakwon (atovaquone, atavaquone) – lek przeciwmalaryczny należący do grupy naftalenów. Atowakwon jest analogiem ubichinonu wykazującym aktywność przeciw grzybom Pneumocystis jiroveci, zarodźcom malarii i Toxoplasma gondii.

    Halofantryna (łac. Halofantrinum) – organiczny związek chemiczny, chemioterapeutyk stosowany w zwalczaniu malarii. Nie jest zalecany w profilaktyce choroby.

    Biguanidy – grupa leków będących pochodnymi biguanidu, stosowanych m.in. w leczeniu cukrzycy typu 2 i malarii. Obecnie zastosowanie w leczeniu cukrzycy znajduje jedynie metformina, gdyż fenformina i buformina z uwagi na istotne efekty uboczne zostały wycofane z rynku. Mechanizm ich działania polega na zmniejszeniu syntezy ATP w wielu komórkach, co skutkuje hamowaniem glukoneogenezy w komórkach wątrobowych, wzrostem obwodowej beztlenowej glikolizy oraz zahamowaniem lipolizy, co skutkuje obniżeniem poziomu glukozy i lipidów we krwi oraz obniżeniem masy ciała.

    George Henry Falkiner Nuttall (ur. 5 lipca 1862 w San Francisco – zm. 16 grudnia 1937) - brytyjski bakteriolog, który prowadził badania nad pasożytami i chorobami przenoszonymi przez owady. Jego wkład naukowy obejmował także zagadnienia immunologiczne, a także życie w warunkach aseptycznych, chemiczny skład krwi, choroby przenoszone przez stawonogi (szczególnie kleszcze). Badał rozmieszczenie w Wielkiej Brytanii komarów z rodzaju Anopheles w powiązaniu z występowaniem malarii. Wraz z Williamem Welchem ustalił, że Clostridium perfringens jest drobnoustrojem odpowiedzialnym za występowanie zgorzeli gazowej. W swoich badaniach wykazał znaczenie bakterii jelitowych w procesie trawienia oraz badał bakteriobójcze działanie składników krwi. Ettore Marchiafava (ur. 3 lipca 1847 w Rzymie, zm. 22 października 1935 w Rzymie) – włoski lekarz i zoolog, badacz malarii.

    George Monbiot (ur. 27 stycznia 1963) – dziennikarz, publicysta i działacz ekologiczny. Ma swą cotygodniową rubrykę w dzienniku "The Guardian". Pracując jako dziennikarz śledczy dla BBC, stał się persona non grata w kilkunastu krajach, w których przebywał. W Indonezji skazany został zaocznie na dożywocie za pisanie o działaniach tamtejszego rządu wobec tubylczej ludności należącej do tego państwa części Nowej Gwinei, a w Kenii orzeczono o jego śmierci klinicznej z powodu malarii.

    Dodano: 19.06.2013. 16:17  


    Najnowsze