• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Otwarcie Naukowego Centrum Obrazowania Biomedycznego w Kajetanach

    19.03.2009. 21:41
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowe Centrum Obrazowania Biomedycznego - pierwszy w Polsce ośrodek, w którym prowadzone będą badania naukowe i kliniczne z zastosowaniem nowoczesnych metod obrazowych, jak funkcjonalny rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa - zacznie działać w czwartek 19 marca w Kajetanach pod Warszawą. Jak powiedział prof. Henryk Skarżyński, dyrektor Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu, przy którym będzie działać Centrum, badania prowadzone w tym centrum pozwolą lepiej poznać mechanizmy rozwoju wielu schorzeń - neurologicznych, układu krwionośnego, nowotworów oraz schorzeń psychicznych. W dalszej perspektywie powinno to pomóc w rozwoju nowych metod diagnostyki i nowych terapii.

    Centrum zostało wyposażone w ważący kilkanaście ton skaner rezonansu magnetycznego 3T - ogromny magnes, który wytwarza pole o natężeniu 3 Tesli, czyli 100 tys. razy większe niż pole magnetyczne Ziemi. Pozwala on nie tylko na badanie morfologii mózgu, ale też - dzięki odpowiedniemu oprogramowaniu - umożliwia badanie jego czynności (fMRI - funkcjonalny rezonans magnetyczny) oraz analizę przebiegu połączeń nerwowych w mózgu (badania tensora dyfuzji - DTI).

    Jak wyjaśnił Piotr Bogorodzki z Instytutu Radioelektroniki Politechniki Warszawskiej, technika fMRI pozwala obserwować czynności zachodzące w mózgu w sposób pośredni - w miejscu, w którym neurony nasilają pracę wzrasta ukrwienie tkanki nerwowej i zużycie tlenu, a to jest rejestrowane przez skaner. Badanie fMRI różni się od standardowego rezonansu tym, że pozwala uzyskać nie kilka obrazów dobrej jakości, ale rodzaj +filmu+ o tym, co się w mózgu dzieje.

    Dzięki tej metodzie można lepiej zrozumieć, jakie funkcje pełnią poszczególne obszary mózgu - kora słuchowa, czuciowa, wzrokowa, ruchowa. Do badań tego typu wykorzystuje się szereg urządzeń wspomagających stymulację pacjenta w czasie testu. Na przykład, przy stymulacji wzrokowej pacjent może widzieć w lusterku obraz zrzucany z projektora (w Kajetanach rolę tę będą pełnić specjalne gogle); do stymulacji słuchowej służą specjalne słuchawki piezoelektryczne (bo zwykłe nie działają); można stymulować czuciowo, motorycznie albo podawać różne zapachy przez rurkę czy pobudzać zmysł smaku.

    Zdaniem Pawła Solocha z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przy pomocy fMRI można np. oceniać skuteczność działania leków w różnych chorobach, jak nadpobudliwość psychoruchowa (ADHD). Ta nieinwazyjna metoda pozwoli wyznaczyć wszystkie miejsca w mózgu odpowiedzialne za procesy myślowe; pomóc w badaniach odporności na stres wśród żołnierzy czy pilotów; w rehabilitacji neurologicznej; w neuromarketingu; w badaniach zaburzeń mowy, pisania, widzenia, pamięci; badaniach procesów poznawczych i reakcji emocjonalnych; skutków uszkodzeń mózgu; wykrywaniu kłamstw" - wymieniał badacz. Można ją wykorzystać m.in. do sterowania urządzeniami elektronicznymi przy pomocy naszych myśli; do badań nad osobami łamiącymi prawo, psychopatami.

    "Badania czynnościowe mózgu to również możliwość zwiększenia bezpieczeństwa operacji neurochirurgicznych, np. podczas usuwania guzów mózgu. Grożą one utratą bardzo ważnych funkcji życiowych pacjenta, jak mowa, ruch, czucie. Bez badania fMRI neurochirurg nie będzie wiedział, czy blisko guza znajduje się jakiś ważny dla funkcji życiowych ośrodek nerwowy i czy może go naruszyć" - tłumaczył prof. Skarżyński.

    Badacz liczy, że Centrum umożliwi dynamiczny rozwój badań dotyczących funkcji układu słuchowego. Mają one doprowadzić do stworzenia map aktywacyjnych mózgu człowieka ze szczególnym uwzględnieniem kory słuchowej. Można będzie badać np. zmiany zachodzące w mózgu podczas uczenia się nowych języków, zmiany u osób dwujęzycznych, słuch absolutny, etc.

    "Dane ze świata pokazują, że najnowocześniejsze technologie w medycynie mają rentowność i opłacalność porównywalną do usług telekomunikacyjnych, które dzisiaj decydują o jakości naszego życia" - podkreślił prof. Skarżyński. Jego zdaniem, otwarcie Naukowego Centrum Obrazowania Biomedycznego może być zaczynem ogromnego rozwoju medycznego i naukowego w Polsce.

    Centrum jest wspólną inicjatywą Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Instytutu Radioelektroniki Politechniki Warszawskiej, wspieraną przez wiele polskich ośrodków naukowych - przede wszystkim przez Sieć Inżynierii Biomedycznej - BIOMEN. Inicjatywę wsparło też Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

    Oprócz ogromnego magnesu 3T, placówka posiada aparat umożliwiający jednoczesną rejestrację elektrycznych fal mózgu (EEG) oraz obrazów z badania fMRI. Planowany jest ponadto zakup skanera do tomografii komputerowej (która wykorzystuje promienie Rentgena).

    Otwarciu Centrum Obrazowania Biomedycznego będzie towarzyszyła dwudniowa konferencja naukowa poświęcona zastosowaniu techniki fMRI w medycynie i innych obszarach nauki. Uroczystości otwarcia i konferencja rozpoczną się o godz. 12 w siedzibie Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy w Kajetanach.

    Szczegółowe informacje na temat konferencji dostępne są na stronie: www.ncob.ifps.org.pl/home.php

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy (ang. functional Magnetic Resonance Imaging, fMRI) – wyspecjalizowana odmiana obrazowania rezonansu magnetycznego. Za pomocą tej metody mierzona jest hemodynamiczna odpowiedź ośrodkowego układu nerwowego. Istotą badania jest skoordynowany z bodźcem pomiar efektu BOLD (blood-oxygen-level-dependent contrast), który powstaje wskutek wzrostu przepływu i utlenowania aktywnej okolicy mózgu. Neuroteologia - dyscyplina naukowa w badaniach nad duchowością. Jej metodologia polega na używaniu neurologicznych metod obrazowania pracy mózgu takich jak np. EEG, FMRI, Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa do ustalania związków pomiędzy aktywnością mózgu, a indywidualnym doświadczeniem duchowym. Badaniom w szczególności poddawane są siostry zakonne, Buddyści i inni ludzie wiary, którzy mają poczucie posiadania zdolności bezpośredniego komunikowania się z bóstwem. Nuroobrazowanie – metody umożliwiające obrazowanie struktury i funkcji mózgu. Metody neuroobrazowania pozwalają na obserwację czynności mózgu podczas przeprowadzania wybranych procesów, np. odliczania co 3, zapamiętywania twarzy, poruszania palcem wskazującym, czytania słów, itd. Neuroobrazowanie umożliwia lokalizację obszarów funkcjonalnych mózgu, odpowiednich dla danych procesów. Istotną sprawą jest to, aby w eksperymencie z wykorzystaniem neuroobrazownia dobrać odpowiednio warunek kontrolny dla wybranego warunku eksperymentalnego (zadania wykonywanego przez osobę badaną). Do badań tego typu można stosować funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy.

    Badanie słuchu – jest to ocena reakcji organizmu powstałej w wyniku stymulacji dźwiękowej. Badania słuchu dzielą się na badania subiektywne i badania obiektywne. Subiektywne badania słuchu, w przeciwieństwie do badań obiektywnych, wymagają aktywnej współpracy osoby badanej (od osoby badanej wymaga się świadomej informacji zwrotnej np. czy dźwięk jest słyszalny). Badania słuchu można podzielić również na badania progowe oraz nadprogowe. Celem badań progowych jest określenie najcichszego możliwego do usłyszenia dźwięku, w badaniach nadprogowych oceniana jest percepcja dźwięku powyżej progu słyszenia. Śmierć mózgu – definicja śmierci utożsamiająca śmierć człowieka jako całości z nieodwracalnym ustaniem funkcji mózgu. Obecnie przyjęta w Polsce definicja śmierci jako śmierci całego mózgu obowiązuje od 2007 roku. Rozpoznanie śmierci mózgu pozwala na zaprzestanie dalszego, niecelowego leczenia oraz na pobranie ze zwłok narządów do celów transplantacyjnych.

    Neurostymulator (ang. neurostimulator) – jest zasilanym przez baterię urządzeniem zaprojektowanym w celu elektrycznej stymulacji mózgu. Neurostymulatory są integralną częścią chirurgicznie wszczepianych układów takich jak urządzenie do głębokiej stymulacji mózgu (DBS) czy urządzenie do stymulacji nerwu błędnego (VNS), wykorzystywanych w leczeniu chorób układu nerwowego. Głęboka stymulacja mózgu (ang. deep brain stimulation - DBS) – chirurgiczna metoda leczenia, polegająca na implantacji urządzenia zwanego rozrusznikiem mózgu, które wysyła impulsy elektryczne do określonej części mózgu.

    Elektroencefalografia (EEG) − nieinwazyjna metoda diagnostyczna służąca do badania bioelektrycznej czynności mózgu za pomocą elektroencefalografu. Badanie polega na odpowiednim rozmieszczeniu na powierzchni skóry czaszki elektrod, które rejestrują zmiany potencjału elektrycznego na powierzchni skóry, pochodzące od aktywności neuronów kory mózgowej i po odpowiednim ich wzmocnieniu tworzą z nich zapis – elektroencefalogram. Jeśli elektrody umieści się bezpośrednio na korze mózgu (np. podczas operacji) badanie nosi nazwę elektrokortykografii (ECoG). Pierwszy polski zapis EEG został zarejestrowany przez Adolfa Becka na Uniwersytecie Jagiellońskim, który swoją pracę opublikował w 1890 r. Pierwsze badanie EEG na człowieku przeprowadził Hans Berger, psychiatra z Jeny. Wstrząśnienie mózgu – zaburzenie czynności pnia mózgu, będące wynikiem urazu lub zniesienia czynności komórek zwojowych mózgu bez znaczących zmian anatomicznych.

    Niedokrwienie mózgu (ang. cerebral ischaemia, łac. ischaemia cerebri) – zaburzenie krążenia krwi w mózgu, spowodowane zakrzepem, skurczem lub uszkodzeniem ściany w określonej tętnicy doprowadzającej krew do mózgu, zatorem takiej tętnicy (najczęstsze są zatory sercowopochodne - materiał zatorowy np. skrzeplina pochodzi z jam serca lub tętniczo-tętnicze - materiałem zatorowym jest skrzeplina przyścienna w tętnicy). Niedokrwienie mózgu może dawać objawy przemijające i jeśli wycofują się one w ciągu 24 godzin, to określamy je jako przejściowe niedokrwienie mózgu czyli TIA, może też spowodować uszkodzenie trwałe i wtedy jest ono określane jako udar mózgu niedokrwienny.

    Światowy Tydzień Mózgu, Tydzień Mózgu (ang. Brain Awareness Week) – święto mające na celu popularyzację wiedzy o mózgu i jego działaniu. Obchodzone 12-16 marca od 1996 pierwszy raz w Stanach Zjednoczonych (zapoczątkowane przez Dana Alliance for Brain Initiatives), a w Polsce od 1999 roku. Obchody są organizowane z inicjatywy Instytutu Nenckiego oraz wspierane przez Polskie Towarzystwo Badań Układu Nerwowego, Komitet Neurobiologii PAN i Stowarzyszenie na Rzecz Krzewienia Wiedzy o Mózgu DANA. Akcje edukacyjne odbywają się m.in. w Warszawie i Krakowie.

    PACI (ang. partial anterior circulation infarct) – częściowy zawał mózgu obejmujący zakres unaczynienia tętnicy przedniej lub środkowej mózgu. Jest to rodzaj zawału mózgu związany z częściową niedrożnością jednej z tętnic krążenia przedniego mózgu (obejmującego tętnicę środkową i tętnicę przednią). Encefalomalacja, rozmiękanie mózgu (łac. encephalomalatio) – martwica rozpływna komórek tkanki nerwowej w danej części mózgu, spowodowana np. udarem mózgu.

    Dodano: 19.03.2009. 21:41  


    Najnowsze