• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Oznaczanie wartości odżywczej - nie tak skuteczne, jak mogłoby się wydawać

    21.02.2012. 17:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Konsumenci wykorzystują etykiety określające wartość odżywczą do podejmowania przemyślanych decyzji o odżywianiu się i "odpowiedniej" żywności dla zachowania lepszego zdrowia. Wyniki nowych badań przeprowadzonych w Europie wskazują jednak, że istnieją ograniczenia w sposobie, w jaki te etykiety można wykorzystywać w rzeczywistych sytuacjach. Wyniki stanowią dorobek projektu FLABEL (Etykietowanie żywności w celu pogłębienia wiedzy na rzecz jakości życia), który otrzymał dofinansowanie w kwocie niemal 2,9 mln EUR z tematu "Żywność, rolnictwo, rybołówstwo i biotechnologia" (Europejska bio-gospodarka oparta na wiedzy lub KBBE) Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE. Odkrycia zostały zaprezentowane przez doradcę naukowego w projekcie FLABEL, profesora Klausa G. Grunerta, przy okazji niedawnego internetowego seminarium.

    Dobre wiadomości są takie, że konsumenci rozumieją informacje podawane na etykietach informujących o wartości odżywczej i korzystają z nich, aby dokonywać zdrowych wyborów. Nawet informacje dotyczące niezbędnych substancji odżywczych, w tym tłuszczów, tłuszczów nasyconych, cukru i soli oraz energii zamieszczane na szeregu produktów są zrozumiałe i odpowiednio wykorzystywane przez większość konsumentów. Należy zauważyć, że większość konsumentów jest również w stanie sklasyfikować żywność pod względem poziomu zdrowotności.

    Sytuacja zmierza w złym kierunku, kiedy brak motywacji i uwagi wznosi bariery, utrudniając konsumentom wybór żywności na podstawie oznaczonej wartości odżywczej.

    "Konsumenci muszą być zmotywowani, aby zainteresować się danymi o wartości odżywczej - mając na przykład cel zdrowotny - i zwrócić uwagę na etykiety" - twierdzi profesor Grunert.

    Oddziaływanie etykiet określających wartość odżywczą na zdrowotność wyborów żywieniowych zmniejsza się ze względu na brak uwagi. Na potrzeby badań zespół FLABEL przeprowadził eksperyment z imitacją sklepu spożywczego, w którym naukowcy śledzili ruchy oczu kupujących przy wyborze artykułów spożywczych wkładanych do koszyka. Na podstawie zebranych informacji zespół stwierdził, że średnio uwaga poświęcana etykietom wyniosła zaledwie od 25 do 100 milisekund. To czas niewystarczający na przetworzenie informacji przez konsumentów.

    Jeżeli chodzi o motywację, można z jednej strony zachęcać konsumentów do poświęcania więcej uwagi informacjom żywieniowym poprzez dłuższe zapoznawanie się z etykietami nt. wartości odżywczej, ale z drugiej strony mogłoby się okazać pomocne podawanie im w spójny sposób informacji o podstawowych substancjach odżywczych i energii z przodu opakowania.

    "Uzupełnienie tych informacji logotypem zdrowego produktu również może zwiększyć uwagę oraz wykorzystywanie informacji, zwłaszcza kiedy konsument znajduje się pod presją czasu" - stwierdza profesor Grunert, który jest założycielem i dyrektorem Centrum Badań nad Relacjami z Klientami w Sektorze Spożywczym (MAPP) przy Uniwersytecie w Aarhus w Danii. "Wykorzystanie kodu kolorów zwiększa w niektórych sytuacjach uwagę i wykorzystanie, aczkolwiek efekty nie są silne."

    Konsumenci, którzy wzięli udział w projekcie FLABEL stwierdzili, że optowaliby za wykorzystywaniem bardziej złożonych etykiet, które podają pełną informację. Wyniki projektu FLABEL pokazują również, że "upodobanie" jest uzależnione od wcześniejszego doświadczenia konsumentów lub stopnia znajomości etykiet.

    Zespół FLABEL stwierdził, że obecność informacji żywieniowej na etykietach w Europie jest bardzo wysoka. W toku badań analizie poddano ponad 37.000 produktów z 5 kategorii, ze wszystkich państw członkowskich UE i Turcji. W sumie 85% artykułów spożywczych miało informację żywieniową zamieszoną z tyłu opakowania, a 48% z przodu. Kategorie produktów to herbatniki, płatki śniadaniowe, schładzane i zapakowane dania gotowe, napoje gazowane i jogurty.

    W skład konsorcjum weszli eksperci z Belgii, Danii, Grecji, Holandii, Niemiec, Polski, Turcji i USA.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    System informacji marketingowych (SIM) - sformalizowany i powiązany wewnętrznie zespół osób, urządzeń oraz procedur stworzonych w celu zapewnienia uporządkowanego dopływu trafnych informacji ze źródeł wewnętrznych i zewnętrznych na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych. To metoda ciągłego planowania, zbierania i przechowywania oraz analizy danych. System informacji marketingowej ułatwia podejmowanie dwóch kategorii decyzji: programowanych i nieprogramowanych. SIM powinien być okresowo weryfikowany w celu oceny wartości dostarczonych informacji i sformułowania zapotrzebowania na nowe informacje. Wyniki badań marketingowych i informacje uzyskane z systemu informacji marketingowej są względem siebie komplementarne. Ze względu na potrzebę sprawnego przetwarzania dużej liczby danych, SIM funkcjonuje zazwyczaj przy wykorzystaniu techniki komputerowej. Wspólnotowy System Szybkiej Informacji (RAPEX) – stworzony w 1984 system, działający na obszarze Jednolitego Rynku Unii Europejskiej, którego celem jest szybka wymiana informacji między Komisją Europejską a państwami członkowskimi UE na temat produktów nieżywnościowych mogących stanowić zagrożenie dla konsumentów, a także na temat środków podjętych przez poszczególne państwa wspólnoty, mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla konsumentów przez ograniczenie lub zakaz wprowadzania danego produktu na rynek. Wymiana informacji następuje za pośrednictwem Narodowych Punktów Kontaktowych (ang. National Contact Points). Wartość odżywcza – stopień zawartości poszczególnych składników odżywczych (np. białek, węglowodanów, tłuszczów, witamin) w pożywieniu. Określana procentowo lub w liczbach bezwzględnych na jednostkę wagi lub objętości. Informacja o niej powinna znajdować się na opakowaniach produktów spożywczych.

    Kremogeny to przeciery (drobno przetarte owoce lub warzywa), które poddano zabiegom uszlachetniającym, mającym na celu zachowanie w jak największym stopniu wartości odżywczej użytego do ich produkcji surowca. Autowaloryzacja - dążenie do obrony, podtrzymania lub podniesienia samooceny. Dążenie do podniesienia samooceny jest głównym motywem związanym ze schematem ja. Większość zdrowych ludzi tak przetwarza informacje, żeby własna osoba jawiła się w pozytywnym świetle. Dwa pozostałe motywy, pod których wpływem jest przetwarzanie informacji o sobie, to dążenie do adekwatności samooceny (samopoznanie), dążenie do spójności samooceny (autoweryfikacja). W większości przypadków dążenie do pozytywnej samooceny wpływa na selektywne przetwarzanie informacji. Niekiedy jednak jest motywem podjęcia rzeczywistych działań, których celem jest podniesienie swoich walorów.

    Biodata – termin dotyczący danych biograficznych używany w psychologii organizacji oraz pracy. Jest to dość szeroki termin obejmujący różnorodne informacje dotyczące historii życia. Obejmuje on takie kategorie informacji jak: wiek, wykształcenie, doświadczenia zawodowe, nagrody i kary, szczególnych życiowych aktywności i zainteresowań, postaw, wartości itp. Informacje tego typu zbierane są najczęściej w procesie selekcji i klasyfikacji kandydatów do pracy. Zakłada się przy tym, że przeszłe zachowania, doświadczenia czy właściwości jednostki mogą być wykorzystywane do przewidywania kariery zawodowej. Założenie to wynika stąd, że wiele ludzkich postaw czy wartości i powiązanych z nimi zachowań nie zmienia się szybko w czasie, a więc obecne zachowanie może być podobne do wcześniejszych zachowań. W celu zbierania danych biograficznych (biodata) opracowuje się różnego rodzaju kwestionariusze lub poddaje się analizie dane pochodzące z curriculum vitae. Normy żywienia – przyjęta na podstawie badań ilość energii i składników odżywczych wystarczająca zaspokojeniu znanych potrzeb żywieniowych praktycznie wszystkich zdrowych osób w populacji. Spożycie zgodne z określonymi w normach ma zapobiec chorobom z niedoboru energii i składników odżywczych, a także szkodliwym skutkom ich nadmiernej podaży. Należy pamiętać, że normy opracowywane są dla grup ludności, a nie dla poszczególnych osób i przeznaczone są dla ludzi zdrowych. Osoby chore powinny stosować się do zaleceń żywieniowych wyznaczonych przez lekarza specjalistę. Normy żywienia człowieka stosowane są w wielu dziedzinach związanych z żywnością i żywieniem, w tym przede wszystkim w:

    Etykieta zastępcza – w latach 80. uproszczona wersja zwyczajnej etykiety danego produktu. Etykiety zastępcze były powszechne z powodu niewydolności systemu produkcji normalnych etykiet (brak dobrego papieru i farb drukarskich). Były zwykle wykonywane przy pomocy stempli, fotokopii, itp. Często wykonywano je na odwrocie etykiet produktów, których produkcja była niemożliwa ze względu na braki w zaopatrzeniu w surowce. EuroFIR (European Food Information Resorce - Europejskie Źródło Informacji o Składzie Żywności) jest międzynarodowym stowarzyszeniem non-profit, które wspiera wykorzystanie istniejących oraz przyszłych źródeł danych dotyczących składu żywności poprzez współpracę i harmonizację jakości danych, ich funkcjonalności oraz spełnianie światowych standardów.

    Badania rynku to zespół czynności polegających na gromadzeniu informacji o zjawiskach i procesach na rynku, ich przyczynach, stanie aktualnym i tendencjach rozwojowych. Celem badań rynku jest zdobycie informacji o kształtowaniu się mechanizmów rynkowych takich, jak popyt, podaż, ceny, zachowania i preferencje konsumentów, działania konkurencji, funkcjonowanie systemu dystrybucji, sprzedaży itp. Badania rynku są częścią badań marketingowych. Prowadzenie badań rynku zarówno polepsza pozycje konkurencyjną przedsiębiorstwa jak i jest zalecane przez normy ISO 9000.

    Efekt szminki – twierdzenie, iż w gospodarce w okresach kryzysów gospodarczych funkcjonuje mechanizm polegający na radykalnej zmianie preferencji konsumentów w tym sensie, iż zmniejsza się konsumpcja dóbr luksusowych o dużej wartości, a wzrasta konsumpcja dóbr luksusowych o relatywnie mniejszej wartości np. zmniejsza się wolumen sprzedaży luksusowych samolotów i samochodów, a wzrasta wolumen sprzedaż luksusowych kosmetyków, urządzeń elektronicznych, produktów spożywczych.

    Pasteryzacja – zapoczątkowana przez Ludwika Pasteura technika konserwacji za pomocą odpowiednio dobranego podgrzewania produktów spożywczych, tak aby zniszczyć lub zahamować wzrost drobnoustrojów chorobotwórczych lub enzymów przy jednoczesnym zachowaniu smaku produktów i uniknięciu obniżenia ich wartości odżywczych. Głównym zadaniem pasteryzacji jest przedłużenie trwałości produktów poprzez unieszkodliwienie form wegetatywnych mikroorganizmów. Proces ten nie niszczy jednak form przetrwalnikowych ani większości wirusów. Marketing zwrotny - celowe, nieuczciwe, działanie na własną korzyść firmy wobec klienta, który decydując się na usługę sprawdza jej wartość poprzez informacje, reklamę i doradztwo prowadzone bezpłatnie przez firmę, która tę usługę oferuje. Firma zamiast zajmować określone stanowisko w każdej sprawie oraz dla każdej potrzeby konsumenta, selekcjonuje tylko takie podejście, zapytania, chęć skorzystania z usług, które będą na pewno zrealizowane. Inne formy zapytania, mające na celu tylko zasięgnięcie informacji są ignorowane.

    Kodyfikacja wiedzy – zebranie w jednolitą, usystematyzowaną i opartą na wspólnych zasadach całość informacji (wiedzy) potrzebnych do funkcjonowania przedsiębiorstwa. Celem kodyfikacji wiedzy jest ułatwienie dostępu do zasobów wiedzy organizacji. Realizuje się to poprzez takie przetworzenie i usystematyzowanie posiadanych informacji aby można je było łatwo odnaleźć, zrozumieć i przyswoić. Dane powinny być zapisane w określonym formacie, a dostęp do nich możliwie prosty dla wszystkich upoważnionych do tego osób. Chemia spożywcza – dział chemii zajmujący się składem chemicznym surowców, produktów, dodatków do żywności oraz metodami i chemizmem produkcji, związkami chemicznymi dodawanymi do żywności oraz analizą chemiczną surowców, produktów żywnościowych oraz dodatków do produktów spożywczych m.in. konserwantów, barwników, regulatorów kwasowości, antyutleniaczy, wzmacniaczy smaku i zapachu i innych. Chemia spożywcza wiąże się ściśle z: inżynierią chemiczną i biochemiczną, mkrobiologią techniczną, biochemią, technologią żywności, zdrową żywnością, toksykologią oraz wszelkimi normami (m.in. UE) dotyczącymi chemii produktów żywnościowych. A dotyczy: piekarstwa, mleczarstwa, przerobu mięs, cukrownictwa, przetwórstwa warzyw i owoców, zielarstwa, produkcji substancji zapachowych, gorzelnictwa, winiarstwa, piwowarstwa, spożywczych wód mineralnych, przerobu zbóż, krochmalnictwa i innych.

    Maszyna informacyjna – maszyna, której zadaniem jest przekształcanie (transformowanie, przetwarzanie) informacji (choć niezbędny do jej działania jest także przepływ zasilenia – energii). Rozpatrywana jako źródło informacji jest nazywana nadajnikiem informacji, gdy istotne jest pobieranie przez nią informacji – odbiornikiem informacji Ćwiczenie koncentracji (inaczej: trening uwagi, trening koncentracji) – wielokrotne powtarzanie czynności poprawiających umiejętność skupienia i podtrzymywania uwagi na określonym przedmiocie, zjawisku, wydarzeniu, sytuacji itp. Ułatwia naukę selekcjonowania bodźców z otoczenia i koncentracji na tych, które w danej chwili są interesujące. Umożliwia skuteczne działanie wielozadaniowe, sprzyja poprawie zdolności przetwarzania tylko tych informacji, które są istotne z punktu widzenia wybranego celu. Koncentracja uwagi jest konieczna dla trwałego zapamiętywania. Ćwiczenia koncentracji przynoszą najlepsze efekty w połączeniu z zapewnieniem organizmowi odpowiedniej ilości snu, spokoju i wypoczynku.

    Dodano: 21.02.2012. 17:17  


    Najnowsze