• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Papierosy, a nie tabaka, zwiększają ryzyko zachorowania na stwardnienie rozsiane

    02.09.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy ze Szwecji, których badania są finansowane ze środków unijnych, odkryli, że dym tytoniowy zwiększa ryzyko zachorowania na stwardnienie rozsiane (MS), ale tabaka już nie. Odkrycia opublikowano w czasopiśmie Neurology.

    Badania są częścią projektu NEUROPROMISE (Neuroochronne strategie w stwardnieniu rozsianym), finansowanego z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR) UE.

    Partnerzy projektu NEUROPROMISE, którego zakończenie zaplanowano na 2010 r., dążą do zidentyfikowania głównych genów i krytycznych ścieżek związanych z MS i neurodegeneracją o podłożu zapalnym oraz do wyjaśnienia kluczowych mechanizmów immunopatologicznych neurodegeneracji. Projekt ma na celu również opracowanie nowych leków neuroochronnych na podstawie celów potwierdzonych w modelach zwierzęcych.

    MS to przewlekła choroba neurologiczna, na którą zapada około 1,2% do 1,6% Szwedów. Dane pokazują również, że na MS choruje więcej kobiet niż mężczyzn. Naukowcy znaleźli podłoże genetyczne choroby, jednak czynniki środowiskowe, takie jak palenie tytoniu, również odgrywają rolę w zwiększaniu ryzyka zachorowania na MS.

    Podczas gdy osiem na dziewięć badań naukowych nad paleniem tytoniu i ryzykiem zachorowania na MS wskazało, że osoby palące są bardziej zagrożone tą chorobą, w ramach zaledwie jednego projektu badawczego oceniono "dawkę kumulacyjną" albo okres palenia tytoniu i ryzyko zachorowania na MS.

    W ramach szwedzkich badań prowadzonych pod kierunkiem dr Anny K. HedstrĂśm z Instytutu Karolińskiego, badano czy zażywanie szwedzkiej tabaki zwiększa ryzyko zachorowania na MS. Według dr HedstrĂśm, szwedzka tabaka różni się od amerykańskiej, ponieważ jest wilgotnym proszkiem i zwykle nie skłania użytkownika do spluwania.

    "Podczas gdy papierosy z tytoniu zwiększają ryzyko zachorowania na MS, wyniki naszych badań wskazują, że zażywanie szwedzkiej tabaki nie wiąże się z podwyższonym ryzykiem zachorowania na MS" - wyjaśnia dr HedstrĂśm. "Te wyniki mogą oznaczać, że nikotyna nie jest substancją odpowiedzialną za podwyższenie ryzyka zachorowania na MS przez osoby palące."

    Osoby zażywające tabakę umieszczają ją pod górną wargą i przyjmują wówczas spore ilości nikotyny - zdaniem naukowców.

    Zespół zbadał grupę 2.757 osób, w tym 902 ze zdiagnozowanym MS i 1.855 osób bez oznak choroby. Badani Szwedzi byli w wieku od 16 do 70 lat. Każdy z badanych wypełnił ankietę na temat palenia papierosów z tytoniu i zażywania tabaki.

    Naukowcy odkryli, że w przypadku mężczyzn ryzyko zachorowania na MS wśród osób palących było o 1,8 raza wyższe niż wśród niepalących, a w przypadku kobiet o 1,4 raza. Nawet umiarkowani palacze obydwu płci są bardziej zagrożeni chorobą - jak wskazują dane.

    Podobnie, nawet jeżeli dana osoba przestanie palić tytoń, ryzyko zachorowania na MS utrzymuje się na wysokim poziomie przez około pięć lat - wedle wyników badań. Naukowcy odkryli również, że zażywanie szwedzkiej tabaki przez ponad 15 lat zmniejsza ryzyko zachorowania na MS. Należy zaznaczyć, że nie wykryto żadnych znaczących efektów zażywania tabaki przez okres krótszy niż 15 lat.

    "Zażywanie tabaki może wiązać się z innymi szkodliwymi skutkami, a naszych odkryć nie należy interpretować jako rekomendacji zażywania szwedzkiej tabaki, aby zapobiegać chorobie" - podkreśla dr HedstrĂśm.

    "Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej poznać mechanizmy stojące za tymi odkryciami. Istnieją teorie, że palenie tytoniu może podnosić poziom ryzyka zachorowania na MS z powodu zwiększania częstotliwości i uporczywości infekcji albo z powodu wywoływania reakcji autoimmunologicznych u osób podatnych genetycznie."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    NEUROPROMISE:
    http://www.neuropromise.it/

    Neurology:
    http://www.neurology.org/

    Źródło danych: Neurology
    Referencje dokumentu: Hedström, A.K., et al. (2009) Tobacco smoking, but not Swedish snuff use, increases the risk of multiple sclerosis. Neurology, 73, 696-701.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca. Wyleczenie - oznacza osiągnięcie takiego stanu osoby poddawanej leczeniu, że prawdopodobieństwo ponownego zachorowania na tę samą chorobę jest takie, jak prawdopodobieństwo zachorowania na tą samą chorobę dowolnej osoby z populacji ogólnej. Ryzyko operacyjne jest rodzajem ryzyka związanego z realizacją swoich funkcji przez przedsiębiorstwo. Jest to szerokie pojęcie obejmujące między innymi ryzyko nadużyć finansowych, ryzyko prawne, fizyczne lub zagrożenia dla środowiska. Pojęcie ryzyka operacyjnego jest najczęściej związane z zarządzaniem ryzykiem programowym instytucji finansowych, które muszą być dostosowane do zaleceń Nowej umowy kapitałowej, znanej jako Bazylea II. W postanowieniach Bazylei II, zarządzanie ryzykiem rozdzielono na ryzyko kredytowe, rynkowe i operacyjne. W wielu przypadkach ryzyko kredytowe oraz ryzyko rynkowe jest obsługiwane przez wydziały finansowe spółek z tego względu, że zarządzanie ryzykiem operacyjnym może być koordynowane centralnie, lecz najczęściej zarządzanie wdrażane jest przez różne jednostki operacyjne.

    Współczynnik zapadalności to miara prawdopodobieństwa zachorowania osób zdrowych na daną chorobę w określonym przedziale czasowym. Jego licznikiem jest liczba nowych zachorowań na daną chorobę w określonym czasie, a mianownikiem sumaryczny osoboczas narażenia na ryzyko, czyli liczba osób wolnych od choroby, ale narażonych na ryzyko jej wystąpienia w tym samym przedziale czasu. W populacji dynamicznej mianownik określa przeciętną wielkość populacji, często ocenianą pośrodku okresu obserwacji. Tytoń – produkt tworzony z liści tytoniu, który można skonsumować, używać jako formy pestycydów lub jako lekarstwa. Najczęściej jest wykorzystywany w formie używki, a najpopularniejsze sposoby spożywania tytoniu to palenie (np. w formie papierosa), zażywanie doustne (snus) lub wdychanie przez śluzówkę nosa (tabaka).

    Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Snus [ˈsnʉːs] to popularna w Szwecji, Finlandii i w Norwegii używka, sporządzana na bazie tytoniu. Postacią przypomina będącą w sprzedaży w Polsce tabakę, jednak w odróżnieniu od niej zażywana jest doustnie, przez umieszczenie jej za dolną lub górną wargą, skąd następuje wchłanianie nikotyny. Snus zawiera większe ilości nikotyny niż papierosy i może służyć jako bezdymna alternatywa.

    Dywersyfikacja ryzyka - to zróżnicowanie prowadzonej działalności, mające na celu rozproszenie związanego z nią ryzyka. Nawracające wysiękowe zapalenie stawu (łac. hydrarthrosis intermittens, ang. intermittent hydrarthrosis) – bardzo rzadka choroba o nieznanej etiologii, charakteryzująca się występowaniem nawrotowych wysięków w stawie, prawie zawsze kolanowym. Opisywano także pojedyncze przypadki z zajęciem stawu biodrowego i łokciowego. Choroba została po raz pierwszy opisana w 1845 przez E.R. Perrina. Wśród czynników zwiększających ryzyko zachorowania wymieniane są uwarunkowania genetyczne, alergie oraz rozpoczęcie miesiączkowania. Choroba ujawnia się w okresie dojrzewania lub bezpośrednio po nim.

    Ryzyko rynkowe (ang. market risk) zwane również ryzykiem systematycznym (ang. systematic risk), systemowym lub ryzykiem niedywersyfikowalnym – jest spowodowane czynnikami ogólnogospodarczymi (ustrój gospodarczy, polityka, czynniki koniunkturalne) oraz losowymi (np. inflacja i wojna). Czynniki te mają wpływ na cały rynek. W związku z tym ryzyka systematycznego nie da się zmniejszyć ani wyeliminować. Ryzyko rynkowe (systematyczne) ma swoje źródło w siłach, od których nie da się uniezależnić, takich jak ogólna kondycja gospodarki. Ryzyko rynkowe dotyczy ogółu społeczeństwa. W zależności od sfery finansów na jaką oddziałuje będzie nieco odmiennie definiowane.

    Pokusa nadużycia (ang. moral hazard) - teza mówiąca o tym, że podmiot chroniony przed ryzykiem może zachowywać się inaczej, niż gdyby był w pełni eksponowany na ryzyko. Na przykład, osoba ubezpieczona może zachowywać się bardziej ryzykownie w porównaniu z sytuacją, w której nie miałaby ona ubezpieczenia. Moral hazard narasta, ponieważ poszczególni ludzie jak i instytucje nie ponoszą konsekwencji swoich działań i w związku z tym mają tendencję do zachowań mniej ostrożnych, niż miałoby to miejsce w przypadku ponoszenia pełnych skutków.

    Atypowa hiperplazja przewodowa (ADH) jest to nadmierny rozrost komórek przewodu mlecznego. Jest to zmiana łagodna, często asymptomatyczna, która może jednak wskazywać na podwyższone ryzyko zachorowania na raka gruczołu sutkowego. Morfologicznie ADH różni się ilościowo od nieinwazyjnego raka wewnątrzprzewodowego (DCIS). Spermicydy to inaczej środki plemnikobójcze. Występują w postaci globulek i kremów antykoncepcyjnych. Ich zaletą jest niska cena i dostępność bez recepty. Ich wady to niska skuteczność, niewygoda stosowania i ryzyko reakcji alergicznych. Substancja plemnikobójcza, Nonoxynol-9 może zwiększać ryzyko zakażenia HIV i chorobami przenoszonymi drogą płciową, ponieważ u wielu kobiet wywołuje podrażnienia tkanki pochwy. Ryzyko jest największe w przypadku wielokrotnych stosunków w ciągu dnia lub stosunków analnych.

    Ryzyko rezydualne – ryzyko lub niebezpieczeństwo zdarzenia, zjawiska lub okoliczności, które po zastosowaniu wszelkich możliwych, bądź częściowych środków kontroli oraz najlepszych praktyk w postępowaniu z nim nadal pozostaje. Nawet jeśli wszystkie teoretycznie możliwe środki bezpieczeństwa zostaną zastosowane. Jest to ryzyko jakie pozostaje po przeprowadzeniu przez kierownictwo firmy lub innej organizacji działań zmierzających do zminimalizowania wpływu (skutków) oraz prawdopodobieństwa wystąpienia niepomyślnych zdarzeń, włączając działania kontrolne podjęte w odpowiedzi na ryzyko. Historia odkrycia i badań nad stwardnieniem guzowatym: Historia odkrycia stwardnienia guzowatego i badań nad tą chorobą liczy dopiero niecałe 200 lat. Stwardnienie guzowate (tuberous sclerosis, tuberous sclerosis complex, TSC) jest rzadką, wielonarządową chorobą genetyczną, w której rozwijają się łagodne guzy mózgu i guzy innych ważnych życiowo narządów: nerek, serca, oczu, płuc i skóry. Zespół objawów może obejmować napady drgawkowe, opóźnienie rozwoju, zaburzenia behawioralne i schorzenia dermatologiczne, a także objawy wynikające z zajęcia płuc i nerek. TSC może być spowodowane mutacją w jednym z dwóch genów: TSC1 i TSC2 , kodujących, odpowiednio, hamartynę i tuberynę. Oba geny należą do genów supresorowych (antyonkogenów), gdyż funkcją kodowanych przez nie białek jest regulacja cyklu komórkowego i procesu różnicowania komórek. W przeszłości zachorowania na tę chorobę traktowano jak ciekawe przypadki kazuistyczne; obecnie, badaniom nad patogenezą TSC przypisuje się istotne znaczenie w poznawaniu procesu nowotworzenia i supresji nowotworów.

    Dodano: 02.09.2009. 15:11  


    Najnowsze