• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pierwsze przeszczepy przygotowanych w Polsce łąkotek udane

    28.10.2010. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dwie pierwsze w Polsce operacje przeszczepu łąkotki stawu kolanowego z użyciem opracowanych i przygotowanych w Polsce przeszczepów, przeprowadzone 27 października w Klinice Chirurgii Endoskopowej w Żorach (Śląskie) przebiegły pomyślnie.

    Rano zespół pod kierownictwem dr. Juliusza Deca zoperował 17-latka, wszczepiając mu łąkotkę boczną, krótko przed godziną 13 zakończył się zabieg 19-letniego pacjenta, któremu wszczepiono łąkotkę przyśrodkową. Obaj przeszli też rekonstrukcję więzadła krzyżowego przedniego - bez tej części zabiegu kolano byłoby niestabilne i przeszczep mógłby się szybko zniszczyć. Zgromadzeni na konferencji naukowej chirurdzy z całej Polski, obserwujący na monitorze przebieg operacji, przyjęli jej zakończenie brawami.

    "Oba zabiegi przebiegły pomyślnie, teraz swoje musi zrobić biologia, łąkotki muszą się wygoić" - powiedział PAP kierownik Kliniki Chirurgii Endoskopowej dr Henryk Noga. "Czekaliśmy długo na możliwość przeszczepienia łąkotki stawu kolanowego, która jest opracowana, przygotowana w Polsce" - dodał.

    Brak łąkotki powoduje większe naciski na powierzchniach stawowych, co prowadzi do przedwczesnego zużywania się chrząstki stawowej i wczesnej choroby zwyrodnieniowej. Dzięki przeszczepowi pacjenci tego unikną i będą mogli wrócić do pełnej sprawności, nawet do wyczynowego uprawiania sportu. Po 3 tygodniach zaczną obciążać nogę, po 3 miesiącach będą mogli prowadzić normalne, codzienne życie, o sporcie mogą pomyśleć za pół roku.

    Dotychczas w Polsce nie wykonywano rutynowo takich zabiegów ze względu na wysokie koszty przygotowania przeszczepów sprowadzanych zza granicy. Polskie są dwukrotnie tańsze.

    Przeszczepy przygotował dzięki zmarłym dawcom bank tkanek "Homograft" - spółka należąca do Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii w Zabrzu, założonej przez prof. Zbigniewa Religę. Było to możliwe dzięki grantowi z Ministerstwa Zdrowia w ramach programu medycyny transplantacyjnej Polgraft na przygotowanie łąkotek do przeszczepu, z którego skorzystały banki tkanek w Zabrzu, Warszawie i Kielcach.

    Jak wyjaśnia prezes spółki Homograft Jolanta Wszołek, przygotowanie łąkotek do przeszczepu to skomplikowana procedura, odbywająca się w bardzo ścisłym reżimie sanitarnym. Tkanka musi być pobrana w jałowych warunkach przed upływem 24 godzin od chwili śmierci, potem karetką jest przewożona do banku tkanek. Jego pracownicy badają materiał - by nie przenieść żadnej choroby z dawcy na biorcę, potem sterylizują łąkotki. Są one następnie przechowywane w zamrożeniu, dzięki czemu mogą być wykorzystane przez kilka lat. To ważne, bo łąkotki mają różne rozmiary i trzeba starannie dobrać je do potrzeb biorcy. "To dar osoby zmarłej dla osoby chorej" - podkreśliła prezes Wszołek.

    Usunięcie całości lub części łąkotki jest konieczne z powodu urazów. Choć można bez niej żyć, to zależnie od intensywności obciążeń przenoszonych przez staw kolanowy, rodzaju nacisków, czy wagi ciała pacjenta, po pewnym czasie kolano zaczyna boleć, puchnąć, aż w końcu brak łąkotki prowadzi do choroby zwyrodnieniowej. Proces zwyrodnieniowy rozpoczyna się w momencie usunięcia łąkotki i przebiega w sposób powolny, na początku bezobjawowo. W pesymistycznym scenariuszu pacjenta może jednak czekać po latach operacja wszczepienia endoprotezy.

    "W Polsce dotychczas główny nacisk kładziono na przeszczepy narządów ratujące życie. Łąkotka według niektórych jest niepotrzebna, można ją bezkarnie wyciąć - to nieprawda. Robimy to w akcie rozpaczy czasami, żeby ten pacjent mógł normalnie funkcjonować, ale jeżeli jest to młody człowiek, to za kilkanaście lat problem wróci, a rozwiązać może go tylko endoproteza stawu kolanowego" - podkreślił dr Noga.

    W przypadku trzydziestokilkuletnich osób proteza nie jest dobrym rozwiązaniem, bo ma swój czas wytrzymałości i prawdopodobnie trzeba będzie ją wymieniać. Protezy są zalecane pacjentom po 60. roku życia. Przeszczepy łąkotek adresowane są zaś przede wszystkim do ludzi młodych, gdzie choroby zwyrodnieniowej jeszcze nie ma lub dopiero się zaczyna.

    Łąkotka to włóknista chrząstka w kształcie półksiężyca, która zwiększa pole kontaktu między kością piszczelową i udową. Jest amortyzatorem, smaruje powierzchnie stawowe - bo warstwa płynu stawowego między łąkotką a chrząstką stawową idealnie rozprowadza się dzięki obecności łąkotki. Stabilizuje też staw, szczególnie w jego tylnej części. LUN

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/ mow/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Staw kolanowy (łac. articulatio genus) - największy staw ciała człowieka. Jest to staw złożony (zawiasowy zmodyfikowany) - łączą się tu kość udowa i kość piszczelowa (strzałka nie buduje stawu kolanowego). Staw współtworzy trzeszczka w postaci rzepki. Staw posiada dwie łącznotkankowe łąkotki dopasowujące do siebie powierzchnie stawowe w czasie ruchów. Funkcjonalnie jest to staw zawiasowy, umożliwiający ruchy zginania i prostowania, ale w zgięciu(z wyjątkiem maksymalnego) możliwe są również ruchy rotacyjne. Wzmocniony jest więzadłami zewnętrznymi (pobocznymi oraz torebki stawowej) oraz dodatkowo bardzo silnymi więzadłami wewnętrznymi - więzadłem krzyżowym przednim i tylnym. Zwichnięcie (łac. luxatio) - uszkodzenie, w którym dochodzi do chwilowej bądź trwałej utraty kontaktu powierzchni stawowych, przemieszczenie kości w torebce stawowej lub całkowite wyciągnięcie z niej kości. Zwichnięciu może towarzyszyć uszkodzenie struktur wewnątrzstawowych (więzadeł, chrząstki, łąkotek) oraz naciągnięcie bądź rozerwanie torebki stawowej. Staw jest niestabilny, a dodatkowo może dojść do uciskania tętnic lub nerwów. U noworodków spotyka się wrodzone podwichnięcie lub zwichniecie biodra, w przebiegu choroby zwanej dysplazja stawu biodrowego. Chondromalacja – (rozmiękanie chrząstki w tłumaczeniu dosłownym) to choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej. Występuje najczęściej w obrębie stawu kolanowego. Zmiany dotykające chrząstkę rzepki i przeciwległych kłykci uda charakteryzują się rozwłóknieniem, powstaniem szczelin i erozją doprowadzającą w konsekwencji do zmian zwyrodnieniowych stawu rzepkowo–udowego. Czynnikami predysponującymi do choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego są: urazy, zaburzenia osi kończyny i wysoki wzrost.

    Obrąbek stawowy - struktura chrząstki włóknistej, która jest przedłużeniem panewki stawu biodrowego. Pogłębia panewkę dzięki czemu przyczynia się do ochrony głowy kości udowej przed uderzeniami o kostny brzeg panewki oraz zabezpieczenia pełnego ruchu w stawie. Jest strukturą wewnątrzstawową, która jest bogato unaczyniona i unerwiona co determinuje dolegliwości bólowe w przypadku jego uszkodzenia. Nebelungi to półdługowłosa odmiana rasy rosyjski niebieski. W hodowlach kotów rosyjskich niebieskich czasem pojawiały się długowłose kocięta. W latach 80 w Stanach Zjednoczonych urodził się kocurek. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to że kot ten przypominał kota rosyjskiego niebieskiego, a jego rodzicami byli: domowa kotka i kocur podobny do rosyjskich niebieskich. Kotek otrzymał na imię Siegrfried. Siegrfried był długowłosy i niebieski. Jego właścicielka powtórzyła eksperyment... i udało się! Urodziły się dwie półdługowłose kotki. Jedna z nich była niebieska i dostała na imię Brunhilde. Właścicielka Siegrfrieda i Brunhilde jeździła na różna wystawy i pokazywała swoje koty. Obecnie nebelungi stają się coraz bardziej popularną rasą.

    (2737) Kotka – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 203 dni w średniej odległości 2,75 j.a. Została odkryta 22 lutego 1938 roku w obserwatorium w Turku przez Yrjö Väisälä. Nazwa planetoidy pochodzi od Kotki, miasta w Finlandii. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (2737) 1938 DU. Kotki – kolejowa stacja przeładunkowa w Kotkach na linii kolejowej nr 205, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany w Polsce. Została wybudowana w latach 1952-1956 jako część Wojskowego Rejonu Przeładunkowego Skandawa.

    Kotka, bazia (łac. amentum, ang. catkin) – odmiana kłosa lub grona, typ kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty osadzone są na osi pędu bez szypułek lub z krótkimi szypułkami. Od kłosa i grona różni się tym, że po spełnieniu swojej roli odpada w całości. Kotki mają przeważnie wiotką, zwieszająca się oś główną. Mass Kotki – polska grupa muzyczna istniejąca w latach 2003-2010 w Warszawie, tworząca muzykę w gatunku electro punk.

    Torbiel Bakera (zwana także cystą Bakera lub torbielą dołu podkolanowego) – nagromadzenie płynu w dole podkolanowym wskutek obrzęku i nagromadzenia się płynu w kaletce mięśnia półbłoniastego lub też wskutek przedostania się ku tyłowi płynu stawowego ze stawu kolanowego wskutek uszkodzenia torebki stawowej stawu kolanowego. Nazwana od chirurga Williama Morranta Bakera.

    Adam Jacek Maciejewski – polski chirurg onkologiczny. W maju 2013 zespół chirurgów z Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gliwicach pod jego przewodnictwem dokonał pierwszej w Polsce operacji przeszczepienia twarzy od zmarłego dawcy. Była to pierwsza na świecie operacja przeszczepu twarzy ratująca życie pacjenta.

    Manewr Jendrassika (ang. Jendrassik maneuver) – w neurologii, wykonywane przez pacjenta na polecenie lekarza splecenie palców rąk i następnie czynne rozciąganie splecionych rąk podczas wywoływania przez lekarza odruchu kolanowego. Manewr Jendrassika umożliwia wywołanie odruchu kolanowego u pacjenta, u którego normalnie jest to utrudnione; u pozostałych pacjentów uzyskany odruch jest wzmożony. Według części autorów spowodowane jest to wyeliminowaniem wpływu świadomego napinania mięśni kończyn dolnych przez pacjenta, według innych dochodzi do torowania odpowiedzi na poziomie rdzenia i faktycznego wzmocnienia odruchu. Stereotaktyczne przeszczepy tkankowe istoty czarnej – eksperymentalna metoda leczenia choroby Parkinsona. Podejmowane dotychczas próby polegały na próbach transplantacji płodowej tkanki śródmózgowia zawierającej neurony dopaminergiczne do prążkowia chorych na chorobę Parkinsona. Przy założeniu że komórki dopaminergiczne mogą przeżyć i wytworzyć synapsy z innymi neuronami w mózgu biorcy, zaczną wytwarzać dopaminę i że mózg biorcy będzie mógł korzystać z niej w neurotransmisji na uszkodzonych przez proces chorobowy szlakach, metoda ta mogłaby być uznana za metodę leczenia przyczynowego schorzenia. Badania PET u biorców wykazały wzrost wychwytu znakowanej fluorem L-dopy w prążkowiu, obserwowano też poprawę kliniczną, zwłaszcza u młodszych pacjentów. U pacjentów którzy zmarli w czasie obserwacji badanie neuropatologiczne potwierdziło przyjęcie przeszczepu.

    Glukozamina (łac. Glucosaminum) – organiczny związek chemiczny pochodzenia naturalnego. Przypuszczano, że przyczynia się ona do odbudowy chrząstki stawowej i może wywierać wpływ na zmniejszanie odczuwania bólu oraz sprawniejsze funkcjonowanie stawów. Preparaty siarczanu glukozaminy wykorzystywane są przy wspomaganiu leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów. W roku 2001 opublikowano badanie wskazujące, że lecznicze działanie glukozaminy nie jest pewne. Metaanaliza opublikowana w 2010 roku stwierdza, że w porównaniu z placebo, glukozamina, a także chondroityna i ich połączenie nie zmniejszają bólu stawów i nie mają wpływu na zwężenie szpary stawowej. We wnioskach z badania zaleca się odstąpienie od refundacji leczenia glukozoaminą i zaprzestanie przepisywania tego związku przez lekarzy.

    Dodano: 28.10.2010. 00:40  


    Najnowsze