• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Plastyczne neurony i samo reperujący się mózg

    18.03.2010. 10:24
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    O dziwnych umiejętnościach mózgu, który potrafi sam się naprawiać, opowiadała podczas Światowego Tygodnia Mózgu w Warszawie prof. Małgorzata Kossut z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN.

    Uczestnicy wykładu "Neuroplastyczność i neurorehabilitacja" dowiedzieli się, że dzięki plastyczności układu nerwowego możliwe jest nie tylko uczenie się i zapamiętywanie, ale również odbudowa utraconej funkcji mózgu, czy naprawa zaburzeń czynności neurologicznych.

    Jak opowiadała prof. Kossut, komórki nerwowe adaptują się do zmian w środowisku zewnętrznym całkiem szybko. Na przykład doświadczenie, które polegało na zakryciu ochotnikom oczu na dłuższy czas, wykazało, że obszary odpowiedzialne za dotyk w opuszkach palców, konieczne do sprawniejszego czytania pisma Braille’a, aktywują się nawet już po jednym tygodniu.

    Inny eksperyment pokazał, że jeśli zasłoni się jedno oko, już po dwóch tygodniach można zauważyć zachodzące w mózgu zmiany: włókna nerwowe z zamkniętego oka wycofują się, ustępując miejsca neuronom oka sprawnego. A po utracie jednego palca, obszar mózgu, który zajmowany był przez reprezentację tego palca, szybko zaczynają zajmować reprezentacje pozostałych palców. Prof. Kossut wyjaśniła, że podobne procesy, choć na znacznie mniejszą skalę, mogą zachodzić w mózgu, kiedy przez godzinę będzie się trzymać na palcu ciasną gumkę recepturkę.

    Podczas wykładu ekspertka podkreślała, iż badania nad neuroplastycznością mózgu mogą być szczególnie przydatne w rehabilitacji osób po udarze oraz w leczeniu schorzeń związanych ze starzeniem się mózgu.

    Udar dezorganizuje bowiem pracę mózgu i przemodelowuje jego działanie. Po przejściu udaru organ musi od nowa nauczyć się, jak zastąpić uszkodzoną funkcję, taką jak na przykład poruszanie ręką czy mowa. Kompensacja działań uszkodzonych części mózgu zajmuje początkowo bardzo duże obszary nieużywanych do tego celu części mózgu. Po jakimś czasie jednak działania te stabilizują się, a obszary, za pomocą których dokonuje się kompensacja, mogą znacznie się zmniejszyć.

    Prof. Kossut opowiedziała również o niektórych metodach neurorehabilitacji, a więc przywracania sprawności mózgu po udarze. Jedną z takich metod jest terapia z wymuszonym unieruchomieniem " sprawną kończynę unieruchamia się wówczas i "odcina" od pełnienia wykonywanych funkcji tak, by pacjent nauczył się, jak radzić sobie z mniej sprawną ręką czy nogą.

    Innym sposobem na to może być elektrostymulacja, czyli pobudzanie i wzmacnianie pracy neuronów za pomocą napięcia elektrycznego. Jeszcze innymi sposobami neurorehabilitacji są: trening mentalny (który polega na wyobrażaniu sobie, że wykonuje się pewną czynność, co aktywuje odpowiednie obszary w mózgu), działania farmakologiczne, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, a także trening za pomocą wirtualnej rzeczywistości.

    W kolejnym wykładzie organizowanym z okazji Światowego Tygodnia Mózgu będzie mowa o dopalaczach i ziołach szamanów. Opowie o nich Prof. dr hab. Jolanta Zawilska.

    Źródło:
    PAP " Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Udar Mózgu. Problemy Interdyscyplinarne – to półrocznik wydawany przez Wydawnictwo Via Medica pod patronatem Polskiego Towarzystwa Udaru Mózgu. Redaktorem naczelnym jest prof. Ryszard Podemski. Zastępcą redaktora naczelnego jest prof. Grzegorz Opala. Głęboka stymulacja mózgu (ang. deep brain stimulation - DBS) – chirurgiczna metoda leczenia, polegająca na implantacji urządzenia zwanego rozrusznikiem mózgu, które wysyła impulsy elektryczne do określonej części mózgu. Wstrząśnienie mózgu – zaburzenie czynności pnia mózgu, będące wynikiem urazu lub zniesienia czynności komórek zwojowych mózgu bez znaczących zmian anatomicznych.

    Niedokrwienie mózgu (ang. cerebral ischaemia, łac. ischaemia cerebri) – zaburzenie krążenia krwi w mózgu, spowodowane zakrzepem, skurczem lub uszkodzeniem ściany w określonej tętnicy doprowadzającej krew do mózgu, zatorem takiej tętnicy (najczęstsze są zatory sercowopochodne - materiał zatorowy np. skrzeplina pochodzi z jam serca lub tętniczo-tętnicze - materiałem zatorowym jest skrzeplina przyścienna w tętnicy). Niedokrwienie mózgu może dawać objawy przemijające i jeśli wycofują się one w ciągu 24 godzin, to określamy je jako przejściowe niedokrwienie mózgu czyli TIA, może też spowodować uszkodzenie trwałe i wtedy jest ono określane jako udar mózgu niedokrwienny. Zawał mózgu (ang. cerebral infarction) – niedokrwienny udar mózgu. Od udaru mózgu spowodowanego zawałem mózgu należy odróżnić dwa inne rodzaje udarów: krwotok śródmózgowy i krwotok podpajęczynówkowy.

    Neurotrening – trening neurologiczny, terapia medyczna prowadzona przy użyciu specjalistycznygo sprzętu komputerowgo z bardzo czułą głowicą zakończoną elektrodami mierzącymi fale mózgowe(delta, theta, alfa, smr, beta1, beta2 i gamma). Inne nazwy to: neurofeedback, eeg biofeedback, biofeedback eeg, mindfeedback, brainfeedack, cerebrofeedback, neurologiczne biologiczne sprzeżenie zwrotne, neuroterapia, rehabilitacja mózgu, trening mózgu. Śmierć mózgu – definicja śmierci utożsamiająca śmierć człowieka jako całości z nieodwracalnym ustaniem funkcji mózgu. Obecnie przyjęta w Polsce definicja śmierci jako śmierci całego mózgu obowiązuje od 2007 roku. Rozpoznanie śmierci mózgu pozwala na zaprzestanie dalszego, niecelowego leczenia oraz na pobranie ze zwłok narządów do celów transplantacyjnych.

    PACI (ang. partial anterior circulation infarct) – częściowy zawał mózgu obejmujący zakres unaczynienia tętnicy przedniej lub środkowej mózgu. Jest to rodzaj zawału mózgu związany z częściową niedrożnością jednej z tętnic krążenia przedniego mózgu (obejmującego tętnicę środkową i tętnicę przednią). Włókna kojarzeniowe (włókna asocjacyjne) – włókna nerwowe łączące różne pola mózgu w obrębie jednej półkuli. Dzielą się na krótkie (łączące pola sąsiadujących zakrętów) i długie (pomiędzy bardziej oddalonymi polami mózgu).

    Encefalomalacja, rozmiękanie mózgu (łac. encephalomalatio) – martwica rozpływna komórek tkanki nerwowej w danej części mózgu, spowodowana np. udarem mózgu.

    Implant mózgowy (ang. brain implant) - urządzenie techniczne łączące się bezpośrednio z mózgiem ludzkim lub zwierzęcym zwykle umieszczone na powierzchni mózgu lub podłączone do kory mózgowej (implantowane elektrody domózgowe). Obecnie badania neurobiologów i inżynierów biomedycznych koncentrują się na zbudowaniu takich implantów mózgowych, które byłyby zdolne zastąpić obszary mózgu uszkodzone po udarze lub urazie mózgowym. Obejmuje to także zastąpienie czynności uszkodzonych układów czuciowych, np. wzrokowego (proteza wzroku). Inne implanty mózgowe są wykorzystywane w doświadczeniach na zwierzętach w celu bezpośredniej rejestracji czynności elektrycznej mózgu dla celów naukowych. Niektóre implanty mózgowe umożliwiają stworzenie interfejsu pomiędzy układem nerwowym i układem scalonym komputera, co jest częścią szerszych badań nad interfejsami mózg-komputer.

    Tętnica przednia mózgu (łac. arteria cerebri anterior) – jedna z dwóch gałęzi końcowych tętnicy szyjnej wewnętrznej. Biegnie nad nerwem wzrokowym, a następnie w szczelinie podłużnej mózgu równolegle do tętnicy przedniej mózgu strony przeciwnej. W dalszym przebiegu obie tętnice przednie mózgu: prawa i lewa przewijają się wokół ciała modzelowatego i biegną ku tyłowi wzdłuż jego górnej powierzchni. Od tętnicy przedniej mózgu odchodzą: Neurostymulator (ang. neurostimulator) – jest zasilanym przez baterię urządzeniem zaprojektowanym w celu elektrycznej stymulacji mózgu. Neurostymulatory są integralną częścią chirurgicznie wszczepianych układów takich jak urządzenie do głębokiej stymulacji mózgu (DBS) czy urządzenie do stymulacji nerwu błędnego (VNS), wykorzystywanych w leczeniu chorób układu nerwowego.

    Krwotok śródmózgowy (ang. intracerebral hemorrhage) – krwotoczny udar mózgu, nie będący krwotokiem podpajęczynówkowym. Od udaru mózgu spowodowanego krwotokiem śródmózgowym należy odróżnić dwa inne rodzaje udarów: zawał mózgu i krwotok podpajęczynówkowy. TACI (ang. total anterior circulation infarct) – zawał mózgu w obszarze całego przedniego unaczynienia tzn. tętnicy środkowej i tętnicy przedniej mózgu.

    Ciało modzelowate, spoidło wielkie mózgu (łac. corpus callosum) – część mózgowia, najsilniej rozwinięte spoidło mózgu. Jest to pasmo istoty białej łączące dwie półkule mózgu. Położone jest na dnie szczeliny podłużnej mózgu. Śpiączka farmakologiczna – stosowana wyłącznie w zamkniętej opiece medycznej metoda leczenia polegająca na wyłączeniu funkcji mózgu odpowiedzialnych za odbieranie bodźców zewnętrznych. Podczas ś.f. następuje odseparowanie sfer mózgu działających automatycznie od tych, które reagują na środowisko zewnętrzne.

    Dodano: 18.03.2010. 10:24  


    Najnowsze