• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polacy jako pierwsi w Europie leczą zapalenie zatok nową metodą

    16.06.2010. 03:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Innowacyjne leczenie nawracającego zapalenia zatok z wykorzystaniem urządzenia do endoskopowego płukania i usuwania bakterii z zatok przynosowych zaczęli testować jako pierwsi w Europie specjaliści z Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach. Poinformowano o tym 14 czerwca na konferencji prasowej w Warszawie.

    Jak przypomniał dyrektor Instytutu prof. Henryk Skarżyński, zapalenie zatok przynosowych jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do lekarza pierwszego kontaktu. Dotyczy to wszystkich krajów leżących w umiarkowanej strefie klimatycznej. Szacuje się, że co drugi Polak przynajmniej raz w życiu przeszedł ostre zapalenie zatok przynosowych, a na przewlekłą postać tej choroby - tj. taką, która utrzymuje się powyżej 12 tygodni - cierpi ok. 15 proc. populacji.

    Schorzenie objawia się niedrożnością nosa oraz ropną wydzieliną. Towarzyszy mu silny ból lub uczucie rozpierania zlokalizowane różnie, w zależności od tego, które zatoki są zajęte - np. ból szczęki przy zajęciu zatok szczękowych, ból czoła - zatok czołowych, okolicy nasady nosa - gdy zajęte są zatoki sitowe, a szczytu głowy i ucha - gdy zatoki klinowe. Mogą też pojawić się zaburzenia węchu, bóle zębów, przykry zapach z ust. W przewlekłej postaci zapalenia zatok chorzy odczuwają silne zmęczenie. Choroba znacznie obniża jakość życia, upośledza funkcjonowanie i może być przyczyną częstych nieobecności w pracy.

    Według prof. Skarżyńskiego, niesie to ze sobą duże koszty ekonomiczne, które w Polsce nie zostały oszacowane. Ale na przykład w USA, gdzie zapalenie zatok dotyczy 16 proc. populacji, oblicza się je na 10 mld dolarów rocznie.

    "Szczególnie duże wydatki wiążą się z nawracającym zapaleniem zatok, które dotyczy 15-20 proc. pacjentów prawidłowo diagnozowanych i leczonych" - podkreślił prof. Skarżyński. Nawroty choroby są przyczyną cierpienia pacjentów i trudno je leczyć. W skrajnych przypadkach mogą prowadzić do rozsiewania się miejscowej infekcji do innych tkanek, powodując na przykład zapalenie płuc, osierdzia, itd.

    Jedną z ważnych przyczyn nawrotów jest niedokładne usunięcie resztek wydzieliny ropnej z zakamarków zatok. Dzieje się tak przede wszystkim wówczas, gdy bakterie odpowiedzialne za infekcje zatok tworzą biofilm, czyli zwartą kolonię mikroorganizmów przylegających silnie do podłoża i do siebie nawzajem. W takiej kolonii bakterie są bardziej oporne na działanie antybiotyków i nawet metody operacyjne pozwalające przywrócić drożność zatok nie pomagają na długo.

    W oczyszczaniu ropnej wydzieliny pomaga płukanie zatok solą fizjologiczną (lub stężoną), jednak w przypadku biofilmu trudno to zrobić w mało inwazyjny sposób, bez uszkodzenia błony śluzowej zatok - zaznaczył prof. Skarżyński.

    Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu jako pierwszy w Europie zakupił i zaczął stosować amerykańskie urządzenie Hydrodebrider do mikroinwazyjnego endoskopowego płukania i odsysania bakterii oraz biofilmu z trudnodostępnych zachyłków zatok, jak np. ściany przyśrodkowe i dno zatok szczękowych. Umożliwiają to montowane na rękojeści bardzo giętkie końcówki, z dużym zakresem ruchu. Jedna służy do płukania zatok szczękowych, sitowych i klinowych, a druga zapewnia dostęp do zatok czołowych.

    Z dotychczasowych badań wynika, że metoda ta ogranicza występowanie bakterii w zatokach o 99 proc., a jednocześnie jest bezpieczna dla wrażliwego nabłonka migawkowatego nosa i zatok - podkreślił prof. Skarżyński. Można ją stosować w czasie chirurgicznej operacji zatok, jak i w warunkach ambulatoryjnych.

    Podczas poniedziałkowej konferencji, dzięki połączeniu internetowemu z salą operacyjną, dziennikarze mieli możliwość oglądania jednej z pierwszych operacji z użyciem Hydrodebridera w Kajetanach. Prowadzono ją u 42-letniego pacjenta, u którego pierwsze objawy zapalenia zatok pojawiły się 15 lat temu i przez 10 lat były leczone farmakologicznie. Pacjent ten przeszedł również 2-krotne leczenie operacyjne nawrotów zapalenia zatok. W jego przypadku, koszty dotychczasowej terapii prof. Skarżyński ocenił na 75 tys. zł., nie wliczając w to kosztów absencji w pracy.

    Jak przypomniał, koszt operacji endoskopowej w Polsce wynosi ok. 5,5 tys. złotych, a jednorazowa końcówka do Hydrodebridera kosztuje 750 zł.

    Na razie specjaliści w Kajetanach stosują urządzenie w ramach testów. Pod koniec roku chcą przeanalizować skuteczność i opłacalność zabiegów z jego użyciem i zwrócić się do Narodowego Funduszu Zdrowia o możliwość refundacji ich kosztów.

    Z wcześniejszych badań wynika, że metoda endoskopowego płukania i oczyszczania zatok pozwala skrócić czas trwania choroby, znacznie łagodzi dolegliwości oraz redukuje zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, związane z rozsiewaniem bakterii do innych tkanek. Przyczynia się także do obniżenia kosztów terapii, wizyt lekarskich i dojazdów na nie oraz kosztów związanych nieobecnością w szkole czy pracy - podsumował prof. Skarżyński. 

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    hes/ jra/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Powikłania wewnątrzczaszkowe zapalenia zatok przynosowych są obok powikłań oczodołowych skutkiem nieleczonego zapalenia zatok (najczęściej przewlekłego zapalenia zatok klinowych, czołowych lub sitowych). Zakażenie do wnętrza czaszki może rozprzestrzeniać się na trzech drogach: Powikłania oczodołowe zapalenia zatok przynosowych - są obok powikłań śródczaszkowych skutkiem nieleczonego zapalenia zatok. Zakażenie z ogniska w zatokach szerzy się zwykle przez ciągłość na sąsiadujące oczodoły. Wysokim ryzykiem powikłań oczodołowych obarczone są dzieci ze względu na cienkie ściany zatok. Do powikłań tych należą: Czynnościowo-endoskopowa chirurgia zatok przynosowych (ang. Functional Endoscopic Sinus Surgery, FESS) – zabiegi polegające na endoskopowej operacji zatok przynosowych. Dojście operacyjne przez jamę nosową, poprzez jej boczną ścianę, umożliwia otwarcie i rewizję zatok przynosowych w celu usunięcia zmienionej zapalnie błony śluzowej, zrostów i zmian nowotworowych. FESS jest złotym standardem postępowania w przypadku przewlekłego zapalenia zatok przynosowych.

    Chlamydophila pneumoniae (dawniej Chlamydia pneumoniae) – bakteria przenoszona drogą kropelkową, powodująca m.in. zapalenia płuc (rzadko u dzieci poniżej 5 r. życia). Poważnym następstwem tej infekcji jest uszkodzenie nabłonka rzęskowego w oskrzelach i alergiczne przestrojenie organizmu sprzyjające rozwojowi dychawicy oskrzelowej, nawracających katarów nosa, przewlekłego zapalenia gardzieli i zapalenia zatok. Dodatkowe objawy to bóle stawów i nierzadko zapalenie stawów. Może uszkadzać śródbłonek naczyń i tworzy się blaszka miażdżycowa. Małżowina puszkowa (łac. concha bullosa) - wada anatomiczna polegająca na istnieniu komórki powietrznej w kości małżowiny nosowej środkowej. Jej występowanie wynosi 13-53%. Blaszka kostna małżowiny jest rozdęta. Często mała komórka pneumatyczna pozostaje bezobjawowa. Duże upowietrznienie małżowiny nosowej środkowej może powodować niedrożność nosa i wtórnie przyczyniać się do rozwoju zapalenia zatok przynosowych na skutek zamknięcia przewodu nosowego środkowego uniemożliwiając odpływ wydzieliny z zatoki czołowej, szczękowej i komórek sitowych przednich. Diagnostyka polega na wykonaniu TK zatok przynosowych, jednak jak wspomniano małżowina puszkowa może być bezobjawowa i wtedy bywa wykrywana w tomografii komputerowej przypadkowo. Leczenie jest operacyjne (FESS) i polega na usunięciu rozdętej blaszki kostnej małżowiny nosowej środkowej.

    Operacja Killiana – zabieg chirurgiczny stosowany w laryngologii w leczeniu zapalenia zatok czołowych. Po nacięciu skóry od kącika ocznego do łuku brwiowego wytwarza się otwór w ścianie dolnej zatoki czołowej. Następnie wykonuje się dodatkowy otwór przedniej ścianie zatoki oraz usuwa się błonę śluzową objętą procesem zapalnym. Łuk kostny na wysokości brwi jest zachowany, dzięki czemu nie zostaje zaburzony kontur czoła. Po zabiegu zakłada się dren do przewodu nosowo-czołowego. Wskazaniem do przeprowadzenia chirurgicznego zapalenia zatok tą metodą są rozległe zatoki czołowe uniemożliwiające zastosowanie metody Jansena-Rittera. Rynologia (z gr. rhinos, rynos) - dziedzina medycyny zajmująca się fizjologią, rozpoznawaniem, diagnozowaniem i leczeniem nosa i zatok przynosowych, zaś rynochirurgia zajmuje się leczeniem operacyjnym nosa i zatok przynosowych.

    Operacja Jansena-Rittera – zabieg chirurgiczny stosowany w laryngologii w leczeniu zapalenia zatok czołowych. Po nacięciu skóry od kącika ocznego do łuku brwiowego wytwarza się otwór w ścianie dolnej zatoki czołowej. Następnie w całości usuwa się błonę śluzową objętą procesem zapalnym. Po zabiegu zakłada się dren do przewodu nosowo-czołowego. Obecnie jest rzadko stosowana. Śluzowiak lub torbiel śluzowa (łac. mucocele) – jest to jedna z form przewlekłego zapalenia zatok przynosowych definiowana jako nieprawidłowe gromadzenie się śluzu w zmienionej zapalnie zatoce, której ujście jest niedrożne. Powoduje to rozdęcie kości twarzoczaszki przez torbielopodobny twór jakim jest śluzowiak. Przebieg śluzowiaka jest zwykle powolny, wieloletni. Czasami nagromadzony śluz w zamkniętej zatoce może ulec nadkażeniu, powodując duże nasilenie objawów klinicznych - powstaje wówczas ropniak zatoki przynosowej (łac. pyocoele ). Niekiedy zatokę przynosową z zamkniętym ujściem wypełnia powietrze (łac. pneumocele).

    Operacja Riedla – zabieg chirurgiczny stosowany w laryngologii w leczeniu zapalenia zatok czołowych. Po nacięciu skóry od kącika ocznego do łuku brwiowego usuwa się przednią i dolną ścianę zatoki. Następnie usuwa się błonę śluzową objętą procesem zapalnym. Dzięki szerokiemu dostępowi można dokładnie oczyścić całą zatokę. Efekt kosmetyczny nie jest jednak zadowalający, ponieważ dochodzi do zniekształcenia konturu czoła z powodu zapadnięcia się przedniej ściany zatoki. Po zabiegu zaleca się korekcję zniekształcenia za pomocą implantów syntetycznych.

    Polip choanalny (polip Kiliana) (ang. antrochoanal polyp) – to rodzaj polipa, który wyrasta z błony śluzowej ujścia zatoki szczękowej. Ma on zupełnie inny przebieg niż inne polipy jam nosa, gdyż rozrasta się na wąskiej szypule ku tyłowi jamy nosa a następnie przechodzi przez nozdrza tylne (stąd jego nazwa) i opuszcza się w kierunku części nosowej gardła. Zwykle jest pojedynczy i jak inne polipy nosa jest wyrazem przewlekłego zapalenia zatok przynosowych. Czasami w zaawansowanych postaciach, przy badaniu szpatułką jamy ustnej i gardła, może być on widoczny w gardle, leżąc za podniebieniem miękkim i języczkiem w części ustnej gardła. Niekiedy swoimi rozmiarami może on zatkać nozdrza tylne powodując w ten sposób niedrożność nosa. Leczenie polega na usunięciu polipa wraz z szypułą oraz operacji zatoki szczękowej, z której polip Kiliana wyrasta. Polip choanalny można także usunąć na drodze endoskopowej (FESS) jednocześnie endoskopowo otwierając zatokę szczękową.

    Konchowanie uszu (także świecowanie) - niekonwencjonalna praktyka medyczna polegająca na zapalaniu rurki z materiału nasączonego woskiem, nazywanej świecą, i umieszczaniu jej w przewodzie słuchowym. Zabieg rzekomo ma oczyszczać uszy z woskowiny i innych zanieczyszczeń, a nawet być pomocny w leczeniu innych przypadłości, m.in. kataru siennego, bólów głowy, zapalenia zatok przynosowych, nieżytu nosa, przeziębień, grypy czy szumów usznych. Puszka sitowa (łac. bulla ethmoidalis) — struktura anatomiczna znajdująca się na bocznej ścianie jamy nosowej. Puszka sitowa jest przestrzenią pneumatyczną błędnika sitowego i leży ukryta pod małżowiną nosową środkową. Jest ona największą komórką sitową. Od góry i tyłu ogranicza ona rozwór półksiężycowaty oraz lejek sitowy. Puszka sitowa może być podzielona cienkimi blaszkami kostnymi, które tworzą obszar komórek sitowych środkowych. Embriologicznie jest ona małżowiną pośrednią (łac. concha intermedia), pozostałością po małżowinie dodatkowej , która podczas embriogenezy przesunęła się na boczną ścianę jamy nosowej. Puszka sitowa ma połączenie z jamą nosową. otwiera się ona na bocznej ścianie jamy nosowej w lejku sitowym przez rozwór półksiężycowaty. Niekiedy puszka sitowa może ulec nadmiernemu upowietrznieniu osiągając znaczne rozmiary. W tym wypadku może ona blokować przestrzeń przewodu nosowego środkowego i uniemożliwiać prawidłowy drenaż (opróżnianie) innych zatok przynosowych. Może być to przyczyną nawracających zapaleń zatok przynosowych. Taki wariant anatomiczny występuje u około 8% ludzi.

    Nieżyt nosa (łac. rhinitis, corryza, potoczna nazwa katar) – pojęcie dotyczące objawów zapalenia błony śluzowej nosa (niekiedy także zatok przynosowych).

    Dodano: 16.06.2010. 03:18  


    Najnowsze