• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poznanie mechanizmu rozmnażania pasożyta może doprowadzić do przełomu w leczeniu malarii

    18.03.2011. 18:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dzięki zbadaniu mechanizmu rozmnażania się pasożyta wywołującego malarię europejscy naukowcy udowodnili, że modyfikacja strategii rozmnażania się pasożyta może doprowadzić do opracowania nowych metod leczenia malarii.

    Malarię wywołuje zarodziec malaryczny, przenoszony przez ukąszenia zarażonych komarów. Po trafieniu do organizmu człowieka pasożyty rozmnażają się w wątrobie, a następnie infekują czerwone ciałka krwi.

    Zespół portugalskich i brytyjskich badaczy przeprowadził badanie pasożyta podczas etapu, w którym w krwiobiegu żywiciela rozwijają się osobniki męskie i żeńskie. Pasożyty te rozmnażają się w organizmach komarów. Ich potomstwo jest przenoszone, gdy owady żerują na ludziach lub zwierzętach.

    Wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie Public Library of Science (PLoS) Pathogens wskazały, że uśmiercenie męskich lub żeńskich pasożytów nie powstrzymało rozprzestrzeniania się choroby, ponieważ zabite osobniki były zastępowane nowymi. Badacze podjęli jednak próbę zastosowania innej strategii, polegającej na uszkadzaniu zarówno osobników męskich, jak i żeńskich. W takiej sytuacji pasożyty mogą się dalej rozmnażać, ale ich potomstwo nie ma szansy przeżycia.

    W ramach serii przeprowadzonych eksperymentów badacze zastosowali modelowanie matematyczne umożliwiające prognozowanie wpływu czynników blokujących przenoszenie na strategie alokacji płciowej pasożyta. Stwierdzono, że pomimo dysfunkcji gamet i śmiertelności zygot pasożyty wypracowują strategie i cechy mające przeciwdziałać blokowaniu przenoszenia. Są to jednak mechanizmy niezależne od alokacji płciowej.

    Dzięki poznaniu zachowania pasożytów, które wykształciły mechanizmy przeciwdziałania naturalnie występującym czynnikom, można wysunąć prognozy dotyczące sposobu ich reakcji na czynnik blokujący przenoszenie, czyli na podjętą terapię.

    Poznanie środowiska żywiciela pozwoli naukowcom opracować skuteczne sposoby leczenia, natomiast odkrycie tajemnic mechanizmu rozmnażania pasożyta daje nadzieję na efektywne leczenie malarii. "Nasze badania pokazują, że wyrządzenie odpowiedniej ilości szkód może stanowić najlepszy sposób przerwania rozwoju zarodźców malarycznych w komarach, a także zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby" - powiedział Ricardo Ramiro, główny badacz z Wydziału Nauk Biologicznych brytyjskiego Uniwersytetu w Edynburgu.

    Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisuje najpowszechniejsze objawy malarii. Są to: gorączka, ból głowy i wymioty, które zazwyczaj pojawią się w okresie od 10 do 15 dni po ukąszeniu przez komara. W przypadku braku leczenia malaria może spowodować przerwanie dopływu krwi do ważnych narządów, co jest wyjątkowo groźne i zagraża życiu chorego.

    W normalnych warunkach rozprzestrzenianie się malarii jest powstrzymywane dzięki szybkiej i skutecznej terapii za pomocą leków opartych na połączeniu artemizyny z innymi związkami, zastosowaniu siatek owadobójczych w warunkach ryzyka oraz rozpylaniu środków owadobójczych wewnątrz budynków w celu powstrzymania komarów będących nosicielami.

    Według informacji WHO, w 2008 roku malaria była przyczyną blisko miliona zgonów. Grupę najbardziej podatną na tę chorobę stanowią dzieci i kobiety w ciąży zamieszkujące Afrykę subsaharyjską. Jak podaje WHO, z powodu malarii co 45 sekund umiera w Afryce dziecko. Malaria jest odpowiedzialna za 20% wszystkich zgonów dzieci. Choroba jest obecna także w Azji i Ameryce Łacińskiej oraz w mniejszym stopniu na Bliskim Wschodzie oraz w niektórych częściach Europy.

    Także gospodarka krajów dotkniętych problemem malarii jest statystycznie bardziej podatna na straty od innych krajów. Produkt krajowy brutto może się w nich zmniejszyć nawet o 1,3%. Malaria stanowi także nadmierne obciążenie dla publicznych systemów opieki zdrowotnej. W związku z jej największym rozpowszechnieniem w biednych krajach przyczynia się ona do napędzania cyklu ubóstwa, co ma wpływ na zatrzymanie rozwoju całych społeczności.

    Walkę z malarią komplikuje fakt, że pasożyty wykształciły oporność wobec wielu leków antymalarycznych. Nowe badanie daje jednak nadzieję na opracowanie skutecznego leku: może się to stać dzięki poznaniu środowiska żywicieli i odkryciu tajemnic mechanizmu rozmnażania się pasożytów.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Światowy Dzień Malarii (ang. World Malaria Day, fr. Journée mondiale du paludisme) – święto ustanowione przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia (WHA, WHO) w maju 2007 roku, upamiętniające globalną walkę z malarią. Obchodzone corocznie od 2008 roku w dniu 25 kwietnia. Jego celem jest wzrost świadomości społecznej dotyczącej malarii oraz redukcja skutków i skali choroby.

    Chlorochina (łac. Chloroquinum) – lek pierwotniakobójczy, znosi ostry atak malarii, pełzaka czerwonki i lamblii jelitowej; działa także przeciwzapalnie.

    Leki przeciwmalaryczne to grupa leków przeciwpierwotniakowych, stosowanych w profilaktyce i leczeniu malarii. Tradycyjnymi lekami przeciwmalarycznymi są pochodne chinoliny: chlorochina, amodiachina, prymachina. W walce z tą chorobą stosuje się też nowsze, syntetyczne leki należące do następujących grup:

    Leki przeciwmalaryczne to grupa leków przeciwpierwotniakowych, stosowanych w profilaktyce i leczeniu malarii. Tradycyjnymi lekami przeciwmalarycznymi są pochodne chinoliny: chlorochina, amodiachina, prymachina. W walce z tą chorobą stosuje się też nowsze, syntetyczne leki należące do następujących grup:

    Meflochina — organiczny związek chemiczny, przyjmowany doustnie środek przeciwko malarii, stosowany w celach profilaktycznych lub leczniczych. Meflochina dostępna jest w sprzedaży w postaci leku pod nazwą Lariam. Może wywoływać wiele niepożądanych skutków ubocznych, takich jak zawroty głowy, utrata równowagi, a u pewnej liczby osób także bezsenność, halucynacje i depresję.

    Atowakwon (atovaquone, atavaquone) – lek przeciwmalaryczny należący do grupy naftalenów. Atowakwon jest analogiem ubichinonu wykazującym aktywność przeciw grzybom Pneumocystis jiroveci, zarodźcom malarii i Toxoplasma gondii.

    Chilodonelloza - jest to choroba skrzeli i skóry ryb wywoływana przez orzęski Chilodonella cyprini oraz Chilodonella hexasticha będące pasożytami skrzeli i skóry wielu ryb. W złych warunkach środowiskowych chowu stawowego, na karpiach mogą osiedlać się wolno żyjące orzęski takie jak Chilodonella cucullanus i Ch. uncinata.
    Orzęski z rodzaju Chilodonella kształtem przypominają liść lub ziarno kawy z wypukłą stroną grzbietową, a brzuszną wyraźnie wklęsłą. Stronę brzuszną pasożyta pokrywają podłużne szeregi rzęsek ułożone równolegle wokół powierzchni nieurzęsionej, tzw. kinety. Ich liczba jest charakterystyczna dla gatunku i u Ch. cypryni wynosi 7-15 po stronie prawej i 8-14 po stronie lewe zaś u Ch. hexasticha liczba rzęsek po prawej i lewej stronie ciała jest jednakowa i wynosi 6-10. Długość orzęska wynosi 40-80 µm, szerokość 20-70 µm.
    W zimie lub niesprzyjających warunkach fizykochemicznych wody pasożyt może tracić rzęski i oraz uzbrojenie gardzieli i otaczać się błoną tworząc cysty spoczynkowe, które lokują się na lub poza ciałem żywiciela. Tworzenie cyst trwa 3-4 godziny. Cysty przebywające w środowisku wodnym mogą długo zachowywać żywotność i zdolności inwazyjne. Pasożyty rozmnażają się przez podział odbywający się na ciele ryby, co powoduje iż ich liczba na ciele żywiciela może się zwiększać. U orzęsków tych pojawia się także rozmnażanie płciowe polegające na koniugacji i autogamii. W koniugacji między dwoma osobnikami dochodzi do wymiany jądra wegetatywnego, a także części cytoplazmy.
    W momencie przeniesienia pasożyta do wody o temperaturze 23-25 °C większość pasożytów w ciągu 2-3 dni traci zdolności inwazyjne. Po tym czasie część z nich ginie, część tworzy cysty, pozostałe adoptują się do nowych warunków życia, po pewnym czasie mogą wywoływać chorobę u ryb nawet w wodzie o temperaturze 22-27 °C. W wodzie o temperaturze 28 °C pozbawionej ryb pasożyt zamiera w ciągu 3-5 dni. Niektórzy autorzy wskazują także na to, iż silne oświetlenie może hamować rozwój tego orzęska.
    Orzęski te występują u wielu gatunków ryb zarówno w naturalnych zbiornikach jak i stawach hodowlanych czy akwariach. Źródła podają m.in. następujących żywicieli:

    Dodano: 18.03.2011. 18:37  


    Najnowsze