• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Praca w nocy może odbijać się w dłuższej perspektywie na zdrowiu

    21.01.2011. 10:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Praca w trybie zmianowym może być bardziej niebezpieczna dla naszego zdrowia niż dotychczas sądzono - według naukowców z Danii i Niemiec, których prace są finansowane ze środków unijnych. Wyjaśniają, że rozregulowanie wewnętrznego zegara biologicznego przez pracę w godzinach nocnych może mieć bezpośredni wpływ na nasz garnitur genetyczny, wywołując rozmaite przewlekłe zaburzenia metaboliczne i psychiczne. Trzyletnie badania otrzymały dofinansowanie w kwocie 730.000 EUR z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (ERDF).

    W toku badań nad wpływem pracy w trybie zmianowym, jakości snu i odżywiania na zaburzenia metaboliczne i aktywność genetyczną naukowcy z Christian-Albrechts-Universitaet zu Kiel w Niemczech i Uniwersytetu w Odense, Dania, odkryli, że skutki pracy w trybie zmianowym mogą być o wiele poważniejsze niż dotychczas zakładano. Wyjaśniają, że ponieważ osoby pracujące w trybie zmianowym nie mogą dostosować się do naturalnego rytmu snu i czuwania opartego na cyklu dnia i nocy, ich wewnętrzny zegar biologiczny zostaje rozregulowany. Naukowcy odkryli, że może to mieć bezpośredni wpływ na nasz garnitur genetyczny oraz na geny w nim zawarte.

    "Aktywność genetyczna jest kontrolowane przez niewielkie przełączniki w DNA (kwasie dezoksyrybonukleinowym) zwane metylacją DNA" - tłumaczy genetyk dr Ole Ammerpohl z Christian-Albrechts-Universitaet zu Kiel. "Metylacja DNA zmienia się w celu dostosowania się do zmian w środowisku i może nawet być przekazywana następnym pokoleniom." Podkreśla, że konsekwencjami takich zmian mogą być rozmaite zaburzenia metaboliczne, którym w perspektywie długoterminowej może towarzyszyć szereg chorób, np. zaburzenia psychiczne, a nawet niezdolność do pracy.

    Jeszcze kilka pokoleń wstecz ludzie wstawali o świcie i kładli się spać, kiedy zapadał zmrok. "Aby się do tego dostosować, nasze organizmy ewoluowały przez całe stulecia, wypracowując zaawansowany system przekaźników, które kontrolują cykl snu i czuwania oraz umożliwiają wystarczającą regenerację organizmu" - objaśnia profesor Manuela Dittmar, również z Christian-Albrechts-Universitaet zu Kiel.

    Dodaje jednak, że w ciągu ostatnich kilku dekad nasz tryb życia uległ radykalnej zmianie i godziny pracy nie są już uzależnione od długości dnia. "Coraz więcej ludzi musi pracować w trybie zmianowym" - zauważa profesor Dittmar. "Następstwa tego stanu rzeczy w przypadku tych osób wiążą się z wyższą częstotliwością pojawiania się typowych chorób cywilizacyjnych, prowadząc do syndromu wypalenia zawodowego i wczesnej niezdolności do pracy."

    Aby w pełni poznać zmiany zachodzące w organizmie człowieka z powodu tych czynników, zespół badawczy poddał pary bliźniąt z Danii diagnostyce z wykorzystaniem metod biologii molekularnej. W każdej parze jedno z bliźniąt pracowało w trybie zmianowym. "Zaleta badania identycznych bliźniąt wynika z faktu, że są one zasadniczo jednakowe pod względem genetycznym, dzięki czemu skutki trybu życia są łatwiej rozpoznawalne" - wyjaśnia dr Ammerpohl. "Dlatego zasadnicze znaczenie ma współpraca z krajowym rejestrem bliźniąt w Danii, który od wielu lat prowadzi analizy bliźniąt pod kątem aspektów medycznych i zawodowych."

    Zdaniem naukowców, obok pracy w trybie zmianowym do rozwoju zaburzeń metabolicznych również przyczyniają się schematy odżywiania i snu. W ramach projektu analizą objęto nie tylko metylację DNA i zmiany genetyczne, ale również zachowania żywieniowe bliźniąt, jakość ich snu oraz wyniki analizy hormonów i krwi, jak zawartość cukru czy lipidów we krwi. Naukowcy zbadali na przykład, czy w następstwie pracy w trybie zmianowym ulega zmianie u ludzi poziom hormonu stresu - kortyzolu. Długofalowym celem badań jest opracowanie działań profilaktycznych w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia zaburzeń metabolicznych i snu w przyszłości.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Wzmocniona współpraca – mechanizm pozwalający grupie co najmniej dziewięciu państw członkowskich Unii Europejskiej na pogłębienie współpracy w ramach kompetencji niewyłącznych Unii. Celem wzmocnionej współpracy jest "sprzyjanie realizacji celów Unii, ochrona jej interesów oraz wzmocnienie procesu jej integracji". Współpraca ma charakter otwarty - może w niej brać udział każde państwo członkowskie spełniające warunki określone w decyzji ustanawiającej współpracę oraz zobowiązujące się przestrzegać akty prawne już przyjęte w ramach tej współpracy. Współpraca nie może naruszać rynku wewnętrznego ani spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii, a także nie może wprowadzać dyskryminacji żadnego państwa członkowskiego w zakresie handlu ani naruszać zasad konkurencji.

    Normy pracy − według Kodeksu pracy - stanowią miernik nakładu pracy, jej wydajności oraz jakości. Stosowane mogą być wtedy, gdy uzasadnia to rodzaj wykonywanej pracy.

    Społeczny inspektor pracy (właśc. zakładowy społeczny inspektor pracy - zsip) - pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Zakładowe organizacje związkowe mogą postanowić, że społecznym inspektorem pracy może być również pracownik zakładu niebędący członkiem związku zawodowego. Sprawowanie funkcji społecznego inspektora pracy stanowi służbę społeczną, pełnioną przez pracowników dla zapewnienia przez zakłady pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochrony uprawnień pracowniczych określonych w przepisach prawa pracy.

    Doba pracownicza - kolejne 24 godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (art. 128 § 3 Kodeksu pracy).

    Definicja została wprowadzona nowelizacją ustawy Kodeks pracy z 14 listopada 2003 roku. Pojęcie doby pracowniczej nie jest ściśle związane z potocznym znaczeniem słowa „doba”, przez które rozumiemy dobę astronomiczną, rozpoczynającą się każdej nocy o godz. 00:00.

    Dwukrotne zatrudnienie pracownika w ramach jednej doby pracowniczej z reguły powoduje pracę w godzinach nadliczbowych. Dlatego takie planowanie pracy jest niedopuszczalne: Kodeks pracy dopuszcza pracę w godzinach nadliczbowych w przypadku m.in. powstania szczególnych potrzeb pracodawcy (art. 151), a te nie mogą być zaplanowane.

    Ponadto Państwowa Inspekcja Pracy traktuje dwukrotne zatrudnianie pracownika w ramach jednej doby pracowniczej jak ominięcie przepisów o przerywanym czasie pracy (art. 139 KP).



    Chronopsychologia (gr. χρόvoς = czas) - nowa i wciąż relatywnie mało znana dyscyplina naukowa, zajmująca się zależnościami między czasem a umysłem. Poszukuje prawidłowości i przejawów istnienia u człowieka cyklicznie powtarzających się zmian w procesach psychicznych i psychofizjologicznych. Większość badań z tej dziedziny skupia się na analizie rytmu dobowego, pracy w systemie zmianowym i efekcie zwanym jet lag.

    Pamięć górna (ang. Upper Memory Area) – obszar pamięci w systemie MS-DOS pracującym w trybie rzeczywistym lub wirtualnym 86, obszar pamięci o adresie między 640 kB 1 MB (0xA0000 - 0xFFFFF). Obszar ten jest wykorzystywany przez kartę graficzną, inne urządzenie i BIOS, część pamięci pozostaje niewykorzystana przez system. W obszarach niewykorzystanych pierwotnie przez system DOS, system może rezerwować bloki pamięci zwane UMB i w nich umieszczać sterowniki karty graficznej, karty sieciowej i innych składników sprzętowych, w obszary te może być mapowana pamięć spoza przestrzeni adresowej dostępnej w trybie rzeczywistym lub mogą być używane przez programy uruchamiane w DOS.

    Tryb wirtualny (zwany także V86 lub Virtual 8086) — specjalny tryb pracy procesorów o architekturze IA-32, dostępny w trybie chronionym, który umożliwia uruchamianie programów przeznaczonych dla trybu rzeczywistego. W trybie wirtualnym symulowane jest działanie analogiczne dla procesora Intel 8086 (faktycznie można uruchamiać kod także dla 8088, 80186 i 80188), tzn. otrzymuje dostęp do 1 MB pamięci i rejestrów procesora i może wykonywać te rozkazy, które mają sens w takim otoczeniu.

    Dodano: 21.01.2011. 10:37  


    Najnowsze