• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Schmidinger: rak nerki stał się chorobą przewlekłą

    17.03.2010. 18:39
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Rak nerki, którego jeszcze kilka lat temu nie można było skutecznie leczyć, jest obecnie chorobą przewlekłą, dzięki zastosowaniu nowych leków tzw. celowanych - powiedziała PAP prof. Manuela Schmidinger z Uniwersytetu Medycznego w Wiedniu.

    Prof. Schmidinger, światowej sławy onkolog i hematolog, była gościem V. konferencji edukacyjnej czasopisma "Onkologia w praktyce klinicznej", która odbywała się w dniach 12-13 marca w Krakowie.

    Jak przypomniała ekspertka, w 2006 r. został zarejestrowany pierwszy lek celowany do terapii raka nerki - sunitynib, a później pojawiły się trzy kolejne - sorafenib, bewacizumab i temsirolimus. Najnowszym z nich jest zarejestrowany w czerwcu 2008 r. w USA i w sierpniu 2009 r. w Unii Europejskiej lek o nazwie ewerolimus, który jako pierwszy jest wskazany w leczeniu chorych z rakiem nerki, u których przestały działać inne leki celowane.

    Wszystkie te związki należą do drobnocząsteczkowych inhibitorów kinaz i w specyficzny sposób hamują proces angiogenezy tj. powstawania nowych naczyń krwionośnych, które odżywiają guza i ułatwiają mu tworzenie przerzutów.

    Sunitynib, sorafenib oraz bewacizumab są inhibitorami receptora dla czynnika wzrostu śródbłonka naczyń (VEGFR), który jest kinazą tyrozynową, a temsirolimus oraz ewerolimus są inhibitorami kinazy mTOR.

    "Badania kliniczne wykazały, że leki te wyraźnie wydłużają okres przeżycia bez nawrotów choroby nowotworowej, jak również w ogóle przeżycie pacjentów" - zaznaczyła prof. Schmidinger

    Według specjalistki, jednym z ważniejszych leków terapii pierwszego rzutu jest sunitynib. Jest on stosowany u chorych z lepszymi prognozami, tj. większymi szansami na powodzenie terapii. Średnia przeżycia tych pacjentów wynosi 20-30 miesięcy. W tej grupie można również stosować bewacizumab z interferonem.

    Gdy prognozy są gorsze, bo pacjenci mają dwa z kilku czynników ryzyka, do których zalicza się m.in. anemię, szybkie wystąpienie przerzutów czy ogólnie złą kondycję fizyczną (średnia przeżycia tych chorych to 5 miesięcy) to w lekiem z wyboru powinien być temsirolimus.

    "Jeśli jednak terapia pierwszego rzutu przestaje skutkować - co w przypadku sunitynibu ma miejsce średnio po 11 miesiącach - i choroba zaczyna postępować, to jedynym lekiem, który obecnie powinien być standardem leczenia w drugim rzucie jest ewerolimus" - podkreśliła prof. Schmidinger. Specjalistka nie stosuje sorafenibu w pierwszych dwóch liniach terapii.

    Jak podkreśliła prof. Schmidinger, najczęstszymi działaniami niepożądanymi inhibitorów mTOR, do których należy ewerolimus, są zaburzenia metaboliczne, takie jak wzrost poziomu cholesterolu oraz hiperglikemia. Zmiany te nie wpływają na jakość życia, ale ważne jest, by pacjenci byli ich świadomi i regularnie sprawdzali poziom cholesterolu oraz glukozy.

    Do innych działań niepożądanych specjalistka zaliczyła objawy ze strony układu oddechowego, jak zapalenia płuc, duszności, kaszel."W przypadku wystąpienia duszności lub kaszlu lek może być przerwany na krótko a pacjent powinien być leczony kortykosteroidami i następnie lek można przywrócić" - wyjaśniła. Mogą się też pojawić owrzodzenia jamy ustnej, które obniżają jakość życia. Wówczas, stosuje się jednak płukanki pozwalające uniknąć poważnych stanów zapalnych. Zdarza się też pokrzywka, ale dopóki nie zajmuje ona ponad 50 proc. powierzchni ciała terapia jest kontynuowana.

    Według prof. Schmidiniger, w najbliższym czasie postęp w leczeniu raka nerki nie będzie zależał tak bardzo od wprowadzania nowych leków, ale od tego, by lekarze nauczyli się wykorzystywać te, którymi medycyna już dysponuje. Być może lepsze efekty uda się uzyskać łącząc np. ewerolimus z lekami pobudzającymi samobójczą śmierć komórek (tj. apoptozę), tłumaczyła badaczka.

    Bardzo ważne jest też znalezienie sposobu zapobiegania oporności na nowe leki. Tu kluczem mogłoby np. być zastosowanie inhibitorów cytokin prozapalnych.

    Na raka nerki chorują głównie osoby po 50. roku życia. Każdego roku na całym świecie notuje się ok. 170 tys. nowych zachorowań na ten nowotwór i ok. 82 tys. zgonów z jego powodu. W Polsce co roku rak nerki rozpoznawany jest u blisko 3,8 tys. osób, a umiera na niego 2,4 tys. chorych.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sorafenib (BAY 43-9006) – lek wprowadzony przez firmę Bayer pod nazwą Nexavar do leczenia zaawansowanego raka nerkowokomórkowego. Sorafenib jest inhibitorem licznych kinaz (ang. multikinase inhibitor): kinazy Raf, receptora PDGFβ (PDGFRβ), receptorów VEGF typu 1, 2 i 3, kinazy tyrozynowej podobnej do białka FMS (kinazy Flt-3) oraz białka C-KIT i kinazy tyrozynowej RET. Jako jedyny z nowych leków będących inhibitorami kinaz białkowych hamuje jednocześnie szlaki kinaz Raf, Mek i Erk. Sorafenib 20 grudnia 2005 został dopuszczony przez FDA do stosowania w Stanach Zjednoczonych, a 19 lipca 2006 otrzymał zezwolenie do wprowadzenia na rynek Unii Europejskiej. Ewerolimus (RAD-001) – organiczny związek chemiczny, pochodna rapamycyny (sirolimusu) o podobnym działaniu, opierającym się na inhibicji kinazy mTOR. Ewerolimus znajduje zastosowanie w transplantologii jako lek immunosupresyjny stosowany w zapobieganiu odrzucania przeszczepu. Prowadzone są również badania nad zastosowaniem ewerolimusu w onkologii. Craig G. Rogers (ur. 26 maja 1971) – amerykański urolog zatrudniony w Instytucie Urologicznym Vattikuti w Detroit, gdzie zajmuje stanowisko kierownika zakładu chirurgii nerek. Rogers zajmuje się badaniem i leczeniem raka nerki przy użyciu robota Da Vinci. Znany jest z wdrażania nowych technologii do zabiegów z użyciem robota. Jako pierwszy zastosował robotowa sondę ultrasonograficzną w robotowej operacji nerki, jako jeden z pierwszych zastosował technologię nanoknife w urologii oraz technikę robotowej operacji nerki z pojedynczego nacięcia. W 2009 roku zdawał relację na żywo z przebiegu wykonywanej operacji przy użyciu Twittera.

    Nefrektomia – chirurgiczne usunięcie nerki. Wskazaniami do tego zabiegu mogą być m.in. nowotwór złośliwy nerki, zaburzenie funkcji nerki w wyniku upośledzenia ukrwienia - niedokrwienie lub zawał nerki, ciężka miażdżyca tętnicy nerkowej - tzw. nerka Goldblatta, ciężkie wodonercze (np. w przebiegu uropatii zaporowej w kamicy nerkowej) oraz roponercze, a także, rzadziej w ostatnich latach, gruźlica nerki. Wykonywana również w celu pobrania narządu do transplantacji. Jeśli druga nerka jest zdrowa, nefrektomia nie powoduje zaburzeń w produkcji moczu i nie upośledza sprawności fizycznej chorego. Operacja może być wykonywana z dostępu przezotrzewnowego jak i lędźwiowego (pozaotrzewnowego). Rak języka (łac.carcinoma linguae) - najczęściej występujący złośliwy nowotwór w jamie ustnej. Rak języka jest zwykle nowotworem pierwotnym tego narządu (ognisko pierwotne rozwija się w języku), rzadko wtórnym, jako przerzut raka gruczołu tarczowego czy raka nerki.

    Imatinib – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek w leczeniu nowotworów. Imatinib został zarejestrowany i zatwierdzony do stosowania w roku 2001 przez FDA w USA pod nazwą Gleevec oraz przez EMEA w Europie pod nazwą Glivec. Imatinib jest pierwszym inhibitorem hamującym receptory kinazy tyrozynowej. Stał się wzorem dla kolejnych terapii celowanych w leczeniu nowotworów krwi. Do celów farmaceutycznych stosowany jest w formie soli – metanosulfonianu. Kryptogenne organizujące się zapalenie płuc (ang. cryptogenic organizing pneumonia, COP) – rzadka choroba zaliczana do idiopatycznych śródmiąższowych zapaleń płuc, nazywana również idiopatycznym zarostowym zapaleniem oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc (ang. bronchiolitis obliterans organizing pneumonia, BOOP). Choroba występuje najczęściej u dorosłych w wieku 40-50 lat, rzadko pojawia się u dzieci. W 40% przypadków początek objawów jest ostry, stwierdza się kaszel, duszność, gorączkę, upośledzenie apetytu, spadek masy ciała, złą tolerancję wysiłku. W badaniu przedmiotowym podczas osłuchiwania stetoskopem stwierdza się trzeszczenia nad płucami. W badaniu rentgenowskim klatki piersiowej stwierdza się zacienienia plamiste. W badaniu tomokomputerowym widoczne są plamiste zmiany o charakterze "mlecznego szkła" (nieznaczne zacienienie obszaru płuc z widocznym rysunkiem naczyń krwionośnych) oraz guzki. Zmiany pojawiają się wokół oskrzeli i pod opłucną, mogą zmieniać lokalizację. W diagnostyce wykorzystuje się również badanie histopatologiczne tkanki pobranej w czasie biopsji płuca. W leczeniu stosuje się długotrwałą terapię kortykosteroidami. W około 65% przypadków choroba ulega całkowitemu wyleczeniu, natomiast w 10-15% przechodzi w formę przewlekłą, nawet u osób poddanych terapii.

    Choroby oczu – schorzenia narządu wzroku mogą być wywołane przez różnego rodzaju przyczyny, jak np.: urazy, zakażenia i nowotwory. Chorobowe objawy w oku mogą także być miejscowym objawem ogólnego schorzenia ustrojowego, jak np. zaćma w przebiegu cukrzycy czy podczas choroby krwi, nerek lub też w czasie ciąży. HAART (ang. highly active antiretroviral therapy) – terapia antyretrowirusowa stosowana w przypadku zakażenia HIV, w której podstawową zasadą jest stosowanie mieszanki co najmniej trzech leków przeciwretrowirusowych w kombinacji zalecanej przez światowych ekspertów (schemat podstawowy: dwa nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy plus jeden nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy albo dwa nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy plus jeden inhibitor proteazy). Celem terapii jest długofalowe zahamowanie replikacji wirusa HIV. Wirusa HIV cechuje zdolność do szybkiego wytwarzania mutacji, prowadzących do oporności na stosowane leki antyretrowirusowe. Wobec czego monoterapia szybko staje się nieskuteczna – bardzo szybko zostają wyselekcjonowane zmutowane wirusy, które wskutek mutacji są oporne na stosowany lek. W przypadku pierwszego, skutecznego leku, zydowudyny, po około roku stosowania obserwowano pojawienie się populacji wirusa HIV opornego na ten lek i utratę skuteczności terapeutycznej tego preparatu. Stosując równocześnie trzy leki antyretrowirusowe zmniejsza się szansę, że w wyniku mutacji powstanie rodzina wirusów równocześnie oporna na trzy jednocześnie stosowane leki. Podobne podejście współcześnie stosuje się w terapii gruźlicy. Tu też obowiązuje terapia wielolekowa.

    Hipertermia ogólnoustrojowa – zwana również hipertermią całego ciała (ang. Whole Body Hyperthermia - WBH) jako metoda wspomagająca leczenie onkologiczne oparta jest na naturalnych reakcjach żywego organizmu na wysoką temperaturę. Mechanizmy te, które naturalnie wykształciły się do walki z poważnymi schorzeniami, mogą być z powodzeniem wykorzystywane do leczenia oraz niesienia ulgi w terapii chorób przewlekłych i złośliwych. Hipertermia ogólnoustrojowa całego ciała oznacza temperaturę ciała, która jest wyższa od normalnej. Wysoka temperatura ciała jest często spowodowana chorobami, takimi jak gorączka lub udar cieplny. Jednak kontrolowane wywołanie hipertermii ogólnoustrojowej w warunkach medycznych, jest skutecznie stosowane jako terapia w leczeniu różnych schorzeń, przede wszystkim zmian nowotworowych.

    Naczyniakomięśniakotłuszczak (łac. angiomyolipoma) – rzadko występujący łagodny guz nerki. Jest przedmiotem kontrowersji charakter guza: jedni autorzy uważają, że jest to pierwotny łagodny nowotwór nerki pochodzenia nienabłonkowego (który potrafi jednak dawać przerzuty), inni, że jest to zaburzenie rozwojowe typu hamartoma albo choristoma.

    Citalopram (łac. Citalopramum) – lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Wprowadzony do światowego lecznictwa w 1989 roku przez duńską firmę farmaceutyczną H. Lundbeck pod nazwą handlową Cipramil, w postaci bromowodorku. Stosowany w leczeniu depresji – zwłaszcza w fazie początkowej i w leczeniu podtrzymującym. Jest jednym z najbardziej selektywnych leków z tej grupy. Działanie farmakologiczne preparatu ujawnia się z opóźnieniem. Objawy niepożądane są różne ale zazwyczaj jest ich niewiele i ustępują w trakcie kontynuacji leczenia. Może wystąpić potliwość, drżenie rąk i mdłości, które nie zawsze przechodzą. Lek ten reguluje rytm snu i czuwania – poprawia sen, jednak z początku może powodować lekką bezsenność. Może powodować wystąpienie PSSD. Tkanka tłuszczowa brunatna - Pojawia się w ostatnich 2 miesiącach życia płodowego i w rozwiniętej postaci można ją spotkać w okresie niemowlęcym. W póżniejszym czasie ulega powolnej inwolucji. Występuje u ssaków w tkance podskórnej okolicy miedzyłpatkowej i szyi, śródpiersia oraz okolic dużych tętnic brzusznych i nerek. Występuje również u ptaków. Główną funkcją tej tkanki jest tworzenie ciepła. Występuje szczególnie obficie u zwierząt zapadających w sen zimowy (hybernatio). Komórki tej tkanki są ściśle upakowane i przybierają kształt wielokątny, zawierają w swojej cytoplazmie liczne kropelki tłuszczu (a nie jedną dużą jak ma to miejsce w tkance tłuszczowej żółtej). Tłuszcz zawiera wieksze niż w tkance tłuszczowaj żółtej ilości pigmentu co nadaje mu charakterystyczne ciemne zabarwienie. Jądro kuliste i położone centralnie. Tkanka tłuszczowa brunatna jest obficie unaczynina co usprawnia rozprzestrzenianie sie w organizmie wytworzonego w niej ciepła. Według niektórych autorów tkanka ta pełni role gruczołu o wydzielaniu zewnętrznym.

    Leczenie, terapia, kuracja – szereg czynności medycznych, z użyciem stosownych leków i aparatury, zmierzających do przywrócenia równowagi (homeostazy) organizmu dotkniętego chorobą lub kalectwem; postępowanie lekarskie, którego celem jest przywrócenie zdrowia choremu lub poprawa jego jakości życia. Wyróżniamy różne rodzaje leczenia: Rak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka.

    Hirsutyzm – występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego (owłosienie na twarzy, klatce piersiowej, brzuchu, okolicy sromu) u kobiet. W łagodnej formie najczęściej jest pochodzenia idiopatycznego - występuje nadmierna wrażliwość mieszków włosowych na hormony. W bardziej zaawansowanych formach zazwyczaj jest podwyższony poziom androgenów (męskich hormonów). Hirsutyzm może występować rodzinnie, może również pojawić się w czasie ciąży, na skutek przestrojenia hormonalnego organizmu. Może być spowodowany występowaniem nowotworów hormonalnie czynnych (niektóre guzy jajnika, rak nerki oraz rak tarczycy).

    Dodano: 17.03.2010. 18:39  


    Najnowsze