• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Projekt unijny mający na celu ustalenie przyczyn schizofrenii

    17.09.2010. 17:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy europejscy podjęli próbę odkrycia przyczyn schizofrenii i powiązanych z nią zaburzeń psychotycznych poprzez zbadanie wpływu genów i różnych typów środowiska na występowanie tych schorzeń. W tym prowadzonym dużą skalę wyjątkowym projekcie wezmą udział epidemiolodzy, psycholodzy, psychiatrzy, neurobiolodzy, farmakolodzy, biostatystycy oraz genetycy. Badania zostały sfinansowane ze środków UE przeznaczonych na projekt EU-GEI ("Europejska sieć krajowych sieci na rzecz badań wpływu interakcji genów i środowiska na występowanie schizofrenii"), wsparty kwotą 11,62 mln euro w ramach obszaru "Zdrowie" Siódmego Programu Ramowego UE (7PR).

    Projektem objęto ponad 7500 pacjentów i ich rodzin pochodzących z 15 krajów. Stanowi on największą jak dotąd próbę zrozumienia wpływu interakcji genów i otoczenia na ryzyko wystąpienia schizofrenii. W projekcie wzięli udział tacy partnerzy jak krajowe zespoły badawcze w dziedzinie schizofrenii i zdrowia psychicznego z Francji, Hiszpanii, Holandii, Niemiec, Turcji i Wielkiej Brytanii, a także inne instytuty badawcze i firmy z sektora MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa) z Australii, Austrii, Belgii, Hong Kongu/Chin, Irlandii, Szwajcarii i Włoch.

    Prace w ramach projektu skoncentrowały się na wpływie interakcji genów i środowiska na szlaki mózgowe oraz podatność psychologiczną, a także na wyjaśnieniu roli szlaków mózgowych i ścieżek psychologicznych w powstawaniu subtelnych, ale mierzalnych behawioralnych przejawów podatności na zaburzenia psychotyczne. Dalsza część badań będzie miała wyjaśnić, dlaczego u niektórych osób podatność na zaburzenia nigdy nie prowadzi do rozwinięcia się jawnej choroby, natomiast u innych powoduje wystąpienie klinicznej postaci schizofrenii.

    Naukowcy pod kierownictwem prof. Jima van Osa z Wydziału Zdrowia Psychicznego i Neurobiologii (Mental Health and Neuroscience, MHeNS) holenderskiego Uniwersytetu w Maastricht (MUMC) chcą zbadać behawioralne przejawy podatności, które są wywoływane przez interakcje genów i środowiska. Według badaczy przejawy te "można najlepiej opisać jako subtelne zmiany nastroju, postrzegania, woli i myśli w reakcji na mniej istotne czynniki powodujące stres w życiu codziennym".

    Z powodu braku narzędzi służących do odpowiedniego monitorowania tych zmian uczestniczące w projekcie EU-GEI europejskie przedsiębiorstwa i nowe podmioty opracują nową technologię umożliwiającą takie działania.

    Biorąc pod uwagę szkodliwy wpływ dużych miast na zdrowie psychiczne oraz ich związek z szerokim zakresem zaburzeń somatycznych, naukowcy uważają, że priorytet badawczy powinna stanowić rola przybierającej na sile urbanizacji i innych środowiskowych czynników ryzyka w krajach europejskich, takich jak migracja. Zwrócono uwagę na udowodniony związek dorastania na obszarze miejskim i zwiększonego ryzyka wystąpienia zaburzeń psychotycznych w późniejszym okresie życia. U dzieci dorastających w dużych miastach stwierdza się dwukrotnie wyższe ryzyko takiego zaburzenia niż u dzieci zamieszkujących obszary wiejskie.

    Uważa się, że migracja ma podobny wpływ na zaburzenia psychotyczne. U imigrantów występuje bowiem znacznie wyższe ryzyko ich wystąpienia niż wśród ludności zarówno kraju docelowego, jak i kraju pochodzenia.

    Inne badania dowiodły wpływu stosowania konopi na wzrost ryzyka wystąpienia zaburzeń psychotycznych, szczególnie w przypadku ich intensywnego użycia w okresie dojrzewania. Podobną rolę odgrywają urazy z okresu dzieciństwa.

    Badacze mają nadzieję, że opracowane w ramach projektu nowe narzędzia umożliwią nie tylko pomiar podatności na zaburzenia psychotyczne spowodowanej interakcją genów i środowiska, ale także monitorowanie i potencjalnie modyfikowanie tej podatności na poziomie behawioralnym. Planowany termin zakończenia projektu to maj 2015 roku.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Wiarygodność rozpoznań wprowadza trudności w zmierzeniu względnego wpływu genów i środowiska (przykładowo, objawy w pewnym stopniu pokrywają się z chorobą dwubiegunową i wielką depresją), ale wyniki badań wskazują na to, że czynniki genetyczne w połączeniu ze środowiskowymi są ważnymi czynnikami etiologicznymi schizofrenii. Wyniki badań wykazują, że przyczyny powstania schizofrenii mają silną komponentę dziedziczną, ale początek choroby jest pod silnym wpływem czynników środowiskowych i stresorów. Hipoteza wrodzonej podatności na zranienie (diatezy) u niektórych ludzi, która może być ujawniona przez biologiczne, psychologiczne i środowiskowe stresory jest znana jako model stresu i diatezy (lub encefalopatii). Model wskazujący na istotność czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych nosi nazwę "biopsychosocjalnego". Zaburzenia schizoafektywne (ang. schizoaffective disorder) – grupa zaburzeń charakteryzująca się połączeniem objawów typowych dla zaburzeń afektywnych oraz schizofrenii. Objawy pojawiają się zwykle między 20. a 30. rokiem życia. Zaburzenie to objawia się nawracaniem stanów schizo-afektywnych, przedzielonych dość długimi okresami wolnymi od zaburzeń. Obniżenie zdolności przystosowania do warunków życiowych jest większe niż w chorobach afektywnych ale mniejsze niż w schizofrenii. Zaburzenia schizotypowe (zaburzenia typu schizofrenii, osobowość schizotypowa, schizotypia) – kategoria diagnostyczna obejmująca zaburzenia cechowane długotrwałym przebiegiem o trudnym do uchwycenia początku (co zbliża je do zaburzeń osobowości) oraz obrazem klinicznym charakteryzującym się uderzającą niezwykłością (np. ekscentrycznością, czasami dziwacznością) przeżyć i zachowań, przypominających typowe objawy schizofrenii, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany społecznymi i interpersonalnymi deficytami naznaczonymi silnym dyskomfortem i ograniczoną zdolnością do zawierania bliskich znajomości i utrzymywania związków z innymi. Występuje u około 3% populacji. Jako nowa kategoria diagnostyczna została wprowadzona w ICD-10.

    Schizotaksja (ang. schizotaxia) – hipotetyczna, genetyczna skłonność do zachorowania na schizofrenię lub rozwinięcia zaburzenia schizotypowego. Koncepcję schizotaksji wysunął Paul E. Meehl w 1962 roku. Model Meehla, rozwinięty w latach 90., zakładał genetycznie uwarunkowane zaburzenie organizacji przewodnictwa neuronalnego. Według nowszego ujęcia przez schizotaksję rozumie się schorzenie uwarunkowane wpływem wielu genów lub wcześnie działających czynników środowiskowych, dające określone objawy kliniczne i neuropsychologiczne, i u wielu pacjentów pozostające stabilnym zespołem nie ulegającym progresji do schizofrenii lub schizotypii. Jako taka nie jest ujęta w przyjętych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych, DSM-IV i ICD-10. Etiologia pogranicznego zaburzenia osobowości: Naukowcy powszechnie uważają, że pograniczne zaburzenie osobowości wynika z połączenia takich czynników jak traumatyczne dzieciństwo, podatność na zranienie oraz stresujące wydarzenia w czasie dojrzewania lub dorosłości. Otto Kernberg sformułował teorię osobowości borderline opartą na założeniu wystąpienia defektów w rozwoju w czasie dzieciństwa. Według Kernberga istnieją 3 cele rozwojowe, które każda osoba musi osiągnąć, a jeśli któryś nie zostanie spełniony, to często wiąże się to ze zwiększonym ryzykiem rozwinięcia się pewnych psychopatologii. Niepowodzenie w pierwszym celu, psychicznej klaryfikacji ja oraz innych osób wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia różnych psychoz. Nieukończenie drugiego zadania, przezwyciężenia rozszczepienia wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwinięcia się osobowości z pogranicza.

    Nutrigenomika - dział nauki zajmujący się badaniem wpływu składników żywności na regulację ekspresji genów, które mogą warunkować m.in. występowanie stanu zdrowia lub choroby . Jednym z celów nutrigenomiki jest opracowanie indywidualnej diety zmniejszającej ryzyko wystąpienia choroby i poprawiającej stan zdrowia poszczególnych osób i społeczeństw . Termin nutrigenomika często jest mylony z terminem nutrigenetyka. Ostre i przemijające zaburzenia psychotyczne – występowanie objawów psychotycznych takich jak halucynacje, urojenia i zaburzeń postrzegania, o ostrym początku wynoszącym dwa tygodnie lub krócej.

    Nieprzystosowanie społeczne - termin stosowany m.in. w socjologii i w oświacie. Mianem nieprzystosowanych społecznie określa się dzieci i młodzież, u których na skutek zaburzeń wewnętrznych lub niekorzystnych warunków środowiskowych występują utrwalone zaburzenia w zachowaniu. Za zagrożonych niedostosowaniem uważa się te dzieci i młodzież, które wychowują się w warunkach niekorzystnych dla rozwoju psychospołecznego, na które negatywny wpływ wywierają takie środowiska jak rodzina, grupa rówieśnicza i inne, a także, u której rejestrowane przejawy zaburzeń występują sporadycznie. Zaburzenia somatoformiczne – forma zaburzeń nerwicowych. Dotknięte nimi osoby odczuwają objawy sugerujące istnienie problemów somatycznych przy braku organicznych lub czynnościowych podstaw uzasadniających występowanie takich problemów.

    Zaburzenia nerwicowe zwane potocznie nerwicami (albo: neurozami) – grupa zaburzeń psychicznych o bardzo rozmaitej symptomatyce, definiowana jako zespoły dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, zakłóceń procesów psychicznych i patologicznych form zachowania występujących w tym samym czasie i powiązanych ze sobą wzajemnie. W obecnie obowiązującej klasyfikacji ICD-10 termin zaburzeń nerwicowych został zastąpiony terminem zaburzeń lękowych. Wiązało się to z reorganizacją kategorii zaburzeń afektywnych

    Histeria – dawne określenie zaburzeń, które obecnie można zaliczyć do zaburzeń dysocjacyjnych, konwersji, ale głównie różnego rodzaju zaburzeń nerwicowych. Cechuje ją nadmierna ekstrawersja, emocjonalność, płaczliwość, demonstracyjność zachowań, które są powodowane nieuzasadnionym lękiem o funkcjonowanie danej części własnego ciała. Zaburzenia te występują zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, jednak dawniej histerię przypisywano wyłącznie kobietom i często wiązano jej występowanie z nieprawidłowym funkcjonowaniem macicy.

    Dodano: 17.09.2010. 17:49  


    Najnowsze