• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prosopagnozja - mało znane i zarazem dość częste zaburzenie

    29.09.2009. 22:44
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Niezdolność do rozpoznawania twarzy - a bardziej fachowo prosopagnozja objawia się niemożnością różnicowania twarzy - z wyjątkiem twarzy najbliższych osób.
    Prosopagnozja może być spowodowana urazem mózgu, jednakże wskazuję się także na jej ściśle genetyczne podłoże.


    Wyniki badań nad niemożnością rozpoznawania twarzy opublikowane na łamach American Journal of Medical Genetics (30 czerwca 2006) wykazały, iż zaburzenie to może być także dziedziczne.

    Co więcej - okazało się, iż jest ta dość częsta choroba dotykająca całych rodzin - będąc zarazem jednym z najczęstszych zaburzeń związanych z defektem wyłącznie jednego genu.

    Pierwszym pracom badawczym związanym nad dziedzczną stroną prosopagnozji przewodniczył Ingo Kennerknecht (M.D.) z Institute of Human Genetics na niemieckim Uniwersytecie Muenster. Do udziału w badaniach zaproszono 689 osoby z lokalnych szkół oraz uczelni medycznej. Badanym polecono wypełnić kwestionariusz celem zidentyfikowania osób z podejrzeniem dziedzicznej prosopagnozji i stwierdzono jej wystąpienie u 17 osób.

    U 14 osób z tego grona stwierdzono rodzinne podłoże. Badacze wykazali, że przynajmniej u jednego z krewnych pierwszego stopnia osoby obarczonej chorobą także ona wystąpiła.

    Jak wyjaśnianią autorzy badań - praktycznie wszystkie dotknięte osoby zgłaszały problem w podjęciu natychmiastowej decyzji czy dana twarz jest im znana.
    Badani zgłaszali ponadto brak pewności w rozpoznawaniu twarzy w życiu codziennym oraz niemożność wizualizacji twarzy blisko spokrewnionych osób czy też inne trudności z przypominaniem sobie obrazów - np. drzew, liści, ptaków.

    Osoby z prosopagnozją najczęściej mają także problem ze czynnością wydawało by się tak prostą i wręcz często bierńą jak oglądanie programów TV czy filmów. Przyczyną tych problemów również była niemożność rozpoznania twarzy postaci tam prezentowanych.

    Chorzy ujawnili, że wypracowali trzy różne strategie pozwalające im na radzenie sobie z ich problemami - czyli umożliwiające zapamiętanie twarzy.

    Pierwsza to strategia kompensacji - polega na rozpoznawaniu ludzi poprzez wykorzystanie ich innych charakterystycznych cech (głos, ubrania, kolor włosu itp.) Druga to strategia "tłumaczenia" - chorzy posiadają gotowy zestaw odpowiedzi umożliwiających im wytłumaczenie się z nierozpoznania danej osoby. Przykładem może być np. potrzeba nowych okularów itp. Ostatnia - strategia unikania - polega na unikaniu sytuacji, z którymi wiąże się potencjalna możliwość nierozpoznania twarzy. Osoby korzystające z tej właśnie strategii unikać będą tłocznych miejsc czy też stanowisk wymagających kontaktu z dużą liczbą osób.

    Z powodu wypracowania i przyswojenia tych strategii kompensujących opisywany defekt już w młodym wieku wiele osób nie zdaje sobie sprawy, iż może być dotknięta (lub ktoś w jej rodzinie) prosopagnozją. Właśnie ten fakt może stanowić przyczynę powszechnej nieznajomości tego zaburzenia - zarówno przez laików, jak również nawet przez lekarzy (na szczęście nieznajomość tego problemu nie dotyka neurologów czy psychiatrów)

    Podczas gdy w dziedzicznej prosopagnozji (HPA) samo rozpoznawanie twarzy jest znacznie upośledzone, to inne informacje - jak np. płeć, wiek czy emozje są poprawnie odczytywane z niej odczytywane. Sugerować to może, iż informacje te są przetwarzane niezależnie. Ponadto badacze podkreślają, iż HPA jest jednym z kilku zaburzeń związanym z postrzeganiem dających tylko jeden objaw i bedącym zarazem dziedzicznym.

    "Badania neurofizjologiczne prowadzone na ludziach z tą wysoce selektywną dysfunkcją mogą w znaczący sposób poprawić nasze rozumienie procesu rozpoznawania twarzy" - podsumowują autorzy. Ich zdaniem: "jak tylko mapowanie genów i mutacji będzie udane, korelacja między fenotypem a genotypem powinna poszerzyć naszą wiedzę na temat rozwoju obszarów wyższych czynności mózgu".

    W oparciu o: Science Daily, własne

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Prozopagnozja (agnozja twarzy, z gr. πρόσωπον = "twarz" + αγνωσία = "niewiedza") – zaburzenie powstałe na skutek uszkodzenia mózgu, polegające na braku rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób, a także ich wyrazu emocjonalnego. Zaburzenie może mieć również podłoże genetyczne. Face lifting lub Face-lifting (ang. podniesienie twarzy, retusz twarzy) - jest to potoczne wyrażenie, przejęte z języka angielskiego, które oznacza chirurgiczną korektę twarzy, pozwalająca pozbyć się zbędnego nadmiaru skóry i tkanki tłuszczowej. Zabieg może być wykonany jako pełny face lifting, polegający na korekcie twarzy wraz z szyją lub częściowy, polegający wyłącznie na korekcie twarzy w okolicy żuchwy. W celu uzyskania najbardziej satysfakcjonujących rezultatów zabieg często jest łączony z korektą powiek lub nosa. Face lifting nie powstrzymuje procesów starzenia, ale daje efekt znaczącego odmłodzenia, stąd najlepszymi kandydatami do poddania się zabiegowi są osoby w dojrzałym wieku. Liftingiem twarzy zajmuje się chirurgia plastyczna. Facesitting (ang. siadanie na twarzy) – praktyka seksualna, polegająca na tym, że jeden z partnerów siada na twarzy drugiego (najczęściej leżącego). Zwykle dochodzi wówczas do kontaktu oralno-genitalnego lub oralno-analnego, w skrajnych przypadkach także do praktyk koprofilnych i urofilnych. Kiedy mężczyzna siedzi na twarzy kobiety, może również dojść do teabaggingu.

    Portret pamięciowy - technika kryminalistyczna, polegająca na identyfikacji osób na podstawie szczegółowego opisu cech zewnętrznych, a zwłaszcza twarzy, za pomocą jednolitej terminologii. Wizerunek twarzy sporządzony dowolną techniką na podstawie danych dostarczonych przez świadka. Może mieć formę rysunku odręcznego, składanej formy graficznej, fotograficznej lub też grafiki uzyskanej przy pomocy komputera. Fizjonomika (od gr. φύσις natura i γνώμων wskazówka, oznaka) pseudonauka utrzymująca, że wygląd twarzy, jej cech charakterystycznych decyduje u człowieka o jego przynależności do określonej grupy charakterologicznej, a nawet może decydować o powodzeniu w życiu i całym losie. Fizjonomicy przewidują lub rozpoznają właściwości umysłowe i postawy uczuciowe badanego na podstawie twarzy, postury i czynności wykonywanych bezwiednie. Najwięcej wiadomości uzyskują jednak z twarzy. Zależnie od „szkoły” dzielą ją na trzy lub dwie strefy. Według trzystrefowego podziału:

    Kość jarzmowa (łac. os zygomaticum), parzysta kość czaszki, tworząca część boczną twarzy. Od ustawienia kości jarzmowej w dużej mierze zależą również kształty twarzy. Ustawienie tych kości w płaszczyźnie czołowej nadaje twarzy wyraz mongoloidalny u odmiany białej. Ocena 360 stopni – "Wykorzystywana najczęściej nazwa to system oceny 360 stopni. Stosuje się jednak zamiennie również inne nazwy: ocena wieloźródłowa, ocena z wielu punktów widzenia, pełna informacja zwrotna, sprzężenie zwrotne 360 stopni. Ocena taka to pozyskiwanie informacji o pracowniku z więcej niż dwóch źródeł, w tym jednym źródłem jest samoocena dokonana przez ocenianego pracownika.". polega głównie na przeprowadzeniu ankiety wśród osób z otoczenia badanego pracownika. W skład tych osób wchodzą takie osoby jak szef, bezpośredni przełożeni, współpracownicy, równorzędni pracownicy, osoby, którymi zarządza badany pracownik, czy też klienci, dalsi współpracownicy i inne osoby, które chcemy zapytać o opinię na temat badanego pracownika. Zatem są to wszystkie osoby niejako „dookoła” badanego pracownika. Stąd też nazwa ocena 360 stopni. Często określa się ją również jako ankieta 360 stopni, albo 360 feedback. Czasem w ankiecie bierze udział mniejsza liczba osób i taka ankieta, czy też ocena jest określana jako ocena 270 stopni, albo ocena 180 stopni, w zależności od tego jaka grupa osób jest pomijana.

    Armet — rodzaj hełmu stosowanego w XV i XVI wieku przez ciężkozbrojne rycerstwo, którego konstrukcja rozwinęła się we Włoszech. Charakteryzował się kulistym dzwonem, zwykle z grzebieniem na szczycie, przylegającymi do twarzy osłonami policzków, oraz podnoszoną do góry zasłoną twarzy. Armet był pierwszym hełmem całkowicie zakrywającym głowę, ale jednocześnie o na tyle lekkiej i zwartej konstrukcji, że nie krępował ruchów głowy jeźdźca. W odróżnieniu od hełmu zamkniętego posiadał możliwość rozpięcia osłon policzków i otwarcia ich na boki. Często stosowano również dodatkową osłonę dolnej części twarzy i szyi. Armet stanowił część zbroi płytowej. Emetofobia – lęk przed wymiotowaniem lub przebywaniem w pobliżu osób wymiotujących. W niektórych przypadkach u osób cierpiących na tę fobię dochodzi do zaniku życia towarzyskiego i pojawiania się w publicznych miejscach (ze strachu że ktoś mógłby niedaleko nich zwymiotować), a także mogą występować zaburzenia w jedzeniu – chorzy mogą bać się że po zjedzeniu czegoś mogą zwymiotować; dlatego mogą być mylnie diagnozowani jako chorzy na anoreksję. Osoby z emetofobią mogą zadawać sobie wiele trudu, aby nie zwymiotować lub nie zobaczyć innych wymiotujących osób.

    Bladość – efekt spowodowany zmniejszeniem ilości oksyhemoglobiny w naczyniach krwionośnych skóry lub błon śluzowych, która może być wynikać z choroby, wstrząsu emocjonalnego, stresu, unikania światła słonecznego, bądź też niedokrwistości. Bladość może mieć podłoże genetyczne. Jest najlepiej widoczna na twarzy i dłoniach. W zależności od przyczyny może pojawić się nagle lub stopniowo.

    Ciemniejsza strona Greya(ang. Fifty Shades Darker) - kontynuacja erotycznej powieści dla kobiet, pt. Pięćdziesiąt twarzy Greya, autorstwa E.L James.


    Broda – jest to zarost na twarzy występujący głównie u mężczyzn (u kobiet w wyniku choroby lub nadaktywności nadnercza). Znajduje się na dolnej części twarzy. Popularne jest zgalanie brody lub jej części. Ból głowy (łac. cephalgia, cephalea, cephalalgia, cephalodynia) – niespecyficzny, subiektywny objaw charakteryzujący się występowaniem bólu zlokalizowanego w obrębie głowy, odczuwanego zarówno na powierzchni skóry, na twarzy, w okolicy oczodołowoskroniowej jak i głęboko we wnętrzu czaszki. Jest jednym z najczęstszych powodów konsultacji lekarskich. Może cechować się różną intensywnością oraz czasem trwania; sam rzadko bywa oznaką poważnej choroby.

    System Sensor – system ułatwiający komunikację osoby niepełnosprawnej z otoczeniem dzięki umożliwieniu jej obsługiwania komputera oraz sprzętu RTV przy użyciu mimiki twarzy, lub ruchów dowolnej części ciała, którą osoba niepełnosprawna może kontrolować. Zespół Costena – jedna z chorób narządu części twarzowej czaszki. Jest spowodowana dynamicznymi zaburzeniami czynności stawu żuchwowego. Główną dolegliwość stanowią bóle w zakresie twarzy i głowy. Są to bóle niestałe, pojawiające się przy dłuższym mówieniu lub żuciu. Ból występuje głównie w okolicy stawu skroniowo-żuchwowego, skąd promieniuje do twarzy, skroni lub ciemienia. Rozpoznanie na ogół jest łatwe.

    Dyssemia (gr. dys - trudność, semia - znak, sygnał) - zaburzenie polegające na niemożności odczytania przekazów niewerbalnych i niemożności odpowiedniego zachowywania się w sytuacjach społecznych. Objawia się między innymi nieadekwatną komunikacją niewerbalną, nieodpowiednim śmiechem czy trudnościami w ubieraniu się i dbaniu o fryzurę, utrudnia rozumienie emocji. Może przejawiać się brakiem kontaktu wzrokowego, niewłaściwą intonacją głosu czy nawet charakterystycznym dla autyzmu trzepotanie rękami w chwili zadowolenia. Osoby mające ten problem często są wyśmiewane i odrzucane przez środowisko. Facelifting, lifting (ang.: podniesienie twarzy, retusz twarzy) – modernizacja modelu samochodu polegająca jedynie na kosmetycznych zmianach w wyglądzie nadwozia i wnętrza.

    Dodano: 29.09.2009. 22:44  


    Najnowsze