• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przekonywanie dzieci do zdrowego żywienia szwankuje

    02.06.2011. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Kampanie walki z otyłością młodzieży są źle zaprojektowane, nie wykorzystują aktualnej wiedzy psychologicznej i w dodatku nie za dobrze wiadomo czy działają - naukowcy z SWPS sprawdzili polskie programy promujące zdrowe odżywianie. Jak wynika z badań, w polskich programach prewencji nadwagi i otyłości, kierowanych do dzieci i młodzieży wykorzystuje się jedynie 40 proc. rekomendowanych na świecie technik oddziaływania, służących zmianie sposobu odżywiania. Naukowcy z wrocławskiego wydziału Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej sprawdzili jak polskie programy prewencji nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży realizowane w latach 2005-2009, wypadają na tle programów prowadzonych w innych krajach.

    Jeden z podstawowych zarzutów brzmi, że kampanie polegają głównie na informowaniu młodzieży o negatywnych skutkach nieprawidłowego odżywiania i braku aktywności fizycznej oraz zawierają sugestie, jak powinien wyglądać zdrowy styl życia i jakie wynikają z niego korzyści. Opierają się zatem na założeniu, że zwiększenie wiedzy na ten temat wystarczy, by zmienić negatywne zachowania zdrowotne. "Do dyspozycji autorów programów prewencji nadwagi i otyłości jest całe bogactwo technik oddziaływań, które są słabo wykorzystywane lub których nie wykorzystuje się wcale. Zaliczamy do nich m.in. udzielanie wsparcia społecznego, pomoc w precyzowaniu konkretnych osobistych celów związanych ze zdrowym stylem życia czy identyfikowanie barier stojących na drodze do zmiany" - podkreśliła psycholog zdrowia i kierownik badania prof. Aleksandra Łuszczyńska.

    "Jeśli wytłumaczymy pacjentowi jak ma się odżywiać, zademonstrujemy, jak gotować niskotłuszczowo, ale nie pomożemy mu zastanowić się nad tym, jak w swoim życiu ma przezwyciężyć przeszkody stojące na drodze do wprowadzenia zdrowego odżywiania, możemy nadal nie osiągnąć pożądanej zmiany. Taką przeszkodą może być np. tłusta domowa kuchnia. Jeśli rodzic sobie tego nie uświadomi i nie zastanowi się, jak przekonać dzieci i innych domowników do tego, aby potrawy były przyrządzane inaczej, to na nic mu wiedza o zdrowym odżywianiu i poznane umiejętności niskotłuszczowego gotowania" - wyjaśniła współautorka badania Anna Januszewicz.

    Ponadto, jak ustalili badacze, nawet jeśli niektóre kampanie przynoszą rewelacyjne wyniki i warto byłoby skorzystać z ich doświadczeń, to niekoniecznie się o tym dowiemy, bo skuteczność jednej trzeciej polskich programów profilaktyki otyłości nie jest w żaden sposób weryfikowana. Polska wypadła najgorzej spośród krajów, w których przeprowadzono badania. "Brak informacji na temat efektywności prowadzonych programów prewencji nadwagi sprawia, że nie mamy możliwości oceny ich wartości. Jak mówi badaczka, nie mamy też danych, aby wyodrębnić efektywne elementy, sprawdzić jakie interwencje w Polsce działają i zmierzyć realny postęp w zakresie prewencji nadwagi" - uważa psycholożka.

    "Trzymaj formę", "Wiem, co jem", "Owoce w szkole", "Pamiętaj o sercu", "Warzywa i owoce są na pięć", "Jem kolorowo", "Smak zdrowia" to przykłady regionalnych i ogólnokrajowych programów promujących zdrowe odżywianie i aktywność fizyczną w Polsce. Są odpowiedzią na rosnący odsetek dzieci i młodzieży z nadwagą i otyłością. W latach 2005-2009 realizowano w Polsce 23 programy prewencji otyłości dzieci i młodzieży. Więcej niż w Holandii (21), Wielkiej Brytanii (17) czy Portugalii (12).

    Badanie zrealizowano w ramach projektu TEMPEST ("Rola indywidualnych i środowiskowych czynników regulacyjnych w radzeniu sobie z pokusami żywieniowymi", ang. "Temptations to Eat Moderated by Personal and Environmental Self-regulatory Tools") finansowanego w ramach 7 Programu Ramowego Unii Europejskiej. 

    PAP - Nauka w Polsce, Urszula Rybicka

    krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Otyłość brzuszna – zwana inaczej "otyłością centralną", "otyłością typu jabłko", "otyłością trzewną", "otyłością wisceralną", "otyłością androidalną". Jest częściej spotykana u mężczyzn niż u kobiet. Jej powikłaniami mogą być: Odchudzanie jest procesem, który polega na zmniejszaniu masy, do prawidłowej masy ciała, zapewniającej optymalny stan zdrowia. Proces ten, w ujęciu biologicznym, zmierza do poprawy trawienia, spalaniu tkanki tłuszczowej i tworzeniu mięśniowej, zmniejszenia zapotrzebowania na pokarmy, a w efekcie ogólnej zmianie odżywiania. W ujęciu psychologicznym wywołuje zadowolenie, podwyższenie własnej samooceny, poczucie atrakcyjności oraz wzrost wiary we własne możliwości; może przeciwdziałać stanom nadwagi i otyłości. Otyłość (łac. obesitas) – patologiczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne, mogące prowadzić do niekorzystnych skutków dla zdrowia. Za otyłość uważa się stan, w którym tkanka tłuszczowa stanowi więcej niż 20% całkowitej masy ciała u mężczyzn oraz 25% u kobiet. Otyłości towarzyszy nadwaga, czyli nadmierna masa ciała powyżej masy optymalnej.

    Otyś (forma żeńska Otyś/Otysiowa, liczba mnoga Otysiowie) – polskie nazwisko. Nosi je około 59 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Warszawy. Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Istotne jest zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób takich jak otyłość, nowotwory, choroby serca. Zdrowa dieta polega na przyjmowaniu odpowiednich ilości niezbędnych składników odżywczych i wody. Składniki pokarmowe mogą być dostarczane w postaci różnych produktów, dlatego wiele sposobów odżywiania i diet może być uznane za zdrowe. Należy zapewnić odpowiednią ilość makroskładników (tłuszcze, białka, węglowodany), mikroskładników (sole mineralne) oraz energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

    Odznaka Zasłużony w pracy PTTK wśród Młodzieży – wyróżnienie wręczane członkom PTTK za wkład pracy związany z działalnością turystyczno-krajoznawczą wśród dzieci i młodzieży. Nagroda im. Lewisa Carrolla (ang. Lewis Carroll Shelf Award) – amerykańska nagroda literacka, przyznawana w latach 1958–1979 za twórczość dla dzieci i młodzieży. Nagrodą wyróżniano utwory pisarzy żyjących i nieżyjących, a jej celem było stworzenie listy najlepszych książek, będącej wskazówką dla rodziców i nauczycieli przy kierowaniu lekturą dzieci.

    Krystyna Kwiatkowska – absolwentka wydziału kompozycji Akademii Muzycznej im. Fr. Chopina, autorka licznych piosenek dla dzieci oraz programów muzycznych dla dzieci i młodzieży w Polskim Radiu i Telewizji. Ekran z bratkiem – magazyn telewizyjny dla dzieci i młodzieży, emitowany w Telewizji Polskiej w latach 1964–1978 w paśmie popołudniowym (np. 16.40 – 17.40) w czwartki. Gospodarzem programu był Maciej Zimiński, dziennikarz i autor popularnych telewizyjnych programów dla dzieci i młodzieży.

    Oddziały Prewencji Policji (OPP), Samodzielne Pododdziały Prewencji Policji (SPPP) – jednostki organizacyjne polskiej Policji, przeznaczone głównie do działań zespołowych w ramach pododdziałów zwartych.

    Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111 – ogólnopolski, bezpłatny i anonimowy telefon zaufania przeznaczony dla dzieci i młodzieży, czynny 7 dni w tygodniu od godziny 12 do 20. Dostępny jest pod zharmonizowanym w Europie numerem 116111, połączenie nie jest widoczne na rachunkach ani na billingach większości sieci. Numer ma docelowo działać we wszystkich krajach Unii Europejskiej.

    Wypoczynek dzieci i młodzieży - kolonie wypoczynkowe i zdrowotne, obozy (np. obóz harcerski) – stałe i wędrowne, biwaki, zimowiska, półkolonie (formy wypoczynku w miejscu zamieszkania, np. „lato w mieście”) i inne formy wypoczynku grupowego dzieci i młodzieży szkolnej. Otyń (niem. Deutsch-Wartenberg, Wartenberg) – wieś gminna w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Otyń, nad rzeką Śląska Ochla.

    Samodzielne Publiczne Sanatorium Rehabilitacyjne dla Dzieci im. Janusza Korczaka w Krasnobrodzie – jedyna tego typu placówka dla dzieci na terenie województwa lubelskiego. Leczone są w nim choroby ortopedyczno-urazowe, choroby układu nerwowego z uwzględnieniem mózgowego porażenia dziecięcego oraz schorzeń neurologicznych o zbliżonym obrazie klinicznym, choroby reumatologiczne, schorzenia dolnych i górnych dróg oddechowych, choroby układu ruchu i układu nerwowo-mięśniowego oraz otyłość. Lorkaseryna – organiczny związek chemiczny, potencjalny nowy lek zmniejszający łaknienie, który przeznaczony byłby do podawania doustnego w postaci tabletek (10 mg raz lub dwa razy na dobę), przy jednoczesnym wprowadzeniu zmian w nawykach żywieniowych i trybie życia. Działa centralnie. Jest wybiórczym agonistą receptora serotoninowego 2C (5HT2C) w podwzgórzu. Wskazaniem do jego stosowania jest otyłość (wskaźnik BMI ≥ 30) lub nadwaga (wskaźnik BMI ≥ 27) przy jednoczesnym współistnieniu przynajmniej jednego czynnika zwiększającego śmiertelność i związanego z otyłością, np. cukrzyca typu 2. Obecnie lek znajduje się w fazie przedrejestracyjnej na terenie krajów UE i Wielkiej Brytanii. Został pozytywnie oceniony w USA przez komisję doradczą FDA – uznano na podstawie załączonych wyników badań doświadczalnych, że potencjalne korzyści przewyższają potencjalne działania niepożądane podczas długotrwałego stosowania w grupie osób z otyłością lub nadwagą. Ten związek chemiczny pretendujący do uznania za lek został opracowany przez firmę farmaceutyczną Arena Pharmaceuticals. Zastrzeżona nazwa handlowa (jeszcze niepotwierdzona) to Lorqess. Lorkaseryna byłaby medykamentem do leczenia otyłości przeznaczonym dla osób dorosłych.

    Adam Nyk (ur.17 kwietnia 1970 r. w Kielcach) - socjolog, absolwent wydziału filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, twórca Rodzinnej Poradni Profilaktyki i Terapii Uzależnień Monar w Warszawie, specjalista terapii uzależnień, autor wielu programów eksperymentalnych form terapeutycznych, programów profilaktycznych, rzecznik grup wsparcia dla osób uzależnionych od narkotyków w formule AN, a także grup wsparcia dla współuzależnionych (rodzin osób uzależnionych). Propagator działań na rzecz inkluzji społecznej osób żyjących z HIV wieloletni sekretarz Zarządu Głównego Stowarzyszenia "Solidarni PLUS". Inicjator współpracy programowej z agendą ONZ - UNDP w Warszawie, twórca pierwszego programu pracy socjalnej Harm Reduction w Krakowie, stażysta Service Civil International w Bonn, praktykujący terapeuta uzależnień w zakładach penitencjarnych w Warszawie. Inicjator wielu akcji sprzeciwu wobec inicjacji narkotykowej dzieci i młodzieży ; "Nie biorę, jutro też nie wezmę" akcja letnia 2004, 2005. "Moda na niebranie" ogólnopolska akcja na rzecz racjonalnych wyborów życiowych dzieci i młodzieży, zainicjowana we wrześniu 2005 r.,prowadzona na terenie całego kraju we współpracy ze stacją Polskie Radio Bis. Kawaler wyróżnienia Laur Stokrotek Dobroci, przyznanego przez Fundację Kwiaty Polskie. Jadwiga Ruth Charlewska – polska pisarka i poetka, autorka utworów dla dzieci i młodzieży. Jej autorstwa są powieść dla dzieci Dziewczynka spoza szyby (Wydawnictwo Literackie, 1964) oraz zbiór wierszy Bajki niebajki (Wydawnictwo Literackie, 1984).

    Broń nieśmiercionośna – rodzaj broni konstrukcyjnie przystosowanej do obezwładniania osób lub fizycznego uniemożliwienia działania ludzi bądź rzeczy, bez powodowania ich śmierci, bądź trwałych obrażeń i uszkodzeń. Broń tego rodzaju wykorzystywana jest najczęściej przez oddziały prewencji policji, jednakże coraz bardziej odczuwalna staje się potrzeba używania tego rodzaju środków w działaniach oddziałów wojskowych, zwłaszcza w trakcie prowadzonych przez nie międzynarodowych operacji utrzymania bądź przywrócenia pokoju.

    Dodano: 02.06.2011. 00:40  


    Najnowsze