• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przełomowa technologia oferuje szybsze i tańsze badania przesiewowe w kierunku nowotworów

    28.10.2010. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Czasochłonne i kosztowne badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy przejdą do historii dzięki przełomowej technologii opracowanej przez naukowców wspieranych finansowo przez UE. Nowe odkrycie umożliwi prowadzenie badań przesiewowych na dużą skalę przez personel pozamedyczny, pozwalając na uzyskanie niemal natychmiastowych wyników w sposób tańszy niż to oferuje istniejąca technologia. Podjęte prace stanowią część projektu MICROACTIVE ("Automatyczne wykrywanie chorobotwórczej aktywności komórek molekularnych"), który uzyskał finansowanie w ramach obszaru tematycznego "Technologie społeczeństwa informacyjnego" 6. Programu Ramowego UE w wysokości 1,6 mln euro.

    Badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy są aktualnie wykonywane w ramach prób molekularnych, które są kłopotliwe, kosztowne i czasochłonne oraz wymagają wysoce wykwalifikowanego personelu technicznego. Naukowcy twierdzą, że ich przełomowa technologia niweluje wszystkie te wady i oferuje rewolucję w zakresie aparatury diagnostycznej. W celu stworzenia "mini laboratoriów" wykorzystano najnowocześniejsze technologie mikrowytwarzania i mikroprzepływu, które oferują wszelkie zalety tradycyjnej analizy molekularnej, będąc jednocześnie pozbawione wszelkich jej wad.

    Projekt MICROACTIVE koncentrował się na badaniach przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy wywoływanego przez określone szczepy ludzkiego wirusa brodawczaka (HPV). "Był to dobry test w tym sensie, że objawy mogą być spowodowane przez jeden lub nawet dwa z siedmiu różnych wirusów, a my chcemy wiedzieć, przez który", powiedziała Liv Furuberg, naukowiec skandynawskiej organizacji badawczej SINTEF oraz koordynatorka projektu. Furuberg wyjaśniła także, że istnieje ponad 100 szczepów wirusa HPV, a ludzki układ odpornościowy potrafi skutecznie zwalczyć 97% z nich. Jednakże pozostałe 3% stanowią śmiertelne zagrożenie, zatem lekarze muszą znać konkretny szczep, a także wiedzieć, czy wirus jest aktywny.

    Nowe laboratoria projektu MICROACTIVE - każde zbliżone wielkością do komputera stacjonarnego - ograniczają typowy proces z 20 ręcznych etapów do zalewie 2, a samą procedurę może przeprowadzić każdy, kto odbył podstawowe szkolenie. Istnieje wiele metod diagnostyki molekularnej, jednak w ramach projektu MICROACTIVE skoncentrowano się na informacyjnym kwasie rybonukleinowym (mRNA) jako markerze aktywności wirusa. Dominująca obecnie technologia badawcza opiera się na testach komórkowych, które jednak dają fałszywie pozytywne wyniki w zakresie od 50% do 75%. Poprzez testowanie określonych, kodujących białka kwasów mRNA, MICROACTIVE uniknął ryzyka wystąpienia tego problemu.

    Sam test jest niezwykle prosty. Wymaz z szyjki macicy pobierany jest standardowo, po czym próbka dodawana jest do czynnika mieszającego w strzykawce, następnie próbka podawana jest do pierwszego "mini laboratorium" w procesie. Na tym etapie próbka ekstrahowana jest ze strzykawki, następnie przygotowywana i nakładana na jednorazowy układ mikroprzepływu, który umożliwia transport cieczy w bardzo małej skali. Po przygotowaniu próbki układ można umieścić w module detekcyjnym. Pierwszy krok w procesie detekcji polega na naprzemiennej amplifikacji sekwencji kwasów nukleinowych (NASBA), stosowanej do utworzenia dużej liczby markerów. Następnie zastosowane zostają biomarkery - stworzone laboratoryjnie cząsteczki, które wiążą się wyłącznie z określonymi łańcuchami kwasu nukleinowego.

    "W naszych testach zastosowaliśmy jedynie dwa różne znaczniki, ponieważ taka ich liczba wystarczyła do udowodnienia koncepcji", powiedziała Furuberg. "Jednak nasz jednorazowy układ podsiada osiem kanałów, a każdy z nich może służyć do testowania jednocześnie dwóch wirusów, zatem możemy przeprowadzać testy nawet na 16 różnych markerów".

    Największym wyzwaniem w ramach projektu było uzyskanie próbki do amplifikacji o wystarczająco wysokiej jakości. "Szczegółowo przeanalizowaliśmy każdy aspekt procesu jeszcze przed pobraniem wymazu z szyjki macicy, aby stworzyć możliwie najczystszą próbkę, a szereg udoskonaleń umożliwił nam osiągnięcie wymaganego poziomu jakości", wyjaśniła dr Furuberg. Poświęcenie zespołu opłaciło się: w testach porównawczych z aktualnymi złotymi standardami w zakresie detekcji HPV system MICROACTIVE wypadł bardzo dobrze, osiągając lub przekraczając poziom bieżącej technologii.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy. Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV) jest koniecznie do rozwinięcia się raka szyjki macicy prawie we wszystkich przypadkach. Dwa typy wirusa: 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy. Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – jest to szczepionka przeciwko wirusom HPV 16 i 18 (szczepionka dwuwalentna i czterowalentna), czyli najbardziej onkogennymi typami wirusa, odpowiedzialnymi za zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki macicy i raka prącia, oraz przeciwko wirusowom HPV 6 i 11 (tylko szczepionka czterowalentna), odpowiedzialnymi za powstawanie kłykcin kończystych.. Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papilloma Virus) – wirus z rodziny papillomawirusów. Istnieje około 100 typów tego wirusa, z których część może być przyczyną łagodnych zmian w postaci brodawek na skórze, część powstawania łagodnych zmian w postaci kłykcin kończystych, a część nowotworów złośliwych jak rak szyjki macicy i rak prącia.

    Konizacja szyjki macicy – metoda diagnostyczna lub diagnostyczno-lecznicza wycięcia stożka tkanki z części pochwowej szyjki macicy. Rutynowo wykonuje się po niej wyłyżeczkowanie kanału szyjki. Wskazaniem do konizacji jest nieprawidłowy obraz cytologiczny, nieprawidłowy obraz histologiczny pobranego wcześniej bioptatu części pochwowej szyjki lub nieprawidłowy wynik kolposkopii. Świętokrzyskie Centrum Onkologii – lecznica w Kielcach, jedna z nowocześniejszych w Polsce. Prowadzi badania skriningowe, których celem jest jak najwcześniejsze wykrywanie nowotworów piersi, szyjki macicy i prostaty.

    Perimetrium (zwane również omaciczem) – błona surowicza zbudowana z nabłonka jednowarstwowego płaskiego (mesothelium). Jest to część otrzewnej, która pokrywa powierzchnię tylną odcinka nadpochwowego szyjki, cieśń, trzon, dno macicy oraz następnie powierzchnię przednią trzonu, skąd nie dochodząc do szyjki macicy na wysokości cieśni przerzuca się na pęcherz moczowy. Perimetrium leży na cienkiej warstwie tkanki łącznej włóknistej, przechodzącej z jednej strony w tkankę luźną więzadła szerokiego macicy, z drugiej łączącej się z błoną mięśniową macicy. Skala Bishopa określa dojrzałość szyjki macicy do porodu naturalnego. Ocenia: położenie szyjki, konsystencję, ułożenie części przodującej płodu, rozluźnienie, rozwarcie.

    Indukcja porodu, wzniecenie porodu – sztuczne wywołanie czynności skurczowej macicy u ciężarnej, mające na celu urodzenie dziecka drogami natury. Przez preindukcję rozumie się farmakologiczne lub fizyczne postępowanie mające na celu przyspieszenie dojrzewania szyjki macicy. Architektura Komponentów Usługowych (SCA) to technologia informatyczna stworzona przez wiodących dostawców technologii informatycznych IBM i Oracle. SCA dostarcza model do tworzenia aplikacji, które realizują założenia architektury zorientowanej na usługi (SOA). Technologia obejmuje szeroki zakres różnych techniki i jako taka jest określona w różnych niezależnych technicznie specyfikacjach w celu zachowania neutralności języka programowania i środowiska aplikacji. Podstawowym artefakt SCA jest Kompozyt (Composite), który posiada dostępne zdalnie Usługi (Services). Kompozyt zawiera jeden lub więcej Komponentów (Components), które zawierają funkcje biznesowe dostarczane przez moduł. Komponenty oferują funkcję usług, które mogą być wykorzystywane przez inne składniki w ramach tego samego modułu, lub które mogą być udostępniane do użytku na zewnątrz modułu poprzez punkty wejścia. Komponent może również zależeć od Usług świadczonych przez inne Komponenty - te zależności są nazywane Referencjami (References).

    Objaw Pschyrembla – objaw wczesnej ciąży polegający na zmianie w konsystencji szyjki macicy wyczuwalnej przez ginekologa w badaniu per vaginam. Środkowa część szyjki tworzy w tym czasie twardy walec, a zewnętrzna część pozostaje miękka. Objaw opisał niemiecki ginekolog Willibald Pschyrembel; w piśmiennictwie niemieckim można spotkać nazwę Stock-Tuch-Zeichen (co w wolnym tłumaczeniu oznacza objaw "pałki i chustki").

    Tworzenie gry komputerowej zaczyna się od zaprojektowania jej, stworzenia dokumentu projektu. Określa on najpierw podstawowe dane o grze (gatunek, docelowa grupa odbiorców, świat gry), następnie powstaje design doc (z ang. dokument projektu), w którym zawarte są praktycznie wszystkie informacje o grze. Sam proces tworzenia gry jest zależny od przyjętej strategii twórców, stosowanej przez nich metodologii projektowej.

    Łyżeczkowanie (wyłyżeczkowanie, frakcjonowane skrobanie lub abrazja) ścian kanału szyjki macicy i jamy macicy, pot. skrobanka (łac. abrasio endocervix et uteri, excochleatio) – operacja polegająca na rozszerzeniu szyjki macicy i usunięciu zawartości macicy. Wymaga wykonania znieczulenia ogólnego. Wykonywana w celach terapeutycznych i diagnostycznych, rzadko jako metoda aborcji w pierwszym trymestrze ciąży. Powikłaniem zabiegu może być zespół Ashermana (powstanie zrostów w obrębie macicy); ryzyko wynosi 30,9% po wykonaniu łyżeczkowania w przypadku poronienia, a 25% po wykonaniu łyżeczkowania 1–4 tygodnie po porodzie. Regeneracja endometrium po łyżeczkowaniu może trwać do 5 dni. Wymaz – pobieranie próbki płynów fizjologicznych, wydzielin określonego narządu, wydalin lub śluzu w celu zbadania jej składu; w szczególności, pod kątem zawartych w niej komórek złuszczonego nabłonka, mikroorganizmów (grzybów, bakterii) lub śladów określonych substancji chemicznych. Do pobierania wymazu używa się szpatułek, wymazówek bądź też specjalnych szczoteczek (m.in. w badaniu śluzu szyjki macicy). Pobrany materiał może zostać przeniesiony wprost na szkiełko mikroskopowe w celu bezpośredniej obserwacji próbki (tzw. rozmaz), bądź przeniesiony na pożywkę w celu rozmnożenia zawartych w niej mikroorganizmów (tzw. posiew).

    Dodano: 28.10.2010. 17:26  


    Najnowsze