• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przeszczepy własnych komórek - przyszłość medycyny estetycznej

    04.11.2009. 15:14
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Zabiegi przeszczepiania w objętą defektem estetycznym skórę - zmarszczki, blizny, rozstępy itp. - własnych komórek skóry pacjenta, w tym komórek macierzystych, namnożonych w specjalistycznych laboratoriach hodowli komórkowych to prawdziwy przełom w medycynie estetycznej. Rezultaty są bardzo obiecujące - ocenia dr Andrzej Ignaciuk, absolwent AM w Lublinie i Uniwersytetu Medycznego w Rzymie, pionier medycyny estetycznej w Polsce, specjalizujący się w korekcji defektów estetycznych twarzy.

    O przygotowaniach do wykonania po raz pierwszy w Polsce próby zastosowania w medycynie estetycznej dużej liczby komórek macierzystych dr Ignaciuk mówiła podczas wrześniowego międzynarodowego Kongresie Medycyny Estetycznej i Anty-Aiging w Warszawie.

    Od kilku lat dr Ignaciuk oraz dr hab. Paweł Surowiak, adiunkt Akademii Medycznej we Wrocławiu prowadzą w Polsce doświadczenia z namnażaniem i przeszczepianiem własnych fibroblastów, czyli komórek wywodzących się z mezodermy, wydzielającej włókna i matrix tkanki łącznej. Spadek aktywności fibroblastów jest przyczyną powstawania zmarszczek. Główne zalety przeszczepu własnych fibroblastów to, zdaniem obydwu lekarzy, brak odległych działań niepożądanych i reakcji ubocznych, brak ryzyka transmisji infekcji, brak ryzyka reakcji ze strony układu odpornościowego i długotrwała efekty (nawet do 7 lat).

    Zastosowanie dużej liczby komórek macierzystych to kolejny przełom. Są to komórki, które posiadają zdolność nieograniczonej liczby podziałów oraz różnicowania się. Występują we wszystkich etapach życia organizmu. Są wykorzystywane do ciągłej odnowy tkanek (np. rogowacenie naskórka, wzrostu włosów). Ich obecność jest niezbędna również w stanach patologicznych, np. w urazach. Duża liczba komórek macierzystych znajdujr się m. in. w szpiku kostnym i w skórze, z której stosunkowo najłatwiej je pozyskać.

    Przykładowy zabieg - jak wyjaśnia dr Ignaciuk - składa się z następujących etapów: pobranie małego fragmentu skóry pacjenta (tj. 2-4 mm), przesłanie materiału do laboratorium hodowli komórek, namnożenie in vitro fibroblastów (komórek skóry odpowiedzialnych za jej kondycję) i/lub komórek macierzystych. W zasadzie we wszystkich próbkach oprócz fibroblastów występują komórki macierzyste tkanki łącznej. Zastosowanie odpowiednich procedur hodowli może istotnie zwiększać ich odsetek.

    "Skóra pacjentek, u których rok temu wykonałem zabieg pobrania, namnożenia i przeszczepienia komórek macierzystych i fibroblastów jest zdecydowanie gładsza, grubsza i delikatnie naciągnięta" - mówi dr Ignaciuk. Zaznacz przy tym, że prowadził dotąd doświadczenia głównie z namnażaniem fibroblastów, w których wystąpiła relatywnie mała liczba komórek macierzystych (tj. 7-8 milionów). "W tej chwili przygotowuję się do doświadczenia z 90-100 milionami komórek i wtedy moje doniesienia będą dokładniejsze. Znany mi osobiście dr Roland Ney ze Szwajcarii, wykonał już ok. 100 tych zabiegów i podzielił się ze mną swoimi wynikami badań. I muszę przyznać, że u niektórych pacjentek były to zmiany spektakularne" - dodaje.

    Pierwsza udokumentowana próba zastosowania tkanki pacjenta do korekcji defektu estetycznego została przeprowadzona w roku 1893. Zabiegu transplantacji fragmentu tkanki tłuszczowej pobranej z ramienia pacjenta na jego twarz - w miejsce zniekształcone gruźliczym zapaleniem kości - dokonał wówczas niemiecki lekarz Franz Neuber.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce, Waldemar Pławski

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Krew pępowinowa - stanowi źródło krwiotwórczych komórek macierzystych oraz komórek mezenchymy. Ta krew jest jedynym źródłem komórek macierzystych niewymagającym używania metod inwazyjnych u dawcy. Anaplazja – brak zróżnicowania lub proces odróżnicowania się komórek, powstawanie z komórek zróżnicowanych nowych pokoleń komórek o coraz to mniejszym stopniu zróżnicowania albo też zatrzymanie różnicowania (dojrzewania) komórki wraz z zachowaną zdolnością do mnożenia się. Charakterystyczna dla nowotworów złośliwych. Obecnie uważa się, że raczej nowotwory powstają z komórek macierzystych niż że dochodzi do procesu odróżnicowania. Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale.

    Komórki iPS (ang. iPSC – induced pluripotent stem cells) – rodzaj pluripotencjalnych komórek macierzystych, które zostały sztucznie otrzymane z nie-pluripotentnych komórek (przeważnie komórek somatycznych dorosłego człowieka) przez wymuszenie ekspresji odpowiednich genów w tych komórkach. Pluripotencja (pluripotencjalność) jest zdolnością pojedynczej komórki do zróżnicowania się w dowolny typ komórek somatycznych poza komórkami trofoblastu, które w późniejszych stadiach rozwoju tworzą łożysko. Z pluripotencjalnych komórek macierzystych pochodzących z najwcześniejszego stadium zarodka – 5-dniowej blastocysty biorą początek komórki wszystkich tkanek i narządów. Zaledwie 30-35 tych komórek, z których składa się węzeł zarodkowy blastocysty "gromadzi" instrukcje dla 100 bilionów (10) komórek tworzących ludzki organizm.

    Tkanki roślinne – zespoły komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach i wspólnym pochodzeniu występujące u roślin. Niektóre tkanki tworzone są przez zespoły komórek jednego typu, są to tkanki jednorodne lub proste. Większość tkanek roślinnych składa się z komórek kilku typów, są to tkanki niejednorodne lub złożone. Bank komórek macierzystych (ang. Stem Cell Bank) – zakład biotechnologiczny zajmujący się przechowywaniem dorosłych komórek macierzystych pobieranych typowo z krwi pępowinowej.

    Tkanka łączna siateczkowata - jest rodzajem tkanki łącznej, charakteryzującej się dużą ilością gwiaździstych komórek, głównie fibroblastów, które łączą się między sobą wypustkami cytoplazmatycznymi, tworząc przestrzenną sieć (dlatego tę tkankę nazywamy siateczkowatą). Zawiera włókna retikulinowe. Część komórek tej tkanki zachowuje zdolność do przekształcania się w inne komórki tkanki łącznej. W ten sposób powstają fagocyty. Tkanka łączna siateczkowata tworzy zrąb dla narządów limfopoetycznych, szpiku kostnego, z niej zbudowana jest również błona śluzowa właściwa jelita cienkiego i grubego oraz część czynna błony śluzowej macicy. Zmienność somaklonalna – wszelkie odchylenia od wyjściowego materiału genetycznego danej jednostki. W hodowli in vitro zmienność somaklonalna odnosi się do hodowli komórek roślinnych lub tkanek roślinnych, w których następują genotypowe lub często także fenotypowe zmiany w porównaniu do rośliny wyjściowej. Zjawisko to występuje często po różnicowaniu tkanki kalusa z komórek roślinnych. Podczas masowego rozmnażania kultur roślinnych, gdzie zależy nam na zachowaniu identycznej replikacji rośliny czyli wytwarzania klonów w hodowli in vitro, zmienność somaklonalna jest niepożądana.

    Osteoblasty – komórki tworzące kości (kościotwórcze), występujące w miejscach, gdzie odbywa się wzrost lub przebudowa tkanki kostnej. Osteoblasty wytwarzają część organiczną macierzy kostnej (tzw. osteoid), w której następnie odkładają się kryształy fosforanów wapnia. Otoczone są substancją międzykomórkową zwaną hydroksyapatytem. Powstają z komórek macierzystych w szpiku kostnym i głębszych warstwach okostnej. Czynności tych komórek są regulowane przez parathormon oraz witaminę D3.

    Hodowla pierwotna - hodowla in vitro komórek lub tkanek pobranych bezpośrednio z organizmu (nie dotyczy to eksplantatów guzów powstałych po wszczepieniu zwierzętom komórek z hodowli).Termin ten odnosi się jedynie do pierwszego pasażu

    Kalus, kallus, merystem przyranny – tkanka roślinna powstająca w miejscu zranienia rośliny najczęściej z okolicznych komórek tkanki miękiszowej. Jest to amorficzna masa komórek mająca zwykle postać białego nalotu. Komórki tworzone przez te merystemy powodują stopniowe zabliźnianie się i zarastanie ran. Komórki kallusa są zwykle większe od komórek tkanki macierzystej.

    Dodano: 04.11.2009. 15:14  


    Najnowsze