• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Psycholodzy z UJ chcą porównać odczuwanie różnych rodzajów bólu

    02.12.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Odczuwanie różnych rodzajów bólu - m.in. bólu głowy, bólu wywołanego eksperymentalnie, bólu porodowego czy bólu sportowca po maratonie - porównywać będą psycholodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Badacze chcą zbadać nie tylko to, jak ludzie odczuwają ból, a także emocje towarzyszące temu bólowi.

    Jak w rozmowie z PAP wymienił dr Przemysław Bąbel, kierownik Zespołu Badania Bólu przy Instytucie Psychologii UJ, w badaniach analizowany będzie m.in. ból towarzyszący porodowi naturalnemu, porodowi metodą cesarskiego cięcia, a także ból towarzyszący kobietom w czasie operacji ginekologicznych o przebiegu podobnym do cesarskiego cięcia - a więc gdy następuje takie samo znieczulenie i takie samo nacięcie.

     

    "Te bóle będą porównywane, bo chcemy dotknąć emocji, chcemy sprawdzić, czy na odczuwanie bólu wpływają towarzyszące mu emocje. Czym innym pod względem emocjonalnym jest przecież ból pooperacyjny, a czym innym ból związany z porodem dziecka, nawet jeśli odbywa się on poprzez operację cesarskiego cięcia. Dlatego, w odróżnieniu od większości dotychczasowych badań, mierzone będą także emocje pozytywne, które mogą mieć istotne znaczenie m.in. dla odczuwania bólu porodowego" - powiedział naukowiec.

    W kwietniu 2012 r. roku naukowcy będą badać inny rodzaj bólu, który też może wiązać się z pozytywnymi emocjami - ból po wysiłku sportowym, a dokładnie - po ukończeniu maratonu. "Będziemy mogli go porównać z bólem porodowym, żeby zobaczyć, czy towarzyszące obu rodzajom bólu emocje odpowiadają za takie czy inne odczuwanie bólu" - dodał psycholog.

    W ramach badań mierzony jest też ból wzbudzany eksperymentalnie. Chętnym, którzy zgłosili się na badanie, aplikowany jest bodziec bólowy. "Oczekujemy, że bólowi eksperymentalnemu towarzyszyć będą dużo słabsze emocje. Porównując ból eksperymentalny z bólami, z którymi współwystępują silne emocje, możliwe będzie określenie wielkości wpływu emocji na ból" - wyjaśnił dr Bąbel. Uspokoił przy tym, że choć badania mogą wydawać się kontrowersyjne, to są w pełni bezpieczne i zaakceptowała je Komisja ds. Etyki Badań Naukowych przy Instytucie Psychologii UJ.

    Prowadzone są również badania nad bólem dentystycznym i bólem głowy. W badaniach nad bólem głowy - przeprowadzanych przez internet - udział może wziąć anonimowo każdy, kto doświadcza takiego bólu co najmniej kilka razy w roku. "Zasadniczo interesują nas bóle niemigrenowe, choć w badaniach mogą wziąć także osoby ze zdiagnozowaną migreną" - powiedział dr Bąbel. Badania są dostępne na stronie Zespołu Badania Bólu (www.bol.edu.pl).

    "Metodologia wszystkich badań jest taka sama. Chcemy porównać różne rodzaje bólu. Badani zawsze proszeni są o ocenienie siły bólu i stopnia jego nieprzyjemności - czyli dwóch wymiarów bólu" - dodał badacz i wyjaśnił, że poziom nieprzyjemności bólu jest wymiarem psychologicznym. Niekiedy silny, ale niezbyt nieprzyjemny ból jest mniej dotkliwy niż słabszy, ale bardzo nieprzyjemny. "Emocje powinny mieć największy wpływ właśnie na poziom nieprzyjemności bólu" - tłumaczył psycholog.

    Naukowcy z UJ zbadają emocje towarzyszące bólowi, a szczególnie lęk przed bólem, który ma wkrótce nastąpić oraz ogólny poziom lęku przed różnego rodzaju bólami. "Ból jest doznaniem bardzo subiektywnym, stąd występują bardzo duże różnice w jego odczuwaniu. Bardzo wyraźnie widać to w badaniach nad bólem wywoływanym eksperymentalnie - na ten sam bodziec bólowy ludzie reagują różnie. Chcemy sprawdzić, w jakim stopniu za te różnice odpowiadają emocje towarzyszące bólowi" - opisał badacz.

    Badania nad bólem zaczęły się w październiku tego roku i składają się z kilku etapów. Pierwsze wyniki badań mają być znane za około pół roku.

    PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ból (łac. dolor; gr. algos, odyne) – według definicji Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu, subiektywnie przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę (tzw. nocyceptywnych) lub zagrażających ich uszkodzeniem. Ból jest odczuciem subiektywnym, dlatego jest nim wszystko to, co chory w ten sposób nazywa, bez względu na obiektywne objawy z nim związane. Receptorami bólowymi są nocyceptory. Według definicji Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu, ból (łac. dolor; gr. algos, odyne) to subiektywnie przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę (tzw. nocyceptywnych) lub zagrażających ich uszkodzeniem. Ból jest odczuciem subiektywnym, dlatego jest nim wszystko to, co chory w ten sposób nazywa, bez względu na obiektywne objawy z nim związane. Receptorami bólowymi są nocyceptory. Kwestia odczuwania bólu przez płód stanowi przedmiot rozważań środowisk medycznych i jest częścią większej dyskusji na temat aborcji. Wielu naukowców zajmujących się rozwojem płodowym jest zgodnych, że odczuwanie bólu przez płód przed siódmym miesiącem ciąży jest wysoce nieprawdopodobne, mimo to zwolennicy ruchu pro-life proponują ustawodawstwo nakazujące informować kobietę poddającą się aborcji, iż płód może odczuwać ból podczas zabiegu.

    Klasterowy ból głowy (ang. cluster headache) zwany dawniej bólem głowy Hortona występuje znacznie rzadziej niż migrena lub bóle głowy typu napięciowego, ale dokładna częstość jego występowania nie jest znana. Wydaje się, że w wielu przypadkach pozostaje nierozpoznany. Często bywa mylony z migreną czy nerwobólem. Nazwa pochodzi od angielskiego słowa cluster, które oznacza m.in. zgrupowanie, skupisko. Napady bólowe występują okresowo. Okresy te zwane rzutami lub klasterami pojawiają się w różnych odstępach czasu (najczęściej 1-2 rocznie) i trwają z różną długością, nawet do kilku miesięcy. Również długość napadów bólu jest rozmaita. Bardzo silny ból, który zlokalizowany jest zwykle po jednej stronie w okolicy oczodołu może trwać od kilku, kilkunastu minut do trzech godzin. W ciągu doby (częściej w nocy) może wystąpić do 8 napadów. Na ogół ból określany jest jako świdrujący, kłujący, palący czy żrący. Niekiedy może on promieniować do szczęki, karku lub ramienia. Mogą mu towarzyszyć: łzawienie i zaczerwienienie spojówek, pocenie twarzy, wyciek i uczucie zatkania nosa, opadanie powieki i zwężenie źrenicy po stronie występowania bólu (zespół Hornera). W czasie bólu chorzy zazwyczaj chodzą wkoło, bywają pobudzeni. Klasterowe bóle głowy mogą wystąpić w każdym wieku, nawet u małych dzieci, jednak najczęściej rozpoczynają się około 20.-30. roku życia. Kilkakrotnie częściej dotyczą mężczyzn. Przyczyna nie jest do końca wyjaśniona. Leczenie powinno być zawsze prowadzone przez lekarza specjalistę. Nadbrzusze (łac. epigastrium) – górna okolica brzucha. Dzieli się dodatkowo na nadbrzusze właściwe (na środku) i dwie okolice podżebrowe (prawą i lewą). Podział ten jest używany dla precyzyjnego określenia położenia objawów. Bóle tej okolicy mogą być objawami licznych chorób. Zależnie od charakteru bólu, możemy się spotkać z bólami w przebiegu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, raka żołądka, w kolce żółciowej i chorobach trzustki. Czasem jest to również ból przeniesiony świadczący o chorobie innych narządów. Bardzo charakterystycznym tego typu bólem z przeniesienia jest ból w nadbrzuszu w przebiegu zawału serca, tzw. maska brzuszna zawału.

    Pierwotny ból głowy związany z aktywnością seksualną (ang. primary headache associated with sexual activity) – szczególny typ samoistnego bólu głowy, związany z napięciem seksualnym i przeżywaniem orgazmu. Wyróżnia się ból przedorgazmowy i ból orgazmowy. Ból przedorgazmowy zaczyna się jako obustronny tępy ból, umiejscowiony nie tylko w głowie ale też w okolicy karku i szyi, nasilający się w miarę narastania podniecenia seksualnego. Ból orgazmowy często występuje nagle w trakcie orgazmu i jest opisywany jako bardzo silny (eksplodujący), może być jedno lub obustronny. Czasem u tych chorych występuje też ból wysiłkowy lub ból kaszlowy. Zaleca się stosowanie indometacyny p.o., a także tryptanów i ergotaminy. Świąd – odczucie pochodzące ze skóry, wywołujące chęć drapania lub pocierania. Nie było jasne, czy świąd jest formą odczuwania bólu, czy też zupełnie innym rodzajem doznań. Badania Zhou-Feng Chen wskazują na to drugie wyjaśnienie.

    Mialgia, inaczej mięśnioból lub ból mięśniowy to objaw chorobowy polegający na ostrym lub przewlekłym bólu, który odczuwany jest miejscowo lub w sposób uogólniony. Mięśnioból może mieć wiele przyczyn, i niekiedy może wskazywać na chorobę układu nerwowego, infekcję lub chorobę ogólnoustrojową. Międzynarodowe Towarzystwo Badania Bólu (International Association for the Study of Pain, IASP) - międzynarodowe towarzystwo zajmujące się problematyką bólu w aspektach naukowym, praktycznym i edukacyjnym. Powstało w 1973 roku. Obecnie przewodniczącym jest Profesor Troels Staehelin Jensen.

    Typowy ból związany z układem sercowo-naczyniowym nosi nazwę bólu dławicowego lub bólu wieńcowego (łac. stenocardia). Jest najczęściej zlokalizowany za mostkiem, jest zwykle krótkotrwały, ustępuje po kilkunastu minutach lub zażyciu nitrogliceryny (dłuższe utrzymywanie się bólu lub brak reakcji na lek sugeruje zawał mięśnia sercowego), zwiększa się przy wysiłku, stresie, niskiej temperaturze otoczenia, po posiłku lub przy wystąpieniu tachykardii.

    Skala bólu według Schmidta – skala bólu stworzona przez entomologa z południowo-zachodniego Instytutu Biologicznego Uniwersytetu Arizońskiego – Justina O. Schmidta. Schmidt opublikował wiele artykułów naukowych dotyczących owadów błonoskrzydłych, i, jak sam twierdzi, został użądlony lub ukąszony przez większość błonkówek. Na podstawie tych doświadczeń stworzył on listę w czterostopniowej skali, która służy porównaniu bólu użądleń lub ukąszeń wszystkich błonkówek.

    Dodano: 02.12.2011. 00:19  


    Najnowsze