• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Raport: Polacy rzadziej umierają na serce, częściej na nowotwory

    03.03.2012. 07:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Żyjemy dłużej i rzadziej umieramy na serce, ale coraz więcej osób umiera na nowotwory. Dłuższe życie zwiększa ekspozycję na czynniki rakotwórcze - mówił prof. Witold Zatoński podczas konferencji z okazji prezentacji raportu "Nowotwory złośliwe w Polsce w 2009 roku".


     

    Raport, przedstawiony przez dr Urszulę Wojciechowską oraz dr Joannę Didkowską z warszawskiego Centrum Onkologii dotyczy występowania nowotworów złośliwych w Polsce w roku 2009 (zbieranie i opracowywanie danych trwało dwa lata). Dane pochodziły ze szpitali.

    W roku 2009 odnotowano ponad 138 tys. nowych zachorowań (ciągły wzrost ich liczby wynika między innymi z poprawy jakości i kompletności rejestracji). Wciąż jednak nie są odnotowywane wszystkie przypadki, dlatego specjaliści szacują, że w rzeczywistości mogło zachorować 156 tys. osób.

    Liczba zgonów z powodu nowotworów złośliwych wynosiła 52 402 wśród mężczyzn i 40 895 wśród kobiet. W Polsce żyje około 320 tys. osób z choroba nowotworową, u których nowotwór wykryto w ciągu ostatnich pięciu lat.

    Spośród ponad 100 typów rozpoznawanych każdego roku nowotworów 9 najczęstszych to: u mężczyzn nowotwory płuca (21 proc.), gruczołu krokowego(13 proc.), jelita grubego (12 proc.), pęcherza moczowego (7 proc.) i żołądka (5 proc.), pozostałe nowotwory stanowią 42 proc.. U kobiet są to nowotwory: piersi (23 proc.), jelita grubego(10 proc.), płuca(9 proc.), trzonu macicy (7 proc.), jajnika (5 proc.) i szyjki macicy (5 proc.), pozostałe (41 proc.).

    Jak zaznaczył prof. Zatoński, dużej części zachorowań można zapobiec. Rzucenie palenia (rak płuca) oraz wykonywanie badań profilaktycznych w przypadku raka jelita grubego mogłoby zapobiec aż 1/3 nowotworów u mężczyzn. W przypadku kobiet liczbę zachorowań można zmniejszyć aż o 47 proc. - przez rzucenie palenia i dzięki badaniom, które pozwalają wcześnie rozpoznać raka piersi, szyjki macicy czy jelita grubego.

    Dominującą przyczyną zgonu w roku 2009 były nowotwory płuca - u mężczyzn odpowiadały za 1/3 zgonów; u kobiet liczba zgonów z tego powodu była większa niż spowodowanych przez raka piersi. Jak zaznaczył prof. Zatoński, coraz częstsze występowanie raka płuca u kobiet to skutek palenia - kto pali, ma dużą szansę na tę chorobę.

    Rosnąca liczba zachorowań na raka piersi ma związek z malejącą liczbą urodzeń. Zmiany hormonalne podczas ciąży obniżają ryzyko raka - wyjaśniał prof. Zatoński. ,,Dzięki badaniom przesiewowym raka piersi można wcześnie wykryć" - dodał.

    Jak mówiła dr Joanna Didkowska, dzięki dotacjom z Unii Europejskiej realizowany jest (kosztem około 5 milionów złotych) projekt informatycznej platformy naukowej do wymiany wiedzy o zagrożeniu nowotworami złośliwymi w Polsce. Powinien znacznie ułatwić i przyspieszyć wymianę danych o nowotworach - ma zostać ukończony w czerwcu 2013 roku.

    PAP - Nauka w Polsce

    pmw/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka. Nowotwory złośliwe krtani – to najczęstsze nowotwory złośliwe w obrębie głowy i szyi. Po raku płuca są to najliczniejsze nowotwory dróg oddechowych. W Polsce stanowią siódmy pod względem częstości występowania rodzaj nowotworów u mężczyzn (4% wszystkich nowotworów). Współczynnik zachorowań wynosi dla mężczyzn 12,1/100000 a dla kobiet 1,6/100000. Zachorowalność kobiet w stosunku do mężczyzn wynosi w Polsce w zależności od regionu od 1:9 do 1:5 i ma tendencję wzrostową. Szczyt zachorowalności na nowotwory złośliwe krtani przypada na 6 i 7 dekadę życia. Umieralność na nowotwory krtani w Polsce rosła systematycznie od lat powojennych do lat 90. XX wieku. Na początku XXI wieku zaobserwowano powolny spadek zachorowalności i umieralności. Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca.

    Nowotwory przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego – najliczniejsza grupa nowotworów tej lokalizacji. U dorosłych chorych najczęściej przerzutującymi do mózgowia i rdzenia nowotworami są, kolejno, rak płuc, rak sutka, rak jelita grubego i układu moczowego, czerniak, rak gruczołu krokowego, rak trzustki, rak trzonu macicy, białaczki i chłoniaki. U dzieci częstsze są przerzuty mięsaków i nowotworów germinalnych. Rak jądra – najczęstszy nowotwór złośliwy z grupy guzów litych w grupie młodych mężczyzn (pomiędzy 20 a 35 rokiem życia). Potoczne określenie "rak jądra" obejmuje całą grupę nowotworów, które można podzielić na nowotwory zarodkowe i niezarodkowe. Przeważającą większość guzów jądra (95-99%) stanowią nowotwory zarodkowe. Biorąc pod uwagę cechy kliniczne, można je podzielić na nasieniaki i nienasieniaki. Wszystkie nowotwory zarodkowe (z wyjątkiem dojrzałego potworniaka) cechują się dużą złośliwością histologiczną i agresywnym przebiegiem klinicznym. Są to jednocześnie jedne z niewielu nowotworów "litych" które można wyleczyć nawet w zaawansowanym stadium (z przerzutami odległymi). Szansę na wyleczenie pacjenci z guzami zarodkowymi zawdzięczają dużej wrażliwości tych nowotworów na chemioterapię i radioterapię.

    Nowotwory kości mogą być pierwotne i przerzutowe, nowotwory pierwotne dzielą się na łagodne i złośliwe. Pierwotne nowotwory kości są rzadkie, stanowią zaledwie około 1% wszystkich nowotworów człowieka; mogą się różnicować w kierunku tkanki kostnej (nowotwory kościotwórcze) bądź tkanki chrzęstnej (nowotwory chrzęstotwórcze), albo nie należeć do żadnej z tych grup, jak mięsak Ewinga. Najczęstszymi zmianami nowotworowymi kości są przerzuty. Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy. Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV) jest koniecznie do rozwinięcia się raka szyjki macicy prawie we wszystkich przypadkach. Dwa typy wirusa: 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy.

    Rak mózgu – nieprawidłowe pojęcie, mające określać nowotworowy guz mózgu. Błąd polega na tym, że określenie rak w medycynie jest zarezerwowane dla nowotworów złośliwych wywodzących się z komórek nabłonkowych. W mózgu takich komórek jest stosunkowo mało. W obrębie ośrodkowego układu nerwowego, występuje rzadki rak splotu naczyniówkowego, wywodzący się z komórek produkujących płyn mózgowo-rdzeniowy. W mózgu mogą być również obecne przerzuty raków innych narządów (głównie raka płuc i raka piersi). Pancolitis jest to bardzo poważna postać wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w której choroba zajmuje całe jelito grube. Zastawka krętniczo-kątnicza jest otwarta i mogą przez nią przedostawać się mediatory procesu zapalnego z jelita grubego do jelita cienkiego i powodować zmiany w końcowej części jelita krętego (dzieje się tak u 15-20% chorych u których stwierdza się pancolitis).

    Dodano: 03.03.2012. 07:19  


    Najnowsze