• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rosnące zagrożenie antybiotykoopornością

    10.01.2013. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Antybiotykooporność oraz nieprawidłowe stosowanie antybiotyków to poważne problemy zarówno w skali europejskiej, jak i światowej. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) szacuje, że co roku oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) doprowadza do 25.000 zgonów i powiązanych kosztów przekraczających 1,5 mld EUR w postaci nakładów na opiekę zdrowotną i strat zdolności produkcyjnej. W ciągu minionych czterech lat zarysował się wyraźny i nasilający się trend złożonej oporności na wiele antybiotyków zarówno pałeczki zapalenia płuc, jak i E. coli w ponad jednej trzeciej krajów UE/EOG. Ponadto w kilku państwach członkowskich od 25% do ponad 60% pałeczek zapalenia płuc z zakażeń krwi wykazuje złożoną oporność na wiele antybiotyków.

    Wraz ze wzrostem oporności spada liczba skutecznych antybiotyków, co oznacza, że może ich zabraknąć w walce z chorobami zagrażającymi życiu. Sytuacja jest tym poważniejsza, że środki przeciwdrobnoustrojowe stały się nieodzownym narzędziem współczesnej medycyny. Wiele operacji chirurgicznych nie może się bez nich obejść. Co więcej, brak możliwości zastosowania odpowiednich antybiotyków u pacjentów w stanie krytycznym z powodu oporności bakteryjnej może poważnie zagrozić szansom tych osób na przeżycie. Według danych ECDC, na przykład w Unii Europejskiej, Norwegii i Islandii, liczbę opornych infekcji co roku szacuje się na 400.000.

    Podejmowane są jednak działania. Komisja Europejska przyjęła plan reagowania na rosnące zagrożenie związane z AMR w formie 12 działań, które państwa członkowskie UE powinny przeprowadzić oraz 7 obszarów, co do których ustalono niezbędne postępowanie. Obejmują one: dopilnowanie, aby środki przeciwdrobnoustrojowe były właściwie stosowane tak u ludzi, jak i zwierząt, zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się zakażeń wywoływanych drobnoustrojami, opracowanie nowych, skutecznych środków przeciwdrobnoustrojowych lub alternatywnych metod leczenia oraz poprawa komunikacji, kształcenia i szkoleń.

    Na szczeblu globalnym Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła strategiczny plan działania w zakresie AMR. Ma na celu zacieśnienie nadzoru nad antybiotykoopornością, propagowanie właściwego stosowania antybiotyków, zacieśnienie kontroli nad zakażeniami oraz nadzoru w placówkach opieki medycznej, zapobieganie pojawianiu się oporności w sektorach weterynaryjnym i spożywczym, promowanie innowacji i badań nad nowymi lekami oraz podnoszenie świadomości, poprawa bezpieczeństwa pacjentów i partnerstwo.

    Wypowiadając się na temat planu działania Komisji Europejskiej, Testori Coggi, szefowa Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Konsumentów, stwierdziła: "Aby uporać się z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, musimy podejść do problemu w sposób kompleksowy, a wszystkie właściwe strony i interesariusze muszą sprostać swoim obowiązkom w zakresie zwalczania tego poważnego zagrożenia dla zdrowia w swoich obszarach. Tak więc nie ma hierarchii przedsięwzięć w planie działania, gdyż wszystkie aspekty są współzależne. W szczególności propagowanie rozważnego stosowania antybiotyków tak w medycynie, jak i weterynarii, opracowywanie nowych środków przeciwdrobnoustrojowych i profilaktyka zakażeń muszą być prowadzone równolegle".

    Europejska Agencja Leków (EMA) również wniosła swój wkład, powołując między innymi Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP), który opracował wytyczne dotyczące ewaluacji produktów medycznych zalecanych do leczenia zakażeń bakteryjnych. Wytyczne wskazują na nadrzędny wymóg opracowania środków przeciwbakteryjnych, które oddziałują bezpośrednio na bakterie. EMA rozpoczęła również konsultacje publiczne w sprawie dodatku do wytycznych dotyczących ewaluacji produktów medycznych zalecanych do leczenia zakażeń bakteryjnych. Zawiera wskazówki dotyczące wymogów stawianych badaniom klinicznym, powiązanym z konkretnymi zaleceniami i programów prac klinicznych nad nowymi środkami przeciwbakteryjnymi, ukierunkowanymi na rzadkie lub wielolekowo oporne patogeny. Konsultacje publiczne w sprawie wytycznych zostaną zakończone 31 stycznia 2013 r.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Stenotrophomonas maltophilia – gram ujemna, nieprzetrwalnikująca bakteria o niskiej zjadliwości, będąca przyczyną zakażeń oportunistycznych. Jest ona jednak oporna na wiele antybiotyków. Oporność na antybiotyki – cecha części szczepów bakteryjnych, która umożliwia im przeciwstawianie się wpływowi antybiotyku. W zależności od pochodzenia, dzieli się ją na pierwotną (naturalna struktura bakterii uniemożliwiająca działanie leku) lub nabytą – na skutek nabycia genów oporności od innych bakterii lub spontanicznych mutacji. Częsta oporność wśród bakterii wiąże się z nieracjonalną antybiotykoterapią oraz zbyt dużym zużyciem tych leków w przemyśle spożywczym. Efekt inokulum - zjawisko obniżenia skuteczności antybiotyków ze względu na zwiększoną liczbę (inokulum) bakterii. Oporność na antybiotyki (zwłaszcza beta-laktamy) często polega na wytwarzaniu enzymu inaktywującego lek, a zwiększona jego ilość jest przyczyną powstania tego efektu.

    Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 jest instrumentem realizacji polityki Unii Europejskiej w zakresie rozwoju obszarów wiejskich w Polsce. Dokument określa cele, priorytety i zasady dotyczące korzystania z działań wraz z przewidywanym budżetem przeznaczonym na ich realizację. Na tej podstawie wspierane są finansowo określone działania dotyczące wspierania rozwoju społeczno-ekonomicznego obszarów wiejskich. PROW jest dokumentem przygotowanym zgodnie ze strategicznym podejściem zaproponowanym przez Komisję Europejską. Zgodnie z nim na poziomie unijnym opracowywany został dokument strategiczny identyfikujący silne i słabe strony obszarów wiejskich, wspólne dla krajów członkowskich osie priorytetowe oraz wskaźniki dla mierzenia postępu w osiąganiu unijnych priorytetów. W oparciu o strategię UE przygotowywana została strategia krajowa, która realizowana jest poprzez PROW. Dokumenty podobne do PROW przygotowywane są w każdym z krajów członkowskich UE. Program może odnosić się do terytorium całego kraju (tak jak to ma miejsce w Polsce) lub też przyjmowanych jest wiele różnych programów dla poszczególnych regionów (np. Wielkiej Brytanii). PROW posiada cztery tzw. osie priorytetowe: Inhibitory β-laktamaz – naturalne lub syntetyczne związki chemiczne, stosowane w celu zapobiegania oporności na antybiotyki wynikającej z obecności w komórce bakteryjnej β-laktamaz. Związki te są zbliżone budową chemiczną do antybiotyków β-laktamowych, mogą zatem łączyć sie z β-laktamazami i dezaktywować je.

    Gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, MRSA (ang. methicyllin-resistant Staphylococcus aureus) – oporne na metycylinę szczepy gronkowca, będące częstą przyczyną zakażeń wewnątrzszpitalnych. Stanowi on poważny problem finansowy dla służby zdrowia. Wykształcony przez drobnoustroje typ oporności oznacza brak wrażliwości na wszystkie antybiotyki z grupy beta-laktamów – w tym penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy czy karbapenemy. Szczepy MRSA są jedynymi bakteriami Gram-dodatnimi, na które nie działają karbapenemy. Strategia (gr. strategos) - jest to kierunek i zakres działania, który państwo zamierza przyjąć w długim terminie, aby osiągnąć swoje cele i zyskać przewagę polityczną. Strategia ma na celu zaadoptowanie państwa i jego działań do zmian zachodzących w jego środowisku polityczno i militarnym oraz naukowym w taki sposób, aby zapewnić mu długotrwałe przetrwanie i rozwój. Strategia polityczno - militarna to nauka o używaniu metod siłowych (bezpośrednio lub pośrednio) w celu realizacji interesów politycznych. Bada dostępne środki polityczno - militarne oraz koncepcje opisujące użycie tych środków w operacjach wojskowych.

    Cefamandol, (łac. Cefamandolum) – antybiotyk beta-laktamowy z grupy cefalosporyn II generacji, wykazuje działanie bakteriobójcze. Ma zastosowanie w większości zakażeń bakteryjnych, dzięki oporności na działanie enzymów bakteryjnych skierowanych przeciwko niektórym antybiotykom. Działania polityczne – takim mianem można określić działania ludzi w polityce. Za działania polityczne uważa się racjonalne, kontrolowane i dobrowolne czynności podmiotu realizującego swoje potrzeby i interesy związane w sposób bezpośredni lub pośredni z władzą polityczną. Działania polityczne charakteryzują się tym, że podmiot może świadomie i samodzielnie wybrać czas, miejsce i sposób postępowania. Istotą działań politycznych podmiotu polityki (np. partii politycznej) jest sprawowanie (samodzielnie lub w koalicji) władzy politycznej albo też wywieranie wpływu na ośrodki decyzji politycznych (np. rząd, parlament) w warunkach walki, kompromisów lub współpracy. Działania polityczne są podejmowane przede wszystkim z zamiarem osiągnięcia korzystnych dla danego podmiotu stanów (skutków) w sferze politycznej, ekonomicznej, socjalnej, kulturowej. Działania polityczne mają wiele przejawów w życiu politycznym.

    Rifaksymina (ryfaksymina, L 105, ang. rifaximin, łac. rifaximinum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk należący do grupy rifamycyn, wchłaniający się w nieznacznym stopniu z przewodu pokarmowego, stosowany w leczeniu zakażeń jelitowych. Jego stosowanie wiąże się ze względnie niewielkimi działaniami ubocznymi i z niskim ryzykiem rozwinięcia oporności u bakterii.

    Dodano: 10.01.2013. 16:37  


    Najnowsze