• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rozpoczęto walkę o lepszą świadomość nt. czerniaka

    15.09.2011. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wiedza Polaków na temat ryzyka związanego z czerniakiem jest słaba, przez co zbyt mało jest zgłoszeń czerniaka we wczesnych stadiach, kiedy łatwo z nim walczyć. Luki w naszej świadomości ma wypełnić Akademia Czerniaka, którą inaugurowano w środę w Warszawie.

    Czerniak jest złośliwym nowotworem skóry. Kiedy się pojawi, rośnie szybko, dając wczesne i liczne przerzuty. Ryzyko wystąpienia czerniaka zwiększają przypadki tej choroby w rodzinie, duża liczba znamion barwnikowych na skórze, częste oparzenia słoneczne (szczególnie w dzieciństwie) jak również długotrwałe przebywanie na słońcu i korzystanie z solarium. Na czerniaka szczególnie narażone są osoby o jasnej karnacji, niebieskich tęczówkach i włosach blond lub rudych.

    Czerniak może zaatakować każdego. Na początkowym etapie rozwoju, kiedy zmiana jest miejscowa, nowotworu można się pozbyć dzięki prostemu zabiegowi chirurgicznemu. Im później, tym trudniej go leczyć, nawet z wykorzystaniem chemio-, immuno- i radioterapii. "Im wcześniej wykryjemy czerniaka, tym większe są szanse na jego wyleczenie. Na przykład kiedy zmiana ma średnicę 0,5 mm, szanse na wyleczenie wynoszą 97 proc., ale już przy średnicy 3,8 mm szanse maleją do 42 procent" - tłumaczyła na konferencji prasowej w Warszawie dr Monika Słowińska z Kliniki Dermatologii w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie.

    Z europejskich danych wynika, że na naszym kontynencie zachorowalność na czerniaka rośnie średnio o dziesięć procent rocznie. W rankingu zachorowań przodują Norwegia i Szwajcaria, niewiele lepiej jest w Szwecji i Islandii. Wśród Polaków zapadalność na ten nowotwór podwaja się co dziesięć lat - poinformował prof. Piotr Rutkowski z Centrum Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie. Polska ma też największy w Europie wskaźnik liczby zgonów w stosunku do liczby zachorowań.

    "Polskim problemem jest mała rozpoznawalność wczesnych etapów czerniaka" - uważa Sławińska. Dermatolog przyznała, iż nie rozumie, "dlaczego pacjenci przychodzą dopiero z wielkimi guzami, zmianami obejmującymi ogromne połacie skóry?". "Przecież nie chodzi o pieniądze - badania są robione państwowo" - mówiła.

    Eksperci oceniają, że na czerniaka najczęściej umierają ludzie, którzy nie myślą o sobie jako o grupie ryzyka. "Uważają, że nie mają powodu, by się badać" - tumaczyła Słowińska.

    Słabą wiedzę Polaków odnośnie ryzyka i samego czerniaka potwierdziły badania OBOP, przeprowadzone w kwietniu 2011 r. na ponad tysiącu dorosłych (na zlecenie firmy Bristol-Myers Squibb). Jedna czwarta badanych miała świadomość posiadania na ciele znamienia, które może być groźne. Jednocześnie trzy czwarte deklarowało, że nie ma zmian, które mogłyby niepokoić. I choć aż 66 proc. badanych zauważyło u siebie jakiekolwiek znamiona, to niewiele ponad połowa z nich (51 proc.) przygląda się im choćby czasami.

    "Czy kiedykolwiek zdarzyło się pani/panu pójść do lekarza tylko po to, by sprawdzić, czy podejrzanie wyglądający pieprzyk nie jest groźny?" - na takie pytanie ankiety przecząco odpowiedziało trzy czwarte osób z grupy, która dostrzega u siebie niepokojące znamiona.

    "Brak wiedzy na temat czerniaka i czynników jego ryzyka przejawiają najczęściej ludzie młodzi, którzy jednocześnie chętnie się opalają" - skomentowała Sławińska. To między innymi do nich chcą dotrzeć inicjatorzy rozpoczętej w środę w Warszawie akcji edukacyjnej - Akademii Czerniaka. Ta inicjatywa środowiska medycznego i pacjentów ma poprawić orientację Polaków w kwestii profilaktyki i możliwości wczesnego wykrywania czerniaka. Radę Naukową akademii tworzą dermatolodzy, onkolodzy, chirurdzy i stowarzyszenie pacjentów. "Chcemy pokazać zagrożenie, zachęcać do badań, przekonać, że lekarze umieją wykrywać wczesne czerniaki" - mówiła Słowińska.

    Jak unikać czerniaka? Przede wszystkim mądrze korzystać ze słońca i unikać solarium - radzili eksperci. "Naszym organizmom do wytworzenia niezbędnej ilości witaminy D wystarczy dziesięciominutowy pobyt na słońcu raz w tygodniu" - przekonywał prof. Rutkowski. Podkreślał znaczenie kontroli skóry. Podstawowych oględzin można dokonać samemu - sprawdzić, czy pojawiają się nowe znamiona i czy zmieniają się starsze: ich wielkość, kształt, kolor, obrys... Powód do niepokoju powinny dawać pieprzyki lub znamiona, które szybko się powiększają, są asymetryczne i o nierównych brzegach.

    Ważna jest systematyczna kontrola, gdyż można mieć więcej niż jednego czerniaka. "Rekordzista miał ich siedemnaście. I nie były to przerzuty!" - zauważyła dermatolog. Podejrzane zmiany można pokazać bezpośrednio onkologowi albo dermatologowi, który jest w stanie rozpoznać nawet bardzo wczesnego czerniaka. Lekarze rodzinni teoretycznie mogliby choć raz na rok oglądać skórę swoich pacjentów. Niestety, "na razie wydają się niewystarczająco wyedukowani do wykrywania czerniaków" - przyznał prof. Rutkowski. Ocenił jednak, że ogólny dostęp do leczenia czerniaka w Polsce jest dobry, a wyniki, w porównaniu choćby do Niemiec - podobne.

    PAP - Nauka w Polsce

    zan/ ula/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Oblimersen (INN:Oblimersen ATC L01 XX36) – organiczny związek chemiczny, zaprojektowany jako lek do terapii antysensowej czerniaka złośliwego. Lek został opracowany przez firmę Genta Development Limited. Meningoza lub karcynomatoza opon mózgowych (łac. carcinomatosis) – izolowane zajęcie opon mózgowo-rdzeniowych przez nowotwór pochodzący spoza układu nerwowego. Występuje u 5–10% chorych na chorobę nowotworową. Największe powinowactwo do zajmowania opon mózgowych mają przerzuty z raka sutka, płuca, czerniaka oraz chłoniaki i ostre białaczki limfoblastyczne. Spirogerman (spirogermanium, S 99 A, SPG, Spiro-32) – syntetyczny, organiczny związek germanu hamujący syntezę DNA, RNA i białek, mający więc potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Zakończone zostały badania kliniczne II fazy dotyczące zastosowania związku w chemioterapii nowotworów narządów płciowych kobiet, glejaków, zaawansowanego raka gruczołowego sutka, raka płuc innego niż drobnokomórkowy, przerzutów raka płuc, przerzutów czerniaka złośliwego, zaawansowanego raka nerkowokomórkowego, przerzutowych nowotworów przewodu pokarmowego, chłoniaków i przerzutów albo wznowy raka żołądka. Jak dotąd, nie rozpoczęto żadnego badania klinicznego III fazy. Innymi możliwymi zastosowaniami spirogermanium są leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby Chagasa. Lek wywołuje odwracalne objawy neurotoksyczne i pneumotoksyczne i podawany jest dożylnie.

    Melanocyty (z gr. melas, melanos – czarny + kytos – komórka) – komórki pigmentowe wytwarzające w procesie melanogenezy melaninę. Występują w warstwie podstawnej naskórka, a także w tęczówce i naczyniach oka. Ilość melanocytów w naskórku różnych ras ludzi jest podobna, różnią się intensywnością syntezy melaniny. Pod wpływem ultrafioletowego promieniowania słonecznego melanocyty mogą przekształcić się w komórki nowotworowe czerniaka. Opalenizna – ściemnienie barwy skóry (szczególnie widoczne u osób o jasnej karnacji) w wyniku naturalnej, fizjologicznej reakcji, która zachodzi podczas ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego (lub w solarium). Przy nadmiernej ekspozycji na to promieniowanie, na skórze może wystąpić oparzenie słoneczne. Jedną z zalet opalania się jest to, że pod wpływem odpowiedniej dawki promieniowania słonecznego w skórze dochodzi do zsyntetyzowania takiej ilości witaminy D3, która pokrywa dzienne zapotrzebowanie na nią praktycznie w 100%.

    Ryzyko operacyjne jest rodzajem ryzyka związanego z realizacją swoich funkcji przez przedsiębiorstwo. Jest to szerokie pojęcie obejmujące między innymi ryzyko nadużyć finansowych, ryzyko prawne, fizyczne lub zagrożenia dla środowiska. Pojęcie ryzyka operacyjnego jest najczęściej związane z zarządzaniem ryzykiem programowym instytucji finansowych, które muszą być dostosowane do zaleceń Nowej umowy kapitałowej, znanej jako Bazylea II. W postanowieniach Bazylei II, zarządzanie ryzykiem rozdzielono na ryzyko kredytowe, rynkowe i operacyjne. W wielu przypadkach ryzyko kredytowe oraz ryzyko rynkowe jest obsługiwane przez wydziały finansowe spółek z tego względu, że zarządzanie ryzykiem operacyjnym może być koordynowane centralnie, lecz najczęściej zarządzanie wdrażane jest przez różne jednostki operacyjne. Kiła wrodzona – zakażenie krętkiem Treponema pallidum może nastąpić w każdym okresie ciąży, ale zmiany charakterystyczne dla kiły wrodzonej obserwuje się w przypadku zakażenia po 4 miesiącu ciąży, gdy zaczyna rozwijać się układ odpornościowy płodu. Wynika z tego, że patogeneza kiły wrodzonej zależna jest bardziej od odpowiedzi immunologicznej gospodarza niż od bezpośredniego szkodliwego wpływu T. pallidum. Ryzyko zakażenia płodu przez matkę chorą na kiłę wczesną wynosi 75–95% i zmniejsza się do około 35% jeżeli choroba trwa ponad 2 lata. Niewielkie ryzyko infekcji płodu dotyczy matek chorych na kiłę późną i utajoną. Natomiast zastosowanie odpowiedniego leczenia u matek przed 16 tygodniem ciąży powinno zapobiec zakażeniu płodu. Brak leczenia kiły u ciężarnej w 40% przypadków doprowadzi do śmierci płodu (częściej dochodzi do urodzeń martwych niż poronień), wcześniactwa, śmierci w okresie okołonoworodkowym lub rozwinięcia się objawów kiły wrodzonej. Przeprowadzone badania retrospektywne ujawniły, że u matek chorujących na kiłę ponad 2 lata 21% ciąż zakończyło się poronieniem lub urodzeniem martwego noworodka, 13% urodzeniem dziecka, która zmarło w pierwszych 2 miesiącach życia, 43% urodzeniem noworodka z cechami kiły wrodzonej a 23% urodzeniem zdrowego dziecka. Jak z powyższych danych wynika, najczęściej spotykaną sytuacją jest noworodek bez klinicznych cech choroby, ale z dodatnimi testami w kierunku kiły. W chwili obecnej uważa się, że wykonywanie testów w kierunku kiły we wczesnej ciąży jest uzasadnione ekonomicznie i zalecane wśród rutynowych badań w przebiegu ciąży. W grupach wysokiego ryzyka badania przesiewowe powinny być powtórzone także w III trymestrze ciąży jak i przy porodzie.

    Metody obliczania pierwiastka kwadratowego: Wiele metod obliczania pierwiastka kwadratowego z dodatniej liczby rzeczywistej S wymaga wartości początkowej. Jeśli ta wartość jest zbyt odległa od aktualnej wartości pierwiastka, obliczenia będą znacznie wydłużone. w związku z tym jest wysoce pożądane aby mieć oszacowanie tej wielkości, które może być nawet bardzo niedokładne ale proste do wyznaczenia. Jeśli S ≥ 1, niech D będzie liczbą cyfr po lewej stronie przecinka dziesiętnego. Jeśli S < 1, niech D będzie ujemną liczbą zer bezpośrednio na prawo od przecinka dziesiętnego. Wtedy oszacowanie jest następujące: Kontra amerykańska to w brydżu odmiana kontry, najczęściej na odzwykę sztuczną lub wieloznaczą, która jest albo karna (pokazuje długi kolor w kontrowanym kolorze) albo wywoławcza (obiecuje krótkość w skontrowanym kolorze i przynajmniej po trzy karty w pozostałych kolorach). Kontrę amerykańską można na przykład używać w sytuacjach kiedy przeciwnik otworzył Multi 2♦ i jego partner odpowiedział 2♥ lub 2♠ które jest do koloru partnera.

    Rak prącia – nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka prącia, najczęściej z żołędzi lub napletka. Występuje najczęściej w starszym wieku. W Polsce zapadalność na ten nowotwór wynosi 8 na 1000000 mężczyzn. Rak ten jest przyczyną 0,4% zgonów z powodu chorób nowotworowych. Najczęstszy typ rak prącia to rak płaskonabłonkowy. Z reguły przyjmuje postać wrzodziejącą, choć występuje również pod postacią naciekającą lub brodawkowatej narośli. Rzadziej występują inne nowotwory złośliwe: czerniak, mięsak, rak podstawnokomórkowy.

    Efekt wiedzy po fakcie (ang. hindsight bias), nazywany też efektem "wiedziałem-że-tak-będzie" oraz pełzającym determinizmem (ang. creeping determinism), to tendencja do oceniania przeszłych wydarzeń jako bardziej przewidywalnych, niż rzeczywiście były. Prawdopodobnie wynika z tego, że wiedza na ich temat jest lepiej dostępna niż wiedza na temat możliwości, które się nie zdarzyły. Ludzie mają tendencję również do pamiętania swoich własnych przewidywań jako dokładniejszych i celniejszych, niż rzeczywiście były.

    Kostniakomięsak (łac. osteosarcoma, inaczej mięsak kościopochodny) – złośliwy, pierwotny nowotwór tkanki kostnej. Rozpoznawany jest najczęściej u pacjentów płci męskiej w wieku od 12 do 24 lat, choć zdarza się również w wieku podeszłym. Pierwotny guz lokalizuje się zwykle w kościach długich tworzących staw kolanowy (przynasada dalsza kości udowej i przynasada bliższa kości piszczelowej). Ta lokalizacja dotyczy około 50% pacjentów. Inna częsta lokalizacja to bliższy odcinek kości ramiennej. Kostniakomięsak rozwija się najczęściej na podłożu zdrowej kości, ale może również powstać w miejscu wcześniejszych zmian łagodnych: dysplazji włóknistej, zawału kostnego, choroby Pageta, wyrośli chrzęstno-kostnej. Przerzuty odległe szerzą się drogą krwionośną, lokalizują się najczęściej w płucach i w chwili rozpoznania choroby obecne są u ponad połowy pacjentów.

    Dodano: 15.09.2011. 00:40  


    Najnowsze