• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Śląscy naukowcy nagrodzeni na kongresie stowarzyszenia banków tkanek

    12.11.2009. 12:21
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Naukowcy z Banku Tkanek Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Katowicach (RCKiK) udoskonalają nowatorską metodę przygotowania autologicznego przeszczepu ludzkich chondrocytów, czyli komórek tkanki chrzęstnej. Opracowana technologia może znaleźć szerokie zastosowanie w leczeniu uszkodzeń stawu kolanowego.

    Ostatnio podczas 18. Międzynarodowego Kongresu Europejskiego Stowarzyszenia Banków Tkanek nagrodzono opracowanie w RCKiK specjalnego nośnika dla chondrocytów - kleju tkankowego na bazie fibrynogenu (białka osocza krwi) z krwi pacjenta. Praca ta zwyciężyła w konkursie dla młodych naukowców - poinformował szef Banku Tkanek w Katowicach dr Henryk Bursig.

    W kongresie, który odbywał się na początku listopada w Krakowie uczestniczyło ponad 250 naukowców z Europy, a także Izraela, Stanów Zjednoczonych, Korei Południowej, Australii oraz Argentyny. Wymieniali poglądy i doświadczenia na temat aktualnych przepisów oraz badań nad przeszczepianiem ludzkich komórek oraz tkanek, a także wprowadzaniem nowych zaawansowanych terapii.

    W konkursie dla młodych naukowców za najlepszą prezentację, nagrodzoną główną nagrodą w wysokości 500 euro, uznano pracę mgr Patrycji Malinowskiej z Banku Tkanek w Katowicach. Reprezentowała ona zespół w składzie: mgr Aleksandra Wysocka-Wycisk, mgr Fabian Kępski, dr n. med. Henryk Bursig, dr n. med. Dorota Król oraz dr n. med. Stanisław Dyląg.

    "Nagrodzona praca dotyczyła możliwości stabilizacji nośnika chondrocytów ludzkich za pomocą żelu otrzymanego z osocza bogatopłytkowego i fibrynogenu. Praca jest częścią badań prowadzonych w Banku Tkanek w Katowicach nad możliwościami przeszczepiania ludzkich chondrocytów w przypadkach urazów stawu kolanowego" - powiedział dr Bursig.

    Autologiczny przeszczep chondrocytów polega na pobraniu fragmentu chrząstki pacjenta z niezniszczonej części stawu, namnożeniu ich in vitro, a następnie wszczepieniu w miejsce uszkodzenia chrząstki.

    Całkowicie nowatorskim rozwiązaniem RCKiK jest opracowanie specjalnego nośnika dla komórek. Jako podłoże dla hodowanych chondrocytów służy tu klej tkankowy na bazie fibrynogenu otrzymanego z krwi pacjenta. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przeniesienia choroby zakaźnej. Sposób przygotowania autologicznego przeszczepu ludzkich chondrocytów przy użyciu własnego fibrynogenu został zgłoszony do Urzędu Patentowego.

    Od 2005 r. w Banku w Katowicach wykonano ponad 90 hodowli ludzkich chondrocytów dla młodych osób z urazami stawu kolanowego. Dzięki tej metodzie pacjenci mogli wrócić do pełnej sprawności fizycznej. Naukowcy w RCKiK liczą, że opracowywana przez nich technologia będzie miała zastosowanie w leczeniu uszkodzeń chrząstki stawowej w wielu klinikach ortopedycznych.

    Innowacje autorstwa pracowników RCKiK w Katowicach zostały nagrodzone nie po raz pierwszy. W 1999 r. oraz w 2004 r. wspólnie z Instytutem Włókien Chemicznych w Łodzi naukowcy z Centrum opracowali opatrunki biologiczno-chirurgiczne "ChorioChit" i "ChitoFib" nagrodzone Złotymi Medalami na Światowej Wystawie Wynalazków i Nowoczesnych Technologii w Brukseli w kategorii Nauki Medyczne.

    Bank Tkanek Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Katowicach powstał w 1969 roku. Nowoczesne Laboratorium Hodowli Komórek uruchomiono w nim w 2005 r. Po zakończonym wiosną tego roku kosztem 10 mln zł gruntownym remoncie katowicki Bank Tkanek jest najnowocześniejszą tego typu placówką w Europie. Od początku istnienia przygotowano w niej ponad 90 tys. różnych biostatycznych przeszczepów allo- i ksenogennych oraz przeszczepów biowitalnych. To m.in. kość gąbczasta, chrząstka liofilizowana i błony łącznotkankowe.

    Bank Tkanek jest podzielony na dwie części. Laboratorium przeszczepów biostatycznych zajmuje się obróbką i przygotowywaniem przeszczepów kostnych, ścięgien, powięzi i więzadeł. Laboratorium Hodowli Komórek o najwyższych, sterylnych, standardach czystości powietrza, przystosowane jest do hodowli i przygotowywania autologicznych przeszczepów komórek.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale. Chondron – zasadochłonne terytorium chrzęstne. Jest to jednostka strukturalna tkanki chrzęstnej. Chondron obejmuje grupę izogeniczną – 2-5 chondrocytów w jamce chrzęstnej (wspólna torebka) oraz otaczającą ją substancję podstawową – chondromukoid i włókna białkowe. Pomiędzy chondronami znajduje się substancja międzyterytorialna. Chrząstka, tkanka chrzęstna (łac. textus cartilagineus), rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, zbudowanej z komórek chrzęstnych - chondrocytów oraz bezpostaciowej substancji międzykomórkowej, składającej się z istoty podstawowej (kwas hialuronowy i proteoglikany) zwanej macierzą (matrix) oraz dużych ilości włókien białkowych: klejodajnych (kolagenowych) i elastycznych.

    Chondromalacja – (rozmiękanie chrząstki w tłumaczeniu dosłownym) to choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej. Występuje najczęściej w obrębie stawu kolanowego. Zmiany dotykające chrząstkę rzepki i przeciwległych kłykci uda charakteryzują się rozwłóknieniem, powstaniem szczelin i erozją doprowadzającą w konsekwencji do zmian zwyrodnieniowych stawu rzepkowo–udowego. Czynnikami predysponującymi do choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego są: urazy, zaburzenia osi kończyny i wysoki wzrost. Hodowla pierwotna - hodowla in vitro komórek lub tkanek pobranych bezpośrednio z organizmu (nie dotyczy to eksplantatów guzów powstałych po wszczepieniu zwierzętom komórek z hodowli).Termin ten odnosi się jedynie do pierwszego pasażu

    Tkanka chrzęstna sprężysta − rodzaj tkanki łącznej chrzęstnej, zawierający liczne włókna elastyczne. Składa się z chondrocytów, które leżą w jamkach chrzęstnych oraz istoty międzykomórkowej, która jest podobna do istoty tk. chrzęstnej szklistej. Tworzy małżowinę uszną, krtań, nagłośnię oraz ścianę zewnętrznego przewodu słuchowego i trąbkę słuchową. W istocie podstawowej zanurzona jest bardzo delikatna siateczka włókien elastycznych przebiegających we wszystkich kierunkach. Chrząstki sprężyste nie ulegają mineralizacji. Zmienność somaklonalna – wszelkie odchylenia od wyjściowego materiału genetycznego danej jednostki. W hodowli in vitro zmienność somaklonalna odnosi się do hodowli komórek roślinnych lub tkanek roślinnych, w których następują genotypowe lub często także fenotypowe zmiany w porównaniu do rośliny wyjściowej. Zjawisko to występuje często po różnicowaniu tkanki kalusa z komórek roślinnych. Podczas masowego rozmnażania kultur roślinnych, gdzie zależy nam na zachowaniu identycznej replikacji rośliny czyli wytwarzania klonów w hodowli in vitro, zmienność somaklonalna jest niepożądana.

    Monocyty – populacja leukocytów stanowiąca 3-8% wszystkich leukocytów obecnych we krwi ). Komórki te, poza dużym rozmiarem, charakteryzują się występowaniem w błonie komórkowej takich markerów, jak: CD45 (charakterystyczny dla wszystkich leukocytów), CD11c, CD14, CD31, CD34 i inne, przy czym jedynie CD14 jest markerem specyficznym dla monocytów i makrofagów . Dojrzałe monocyty, po migracji z krwi do tkanek obwodowych przekształcają się w makrofagi, natomiast nieliczne tego typu komórki posiadają właściwości komórek macierzystych i mogą różnicować się w inne populacje komórek krwi lub nawet innych tkanek . Markery nowotworowe (inaczej: znaczniki nowotworowe) – specyficzne substancje obecne we krwi, moczu bądź w wycinkach tkanek pacjenta, których identyfikacja wymaga analiz wykraczających poza typowe testy diagnostyczne używane w onkologii. Badanie ich rodzaju oraz stężenia ułatwia postawienie diagnozy, ocenę ryzyka i długookresowe monitorowanie stanu zdrowia chorego. Pomiar może być dokonany za pomocą różnorodnych technik, przystosowanych do badania próbek DNA, RNA, białek, całych komórek oraz tkanek. Antygen nowotworowy jest pojęciem bliskoznacznym, ale o węższym znaczeniu. O zmianach w przebiegu choroby nowotworowej świadczą również charakterystyczne odchylenia powszechnie stosowanych wskaźników.

    Tkanki roślinne – zespoły komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach i wspólnym pochodzeniu występujące u roślin. Niektóre tkanki tworzone są przez zespoły komórek jednego typu, są to tkanki jednorodne lub proste. Większość tkanek roślinnych składa się z komórek kilku typów, są to tkanki niejednorodne lub złożone.

    Tkanki stałe – wspólna nazwa dla tkanek roślinnych, w których podziały komórkowe nie zachodzą lub zachodzą wyjątkowo rzadko. Jeśli tkanka stała zbudowana jest z komórek o podobnej budowie określana jest tkanką jednorodną, jeśli tkankę tworzy zespół różnych komórek, który razem realizuje określoną funkcje tkanka określana jest jako niejednorodna lub złożona.

    Choroba zwyrodnieniowa stawów (łac. arthrosis deformans, osteoarthrosis, osteoarthritis) – czyli osteoartroza, choroba będąca wynikiem zdarzeń zarówno biologicznych, jak i mechanicznych, które zaburzają powiązane ze sobą procesy degradacji i syntezy chrząstki stawowej, zarówno w chondrocytach, macierzy pozakomórkowej, jak i w warstwie podchrzęstnej kości. Towarzyszy jej powstanie wyrośli kostnych (osteofitów), proces zapalny w obrębie błony miaziowej oraz tkanek okołostawowych. Choroba klinicznie objawia się bólem stawów i ograniczeniem ich funkcji ruchowej, natomiast radiologicznie można stwierdzić szerokie spektrum objawów. Barwienie przyżyciowe – barwienie żywych komórek, lub tkanek barwnikami, które nie są dla nich toksyczne. Barwienie to umożliwia badanie struktury żywych komórek oraz obserwację dynamicznych procesów w nich zachodzących, unikając zaburzeń spowodowanych śmiercią komórek i procesami po niej następującymi.

    Teleradioterapia – jedna z technik leczenia w radioterapii za pomocą promieniowania jonizującego, w metodzie tej źródło promieniowania umieszczone jest w pewnej odległości od tkanek. Polega na napromienianiu wiązkami zewnętrznymi określonej objętości tkanek, obejmującej guz nowotworowy z adekwatnym marginesem tkanek oraz, w razie potrzeby, regionalne węzły chłonne. Objętość napromieniania powinna być określona jak najbardziej precyzyjnie, tak aby możliwe było podanie jednorazowej dużej dawki przy maksymalnej ochronie tkanek prawidłowych, zwłaszcza tzw. narządów krytycznych. Służy temu proces planowania leczenia przy użyciu TK lub MRI. Stosowana jest w onkologii do leczenia chorób nowotworowych oraz łagodzenia bólu związanego z rozsianym procesem nowotworowym, np. w przerzutach nowotworowych do kości. Mieszaniec wegetatywny, mieszaniec szczepieniowy – roślina powstała w wyniku wegetatywnego połączenia się tkanek (w wyniku uprzedniego szczepienia) lub komórek (w fuzji dokonywanej w hodowli in vitro) dwóch różnych genetycznie osobników.

    Dodano: 12.11.2009. 12:21  


    Najnowsze