• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Specjaliści zachęcają Polaków: Badaj dno oka

    26.09.2009. 15:01
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Tylko regularne badanie dna oka może pomóc wykryć zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD), które jest najważniejszą przyczyną utraty widzenia u osób po 50. roku życia w krajach rozwiniętych - podkreślają organizatorzy IV edycji kampanii Tydzień Retina AMD, która kończy się w niedzielę.

    Podczas organizowanych z tej okazji pikników dla mieszkańców ośmiu miast Polski przygotowano bezpłatne badania dna oka z użyciem najnowszych urządzeń pozwalających uzyskać kolorowy i bardzo dokładny obraz.

    Dotychczas z nowoczesnych metod diagnostycznych mogli skorzystać mieszkańcy Sopotu, Olsztyna, Bydgoszczy i Poznania oraz Łodzi. W sobotę kampania zawita do Krakowa, a w niedzielę do Katowic. Mieszkańcy stolicy będą mogli brać udział w pikniku edukacyjnym w sobotę i niedzielę na Placu Zamkowym.

    Jak powiedział PAP prof. Andrzej Stankiewicz kierownik Kliniki Okulistyki Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, AMD to choroba zwyrodnieniowa dotycząca małego fragmentu siatkówki (o średnicy 0,5 mm) - tzw. plamki, zlokalizowanej w tylnej części gałki ocznej. "Centralna część plamki, czyli dołeczek to uprzywilejowane miejsce, które odpowiada za ostre i precyzyjne widzenie szczegółów i barw" - zaznaczył.

    Zwyrodnienie plamki objawia się niewyraźnym widzeniem w polu centralnym oraz znacznym zniekształceniem obrazu. "Chorzy z AMD widzą na przykład zamiast twarzy plamę, przy czytaniu środkowa część książki lub gazety jest rozmazana, na ulicy nie widzą tego, co przed nimi, przez co są narażeni na różne wypadki. Z powodu zniekształceń obrazu trudność sprawiają im również prace domowe, jak krojenie jedzenia czy schodzenie po schodach, bo cały obraz przed nimi faluje" - wyjaśnił Stankiewicz.

    W Polsce na AMD choruje 1 mln ludzi, z czego 80-85 proc. to pacjenci z tzw. postacią suchą, a 15-20 proc. - z groźniejszą postacią wysiękową.

    Podstawowym czynnikiem ryzyka AMD jest wiek - prawdopodobieństwo zachorowania wzrasta po 50. roku życia, co jest związane ze starzeniem się narządu wzroku. Innym istotnym czynnikiem ryzyka AMD jest palenie tytoniu. Badania wskazują, że na ryzyko AMD wpływa też niewłaściwa dieta już w wieku dziecięcym. Na przykład niedobór w diecie ryb morskich, które zawierają kwasy tłuszczowe omega-3.

    Jak podkreślił Stankiewicz, tylko regularne badanie dna oka pozwala wcześnie wykryć AMD. Dlatego pacjenci po 50. roku życia oraz z nadciśnieniem, cukrzycą czy chorobami krwi powinni je wykonywać co roku.

    Niestety, z badań Stowarzyszenia AMD wynika, że aż jedna trzecia Polaków po 40.roku życia wcale nie odwiedza okulisty. Większość chorych nie słyszała o AMD do czasu zdiagnozowania choroby (w tym osoby regularnie chodzące do okulisty).

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zwyrodnienie plamki żółtej, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (ang. Age-related Macular Degeneration, w skrócie AMD) – przewlekła, postępująca choroba oczu, występująca u osób po 50 roku życia. W wyniku tej choroby dochodzi do uszkodzenia siatkówki (a szczególnie jej części centralnej – plamki żółtej), co prowadzi do pogorszenia, ubytków, a niejednokrotnie całkowitej utraty widzenia centralnego, a w konsekwencji do ślepoty. Rozróżnia się postać suchą i wysiękową, która może dotknąć także ludzi młodych. Zwyrodnienie żółtkowate plamki (dystrofia żółtkowata plamki, łac. Dystrophia maculae vitelliformis, ang. Vitelliform macular dystrophy) – genetycznie uwarunkowana choroba charakteryzująca się zmianami w obrębie plamki żółtej siatkówki oka, mogąca prowadzić do stopniowej utraty wzroku. Opisane zostało po raz pierwszy w 1905 roku przez niemieckiego okulistę F. Besta jako dziedziczne zwyrodnienie plamki żółtej. Objaw patognomoniczny lub patognostyczny lub patognomiczny lub znamienny - objaw, którego znalezienie u pacjenta często wystarcza do rozpoznania choroby. Za taki objaw można więc uważać tylko taki, który występuje wyłącznie przy jednej chorobie (czyli jest dla niej swoisty). Przykładem mogą być plamki Koplika-Fiłatowa wskazujące na odrę.

    Objaw patognomoniczny lub patognostyczny lub patognomiczny lub znamienny – objaw, którego znalezienie u pacjenta często wystarcza do rozpoznania choroby. Za taki objaw można więc uważać tylko taki, który występuje wyłącznie przy jednej chorobie (czyli jest dla niej swoisty). Przykładem mogą być plamki Koplika-Fiłatowa wskazujące na odrę. Terapia fotodynamiczna (PDT) – forma leczenia, w której wykorzystuje się nietoksyczne związki światłoczułe, które po ekspozycji na specyficzny rodzaj światła, stają się toksyczne dla komórek nowotworowych i innych chorych komórek. PDT wykazuje również zdolność do zabijania komórek mikroorganizmów, w tym bakterii, grzybów i wirusów. PDT jest powszechnie stosowana w leczeniu trądziku. Jest ona stosowana klinicznie do leczenia wielu schorzeń, w tym związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej i nowotworów złośliwych. Jest uznanawana jako strategia leczenia, która jest zarówno mało inwazyjna jak i minimalnie toksyczna.

    Pegaptanib (ang. Pegaptanib sodium; ATC S01 LA03) – syntetyczny lek stosowany w leczeniu neowaskularnej (wysiękowej) postaci zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD). Tydzień Miłosierdzia – obchodzony corocznie w Kościele katolickim w Polsce tydzień głoszenia, świadczenia i propagowania miłosierdzia, od 2013 roku rozpoczynający się w niedzielę Bożego Miłosierdzia, czyli drugą niedzielę świąt Wielkanocnych tzw. białą. Dawniej obchodzony w pierwszym tygodniu października. Co roku przebiega pod innym hasłem, podkreślającym któryś z wielu wymiarów działalności charytatywnej.

    Europejska Stolica Sportu jest to honorowy tytuł nadawany na rok jednemu z europejskich miast. Tytuł ten nadawany jest przez ACES. Tytuł ten przyznawany jest miastu za rozwój sportu, promocji zdrowia oraz za rozwój życia sportowego wśród mieszkańców miasta. Miasto, które otrzymało ten tytuł musi promować wydarzenia sportowe oraz zachęcać młodych ludzi do uprawiania sportu. Miasto te musi także nominować dwa miasta powyżej 500 tys. mieszkańców do tego tytułu w następnych latach, a także wyznaczyć jedną osobę do komisji, zajmującej się wybraniem zwycięzcy w przyszłym roku. Kiła wrodzona – zakażenie krętkiem Treponema pallidum może nastąpić w każdym okresie ciąży, ale zmiany charakterystyczne dla kiły wrodzonej obserwuje się w przypadku zakażenia po 4 miesiącu ciąży, gdy zaczyna rozwijać się układ odpornościowy płodu. Wynika z tego, że patogeneza kiły wrodzonej zależna jest bardziej od odpowiedzi immunologicznej gospodarza niż od bezpośredniego szkodliwego wpływu T. pallidum. Ryzyko zakażenia płodu przez matkę chorą na kiłę wczesną wynosi 75–95% i zmniejsza się do około 35% jeżeli choroba trwa ponad 2 lata. Niewielkie ryzyko infekcji płodu dotyczy matek chorych na kiłę późną i utajoną. Natomiast zastosowanie odpowiedniego leczenia u matek przed 16 tygodniem ciąży powinno zapobiec zakażeniu płodu. Brak leczenia kiły u ciężarnej w 40% przypadków doprowadzi do śmierci płodu (częściej dochodzi do urodzeń martwych niż poronień), wcześniactwa, śmierci w okresie okołonoworodkowym lub rozwinięcia się objawów kiły wrodzonej. Przeprowadzone badania retrospektywne ujawniły, że u matek chorujących na kiłę ponad 2 lata 21% ciąż zakończyło się poronieniem lub urodzeniem martwego noworodka, 13% urodzeniem dziecka, która zmarło w pierwszych 2 miesiącach życia, 43% urodzeniem noworodka z cechami kiły wrodzonej a 23% urodzeniem zdrowego dziecka. Jak z powyższych danych wynika, najczęściej spotykaną sytuacją jest noworodek bez klinicznych cech choroby, ale z dodatnimi testami w kierunku kiły. W chwili obecnej uważa się, że wykonywanie testów w kierunku kiły we wczesnej ciąży jest uzasadnione ekonomicznie i zalecane wśród rutynowych badań w przebiegu ciąży. W grupach wysokiego ryzyka badania przesiewowe powinny być powtórzone także w III trymestrze ciąży jak i przy porodzie.

    Widzenie skotopowe (widzenie nocne, sklotopiczne) – termin oznaczający pracę ludzkiego narządu wzroku w warunkach skrajnie niekorzystnych, czyli przy znikomej ilości światła. W odbieraniu bodźców świetlnych biorą wtedy udział wyłącznie pręciki, natomiast czopki są zupełnie nieaktywne. Podczas widzenia skotopowego człowiek widzi świat pozbawiony barw, czyli np. taki jak na czarno-białym filmie. Możliwe jest wtedy wyłącznie rozróżnianie stopnia jasności elementów otoczenia, a i to przy niewielkiej gradacji tych stopni. Znacznie spada również rozdzielczość oka, czyli możliwość rozpoznawania szczegółów obrazu, nie występuje przy tym zjawisko szczególnie wysokiej rozdzielczości obrazu w środku pola widzenia, za które odpowiada plamka żółta (składająca się wyłącznie z czopków).

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) (ang. COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease, łac. Morbus obturativus pulmonum chronicum) – zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Ograniczenie to wynika z choroby małych dróg oddechowych i zniszczenia miąższu płucnego (rozedmy) o różnym nasileniu i jest najczęściej związane z nieprawidłową odpowiedzią zapalną ze strony układu oddechowego na szkodliwe pyły i substancje, z jakimi chory ma do czynienia w ciągu swojego życia. Najczęstszą przyczyną POChP jest narażenie na dym tytoniowy, ale inne czynniki, takie jak substancje drażniące z powietrza oraz stany wrodzone, na przykład niedobór alfa1-antytrypsyny, również mogą doprowadzić do rozwinięcia się choroby. W Stanach Zjednoczonych POChP jest czwartą pod względem częstości przyczyną zgonów. Objawy są niespecyficzne, dominuje duszność. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania spirometrycznego. Leczenie ma charakter objawowy. POChP jest chorobą nieuleczalną, a wszelkie działania lekarskie mają na celu spowolnienie procesu chorobowego i poprawę komfortu życia pacjenta.

    Lspan (lifespan based protocol) to grupa protokołów używanych do pozyskiwania nowych połączeń przez hosty w modelu aktywnych sieci P2P. W sieciach tego typu węzeł, który utracił "sąsiada" (węzeł, z którym był połączony) stara się go zastąpić, wybierając nowego spośród wszystkich, o których ma informacje, na podstawie różnych parametrów. W protokołach Lspan głównym parametrem branym pod uwagę jest dotychczasowy czas życia węzła (czas pozostawania online). Wynika to z faktu, że rozkład czasu życia węzłów jest wolno zanikający, tzn. jest bardzo dużo węzłów o bardzo krótkim i bardzo mało węzłów o bardzo długim czasie życia, ponadto prawdopodobieństwo rozłączenia się jest tym mniejsze im dłuższy czas życia. Dlatego wybieranie długo żyjących sąsiadów jest opłacalne - połączenie z nimi prawdopodobnie będzie długo trwało. Astrobiologia (egzobiologia, kosmobiologia, ksenobiologia) - dziedzina nauki zajmująca się powstaniem, ewolucją, rozpowszechnieniem i przyszłością życia poza Ziemią. Ponieważ dotychczas nie wykryto w kosmosie życia, które nie pochodziłoby z Ziemi, astrobiologia skupia się na badaniach, które mogą zwiększyć szanse jego wykrycia. Bada możliwości przetrwania żywych organizmów w ekstremalnych warunkach, weryfikuje hipotezy dotyczące powstania życia na Ziemi, poszukuje miejsc, w których mogłoby rozwijać się życie w Układzie Słonecznym i poza nim oraz rozwija techniki pozwalające wykryć życie za pomocą obserwacji astronomicznych.

    Zespół klasy ekonomicznej (ang. economy class syndrome, ECS) – schorzenie powodowane przez długotrwałe unieruchomienie, bądź ograniczenie ruchowe (np. w fotelu lotniczym lub autobusowym), które prowadzi do ostrego zapalenia żył głębokich podudzi u osób podróżujących. Jest ono wywołane przez nacisk na tylne powierzchnie uda oraz dół podkolanowy, powodujący zastój krwi żylnej w kończynach dolnych. Czynnikami przyspieszającymi ostre zapalenie żył podudzi są nadkrzepliwość (często wywołana odwodnieniem) oraz miejscowy stan zapalny żyły (prawo patofizjologiczne Virchowa). Schorzenie w skrajnych przypadkach prowadzi do śmierci z powodu zatorowości płucnej wywołanej przez oderwany skrzep. Najbardziej narażeni na wystąpienie ECS są: ludzie starsi, pacjenci z chorobami które sprzyjają zakrzepicy, pacjenci po niedawnych operacjach kończyn dolnych, chorzy na raka, kobiety w ciąży. Achromatopsja (całkowita ślepota barwna) - wada wzroku spowodowana chorobą oczu, a konkretnie siatkówki, objawiająca się dużą lub całkowitą niemożnością rozpoznawania barw. Spowodowana jest posiadaniem niskiej liczby lub zupełnym braku czopków, które są odpowiedzialne nie tylko za widzenie barwne, ale jednocześnie za widzenie ostre i widzenie fotopowe (widzenie dzienne). Tak więc ludzie cierpiący na achromatopsję nie tylko nie rozpoznają barw, postrzegając świat niemal lub całkowicie w odcieniach szarości (jak w czarnobiałym filmie lub fotografii), ale również są nadwrażliwi na świało aż do światłowstrętu, oraz cierpią na zaburzenie widzenia ostrego i oczopląs. Jest to bardzo rzadkie zaburzenie i występuje zaledwie u 0,005% populacji. Może występować w dwóch wariantach: brak czopków w siatkówce - całkowitej ślepoty barw i bardzo słabe działanie stożków - achromatopsja nietypowa (ang. atypical achromatopsia).

    Dodano: 26.09.2009. 15:01  


    Najnowsze