• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stres przyspiesza rozwój raka jajnika

    19.04.2010. 03:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Przewlekły stres i towarzyszące mu zmiany hormonalne sprzyjają przerzutom raka jajnika - wynika z badań, które publikuje pismo "Journal of Clinical Investigation".

    O tym, że długotrwały stres powoduje zmiany hormonalne oddziałujące na wiele narządów i układów organizmu (jak układ odporności czy gruczoły wydzielnicze) naukowcy wiedzą od dawna. Badania wskazują też, że przyspiesza on wzrost i rozwój nowotworów złośliwych, jednak mechanizmy odpowiedzialne za to zjawisko nie są w pełni poznane.

    Wiele badań wskazuje, że stres może osłabiać przeciwnowotworową aktywność układu odporności. Z kolei, doświadczenia na raku jajnika wykazały, że współczulny układ nerwowy aktywny w czasie sytuacji stresowych może nasilać proces powstawania nowych naczyń krwionośnych w środowisku guza, co ułatwia mu odżywianie się i tworzenie przerzutów.

    Naukowcy z University of Texas w Houston zaobserwowali teraz, że dwa hormony wydzielane podczas stresu, tj. adrenalina i noradrenalina, chronią oddzielone od pierwotnego guza komórki raka jajnika przed samobójczą śmiercią, przez co umożliwiają im przerzuty do innych tkanek.

    "Gdy zdrowe komórki oddzielą się od sąsiednich komórek lub wspierającego je rusztowania, tj. macierzy zewnątrzkomórkowej, giną w procesie określanym jako anoikis, który jest rodzajem samobójczej śmierci" - tłumaczy kierujący badaniami Anil Sood. Anoikis to inaczej apoptoza zależna od przylegania.

    Jednak komórkom raka często udaje się uniknąć tego losu, a te które przeżyją krążą w krwiobiegu lub - jak to ma miejsce u chorych na raka jajnika - w płynie gromadzącym się w jamie brzusznej. Zjawisko to jest niezbędnym krokiem na drodze do powstania przerzutu.

    Najnowsze doświadczenia były prowadzone na hodowlach ludzkich komórek raka jajnika oraz na poddawanych długotrwałemu stresowi myszach, którym wszczepiono komórki tego nowotworu.

    Okazało się, że obecność adrenaliny lub noradrenaliny znacznie zmniejszała liczbę komórek raka ginących samobójczą śmiercią po utracie kontaktu z guzem lub z macierzą zewnątrzkomórkową.Również u zestresowanych myszy, u których wzrastał poziom obu hormonów mniej komórek raka jajnika oddzielonych od guza przechodziło apoptozę, co sprzyjało przerzutom nowotworu.

    Dalsze analizy wykazały, że adrenalina i noradrenalina chronią komórki raka jajnika aktywując kinazę FAK, która reguluje procesy przylegania komórek.

    Naukowcy przeanalizowali też próbki pobrane od 80 pacjentek z inwazyjnym rakiem jajnika. Okazało się, że te które cierpiały na poważną depresję, co jest równoznaczne z przeżywaniem silnego stresu, miały w guzach wyższy poziom aktywnej kinazy FAK oraz noradrenaliny. Śmiertelność wśród tych pacjentek była wyraźnie wyższa niż wśród pozostałych chorych - tylko 15 proc. z nich przeżywało 3 lata, podczas gdy w grupie z niską aktywnością FAK odsetek ten wynosił 65 proc.

    Zdaniem autorów pracy, terapie nasilające samobójczą śmierć komórek raka jajnika po ich oderwaniu się od guza pierwotnego mogą być obiecująca metodą hamowania przerzutów tego nowotworu.

    Jak sprawdzili badacze na myszach, można to osiągnąć na dwa sposoby - bądź blokując na komórkach raka (przy pomocy tzw. betablokerów) receptory beta-adrenergiczne, na które działają adrenalina i noradrenalina, bądź blokując bezpośrednio kinazę FAK.

    W przyszłości Sood i jego koledzy chcą sprawdzić, czy przewlekły stres wywiera podobny efekt na inne rodzaje nowotworów. JJJ

    PAP - Nauka w Polsce

    tot/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Guzy jajnika hormonalnie czynne – nowotwory wywodzące się z komórek sznurów płciowych lub podścieliska (w odróżnieniu od raka jajnika wywodzącego się z komórek nabłonkowych). Ich przebieg i objawy są związane z nadprodukcją hormonów: androgenów, estrogenów, progesteronu lub kortyzolu. Cytoredukcja - w onkologii leczenie ukierunkowane na zmniejszenie liczby komórek nowotworu i jego masy, przez przeprowadzenie operacji lub radioterapii. Stosowana m.in. w przypadkach raka jajnika. Dziedziczny rak piersi i jajnika (zespół raka sutka i jajnika, zespół sutek-jajnik, ang. (hereditary) breast-ovarian cancer, BOC, HBOC) – heterogenna etiologicznie i klinicznie grupa zespołów predyspozycji do nowotworów sutka i (lub) jajnika. Do najczęstszych przyczyn dziedzicznych raków tych narządów należą mutacje w genach BRCA1 i BRCA2.

    Friedrich Ernst Krukenberg (ur. 1 kwietnia 1871 w Halle, zm. 20 lutego 1946 tamże) – niemiecki lekarz okulista, znany z opisu przerzutowego raka jajnika, tzw. guza Krukenberga. Rakowe komórki macierzyste (ang. Cancer stem cells, CSCs) - to inicjalne, niezróżnicowane komórki rakowe (obecne w guzach i nowotworach układu krwiotwórczego), mające możliwość przekształcania się we wszystkie rodzaje komórek tworzących masę nowotworową.
    Jedna z teorii wyjaśniających proces nowotworzenia zakłada, że rakowe komórki macierzyste są prekursorami innych komórek nowotworowych i odgrywają kluczową rolę w powstawaniu raka. Komórki te, w przeciwieństwie do innych komórek rakowych, są rakotwórcze (same w sobie mają zdolność do wywoływania raka). Podejrzewa się, że CSCs są przyczyną występowania przerzutów i nawrotów choroby nowotworowej.

    Włókniak jajnika (łac. fibroma ovarii) – lity, łagodny guz jajnika, który składa się z tkanki włóknistej. Jest zwykle twardy, obserwuje się niekiedy drobne pęcherzyki wypełnione płynem, będące wyrazem zmian degeneracyjnych. Częstość włókniaka jajnika ocenia się na 8 do 10% pacjentek. Rak jajowodu (łac. carcinoma oviducti, ang. carcinoma of the fallopian tube) – rzadki nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka jajowodu. Częściej niż pierwotny nowotwór jajowodu występuje naciek jajowodu przez raka jajnika lub proces nowotworowy błony śluzowej trzonu macicy.

    Kastracja (od wł. castrare), zwana też wytrzebieniem – jedna z metod ubezpłodnienia, polegająca na chirurgicznym usunięciu gonad. Kastracja powoduje niepłodność, a także zaburzenie funkcjonowania układu hormonalnego. Obecnie kastracja ludzi jest stosowana w przypadkach onkologicznych (np. rak jądra, rak jajnika) także w przypadku silnie hormonozależnych raków piersi u pacjentek nie planujących potomstwa. Kastracja była skutecznym sposobem hamowania wzrostu raka prostaty, jednak obecnie leki z grupy analogów gonadoliberyny wyparły kastrację chirurgiczną w tych przypadkach. Kastruje się także osoby poddające się operacji zmiany płci. Rozrodczak (łac. germinoma) – złośliwy nowotwór jajnika. Stanowi około 1% wszystkich guzów jajnika, charakteryzuje się dużą promienioczułością.
    Najczęściej występuje w 2. i 3. dekadzie życia, często jest rozpoznawany u kobiet w ciąży. W 10-15% występuje obustronnie.
    Leczeniem z wyboru jest resekcja guza wraz z jednostronnymi przydatkami połączona z badaniem śródoperacyjnym drugiego jajnika. Chemioterapia guza oparta jest na cisplatynie. Odpowiednikiem rozrodczaka występującym u mężczyzn jest nasieniak.

    Rak śluzowy (mucinous carcinoma) zwany także rakiem koloidalnym (colloid carcinoma) - rzadko występujący podtyp raka sutka o pośrednim stopniu złośliwości, dający przerzuty stosunkowo późno. Przyczynami zmniejszonej złośliwości jest wysoki wiek pacjentek (u starszych osób angiogeneza potrzebna do wzrostu guza jest zmniejszona) oraz obfita produkcja śluzu przez komórki nowotworowe, utrudniająca naciekanie podścieliska. Struktury guza są stosunkowo dobrze odgraniczone od sąsiednich komórek, wymaga więc różnicowania z rozrostowymi zmianami łagodnymi.

    Rak mózgu – nieprawidłowe pojęcie, mające określać nowotworowy guz mózgu. Błąd polega na tym, że określenie rak w medycynie jest zarezerwowane dla nowotworów złośliwych wywodzących się z komórek nabłonkowych. W mózgu takich komórek jest stosunkowo mało. W obrębie ośrodkowego układu nerwowego, występuje rzadki rak splotu naczyniówkowego, wywodzący się z komórek produkujących płyn mózgowo-rdzeniowy. W mózgu mogą być również obecne przerzuty raków innych narządów (głównie raka płuc i raka piersi).

    Spirogerman (spirogermanium, S 99 A, SPG, Spiro-32) – syntetyczny, organiczny związek germanu hamujący syntezę DNA, RNA i białek, mający więc potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Zakończone zostały badania kliniczne II fazy dotyczące zastosowania związku w chemioterapii nowotworów narządów płciowych kobiet, glejaków, zaawansowanego raka gruczołowego sutka, raka płuc innego niż drobnokomórkowy, przerzutów raka płuc, przerzutów czerniaka złośliwego, zaawansowanego raka nerkowokomórkowego, przerzutowych nowotworów przewodu pokarmowego, chłoniaków i przerzutów albo wznowy raka żołądka. Jak dotąd, nie rozpoczęto żadnego badania klinicznego III fazy. Innymi możliwymi zastosowaniami spirogermanium są leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby Chagasa. Lek wywołuje odwracalne objawy neurotoksyczne i pneumotoksyczne i podawany jest dożylnie.

    Dodano: 19.04.2010. 03:19  


    Najnowsze