• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szybsze docieranie do tkanki nowotworowej

    01.02.2013. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nowotwory są powodem około 13% wszystkich zgonów na świecie, a przez to stwarzają ogromny problem dla zdrowia publicznego. Każda rodzina w Europie jest w jakiś sposób dotknięta tą wyniszczającą chorobą. Problem polega na tym, że nowotwory to nie jedna choroba, a ponad 200 różnych rodzajów schorzeń, od powszechnie znanych zabójców po rzadsze przypadłości, takie jak szpiczak mnogi czy przewlekła białaczka szpikowa. Obecnie około 90% zgonów z powodu nowotworów jest następstwem przerzutów i niepowodzenia w leczeniu. Mimo iż nieustannie czynione są olbrzymie postępy w badaniach naukowych i leczeniu, nowotwory pozostają głównym problemem zdrowotnym. Jednak UE podjęła działania na rozmaitych frontach, aby ratować chorych i poprawiać jakość życia osób, które przeszły choroby nowotworowe.

    W ramach dofinansowanego ze środków unijnych projektu CAMINEMS (Systemy MikroNano-Opto Strumieniowe do diagnozowania w wysokiej rozdzielczości i analizy rzadkich komórek nowotworowych) stworzono innowacyjne narzędzie do przygotowywania szczegółowych opisów molekularnych CTC dzięki płynnej biopsji, która dostarcza informacji o znanych i nieznanych przerzutach. Projekt uzyskał wsparcie na kwotę 3,5 mln EUR z budżetu Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE i zgromadził 9 partnerów, technologów i klinicystów z 5 krajów europejskich.

    U źródła przerzutów są krążące komórki nowotworowe (CTC) - pojedyncze komórki lub ich niewielkie agregaty pochodzące z guza pierwotnego, które poruszają się tymczasowo w krwioobiegu. Idea polega na uzyskaniu możliwości przygotowywania szczegółowych opisów molekularnych CTC zanim rozwiną się one w przerzuty. Prócz tego zasadniczego zastosowania diagnostyczno-prognostycznego, zdolność do wychwytywania i analizy CTC jest niezwykle cenna w kontekście badań naukowych, aby zrozumieć metabolizm tych komórek i reakcje na istniejące leki lub kandydatów na leki. We wszystkich tych zastosowaniach obecne technologie są niewystarczające pod względem czułości i swoistości. Pozwalają one wykrywać mikroprzerzuty jedynie u pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową i umożliwiają identyfikację zaledwie kilku biomarkerów. Zapewnienie narzędzia, które przezwycięży te ograniczenia, w oparciu o innowacje w naukach konwergencyjnych, było nadrzędnym celem projektu CAMINEMS.

    W ramach przedsięwzięcia CAMINEMS powstał system generowania o wysokiej czułości i system obrazowania w wysokiej rozdzielczości, które przyniosły wyniki przewyższające oczekiwania. Walidacja systemu nastąpiła najpierw na podstawie opisu chłoniaka, który to opis wykazał sprawność wychwytu do 90,6% pod względem ilości zaledwie 50 komórek w próbce, co jest najlepszym wynikiem na świecie.

    Owoce projektu umożliwiają rutynowe, ilościowe testy genetyczne za pomocą bezpośredniej, fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ (FISH) wychwyconych CTC w sposób znacznie mniej pracochłonny i z wyższym wskaźnikiem powodzenia niż osiągany za pomocą aktualnych metod. Dorobek projektu zainicjował teraz dalsze prace nad wdrożeniem przemysłowym.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rakowe komórki macierzyste (ang. Cancer stem cells, CSCs) - to inicjalne, niezróżnicowane komórki rakowe (obecne w guzach i nowotworach układu krwiotwórczego), mające możliwość przekształcania się we wszystkie rodzaje komórek tworzących masę nowotworową.
    Jedna z teorii wyjaśniających proces nowotworzenia zakłada, że rakowe komórki macierzyste są prekursorami innych komórek nowotworowych i odgrywają kluczową rolę w powstawaniu raka. Komórki te, w przeciwieństwie do innych komórek rakowych, są rakotwórcze (same w sobie mają zdolność do wywoływania raka). Podejrzewa się, że CSCs są przyczyną występowania przerzutów i nawrotów choroby nowotworowej. Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenów i antyonkogenów. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.

    Rak mózgu – nieprawidłowe pojęcie, mające określać nowotworowy guz mózgu. Błąd polega na tym, że określenie rak w medycynie jest zarezerwowane dla nowotworów złośliwych wywodzących się z komórek nabłonkowych. W mózgu takich komórek jest stosunkowo mało. W obrębie ośrodkowego układu nerwowego, występuje rzadki rak splotu naczyniówkowego, wywodzący się z komórek produkujących płyn mózgowo-rdzeniowy. W mózgu mogą być również obecne przerzuty raków innych narządów (głównie raka płuc i raka piersi). Pluripotencja (pluripotencjalność) jest zdolnością pojedynczej komórki do zróżnicowania się w dowolny typ komórek somatycznych poza komórkami trofoblastu, które w późniejszych stadiach rozwoju tworzą łożysko. Z pluripotencjalnych komórek macierzystych pochodzących z najwcześniejszego stadium zarodka – 5-dniowej blastocysty biorą początek komórki wszystkich tkanek i narządów. Zaledwie 30-35 tych komórek, z których składa się węzeł zarodkowy blastocysty "gromadzi" instrukcje dla 100 bilionów (10) komórek tworzących ludzki organizm.

    Leki przeciwjaskrowe to leki stosowane w leczeniu jaskry. Celem ich działania jest obniżenie ciśnienia śródgałkowego czyli przeciwdziałanie głównej przyczynie powstawania choroby. Ciśnienie to jest powodowane przez nadmierne wydzielanie, lub niewystarczający odpływ cieczy wodnistej oka. Leki te spowalniają i hamują postępowanie choroby, jednak nie mogą cofnąć zniszczenia komórek siatkówki i nerwu wzrokowego, jeśli takie zniszczenia już nastąpiły. Nowotwory kości mogą być pierwotne i przerzutowe, nowotwory pierwotne dzielą się na łagodne i złośliwe. Pierwotne nowotwory kości są rzadkie, stanowią zaledwie około 1% wszystkich nowotworów człowieka; mogą się różnicować w kierunku tkanki kostnej (nowotwory kościotwórcze) bądź tkanki chrzęstnej (nowotwory chrzęstotwórcze), albo nie należeć do żadnej z tych grup, jak mięsak Ewinga. Najczęstszymi zmianami nowotworowymi kości są przerzuty.

    Teoria nadzoru immunologicznego Burneta (nadzór immunologiczny, teoria Burneta) jest to teoria o mechanizmie kontroli komórek nowotworowych przez układ immunologiczny. Zakłada, że komórki zmienione nowotworowo pojawiają się w organizmie znacznie częściej niż nowotwory ujawnione klinicznie i są stale kontrolowane przez odpowiednie mechanizmy odpornościowe, które polegają na szybkiej detekcji i zniszczeniu ich. Upośledzenie sprawności tej ochrony prowadzi do rozplemu powstałych komórek nowotworowych do momentu, kiedy mechanizmy odpornościowe nie są już w stanie obronić się przed nowotworem. Choroba resztkowa (ang. Minimal Residual Disease (MRD)) - obecność małej liczby przetrwałych w organizmie (w trakcie leczenia lub w remisji) komórek nowotworowych, w ilościach nie wykrywanych standardowo stosowanymi metodami diagnostycznymi jak np. morfologia krwi i badanie szpiku. Ilość komórek nowotworowych w tej chorobie nie jest wystarczająca do wywołania objawów klinicznych, ale jest główną przyczyną nawrotu raka i białaczki.

    Węzeł wartowniczy (ang. sentinel lymph node, SLN) jest to pierwszy węzeł chłonny na drodze spływu chłonki z ogniska nowotworowego. Z racji położenia, przerzuty nowotworów złośliwych przerzutujących drogą naczyń chłonnych pojawiają się najczęściej najpierw w węźle wartowniczym. Określenie istnienia ewentualnych przerzutów w SLN ma kluczowe znaczenie dla terapii niektórych nowotworów. Biopsja węzła wartowniczego stosowana jest rutynowo u chorych z czerniakiem skóry, nowotworem gruczołu sutkowego, u kobiet z guzami narządu rodnego oraz u mężczyzn z rakiem prącia. Brak przerzutów w węźle wartowniczym rokuje dobrze, zmniejszając znacznie możliwość wystąpienia przerzutów w pozostałych węzłach drenujących chłonkę z danego obszaru. Umożliwia to odstąpienie od zabiegu usunięcia wszystkich węzłów chłonnych danego regionu (tzw. limfadenektomia regionalna).

    Dodano: 01.02.2013. 16:49  


    Najnowsze